Araştırma Makalesi

Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi

Cilt: 12 Sayı: 1 11 Temmuz 2023
PDF İndir
EN TR

Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışma ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen pamuk bitkisinde farklı sulama suyu uygulamalarının verim, verim bileşenleri ve kalite parametreleri üzerine etkisini incelemek amacıyla 2021 yılında yürütülmüştür. Materyal ve Yöntem: Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada sekiz (kcp: bitki pan katsayısı; 0, 0.25, 0.50, 0.75, 1.00, 1.25, 1.50 ve 1.75) farklı sulama suyu seviyesi kullanılmıştır. Sulama suyu miktarı Class A Pan buharlaşma miktarına göre 4 günde bir uygulanmıştır. Araştırma Bulguları: Araştırma sonucunda pamuk bitkisinin mevsimlik sulama suyu miktarı, bitki su tüketimi, sulama suyu kullanım etkinliği (IWUE), su kullanım etkinliği (WUE) değerleri sırasıyla 90-1371 mm, 155.2-1347.8 mm, 0.18-0.58 kg m-3, 0.15-0.57 kg m-3 olarak elde edilmiştir. Sulama suyu miktarının artışına bağlı olarak mevsimlik su tüketim miktarında da artışlar, IWUE ve WUE değerlerinde ise azalışlar olduğu saptanmıştır. Pamuk kütlü verimi, çırçır randımanı, bitki boyu, bitki başına koza sayısı ve koza ağırlığı sırasıyla 24.20-558.52 kg da-1, %38.06-42.38, 35.33-97.33 cm, 1.08-12.50 adet bitki-1 ve 2.43-4.20 g arasında değişmiştir. Lif inceliği, lif mukavemeti ve lif uzunluğu değerleri sırasıyla 4.63-5.27 micronaire, 27.05-30.43 g tex-1 ve 27.73-30.71 mm arasında saptanmıştır. Uygulanan sulama suyunun artışına bağlı olarak pamuk kütlü verimi, bitki boyu, bitki başına koza sayısı, koza ağırlığı ve lif uzunluğunda da artışlar meydana gelmiştir. Ancak uygulanan sulama suyunu artışına bağlı olarak çırçır randımanı, lif inceliği ve lif mukavemeti değerleri üzerinde azalışlar gerçekleştiği saptanmıştır. Sonuç: Çalışmanın sonuçlarına göre su sıkıntısının yaşanıldığı durumda bitki su ihtiyacında en fazla %25 kısıt uygulanılabilir. Ancak, su sıkıntısının olmadığı durumda ise bitki pan katsayısının 1.25 alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Yarı kurak, damla sulama, Harran Ovası, su-verim ilişkisi

Teşekkür

Araştırma bütçesi her iki araştırmacı tarafından karşılanmış olup çalışma alanının tahsisi için Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi’ne şükranlarımızı sunarız.

Kaynakça

  1. Anonim, (2022a). MAY tohum. Erişim adresi https://www.may.com.tr/urun/may455
  2. Anonim, (2022b). Şanlıurfa meteoroloji il müdürlüğü iklim verileri. Meteoroloji Genel Müdürlüğü T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı.
  3. Balkcom, K. S., Reeves, D. W., Shaw, J. N., Burmester, C. H., & Curtis, L. M. (2006). Cotton yield and fiber quality from irrigated tillage systems in the Tennessee Valley. Agron. Journal, 98, 596–602. https://doi.org/10.2134/AGRONJ2005.0219
  4. Basal, H., Dagdelen, N., Unay, A., & Yilmaz, E. (2009). Effects of deficit drip irrigation ratios on cotton (Gossypium hirsutum L.) yield and fibre quality. J. Agron. Crop Science, 195, 19–29. https://doi.org/10.1111/j.1439-037X.2008.00340.x
  5. Bradow, J. M., & Davidonis, G. H. (2000). Quantitation of fiber quality and the cotton production-processing interface: a physiologist’s perspective. Journal of Cotton Science, 4(1), 34–64.
  6. Dağdelen, N., Başal, H., Yılmaz, E., Gürbüz, T., & Akçay, S. (2009). Different drip irrigation regimes affect cotton yield, water use efficiency and fiber quality in western Turkey. Agric. Water Manag. 96, 111–120. https://doi.org/10.1016/j.agwat.2008.07.003
  7. Dağdelen, N., Gürbüz, T., & Tunalı, S.P. (2019). Aydın Ovası koşullarında farklı pamuk çeşitlerinde damla sulama yöntemiyle oluşturulan su stresinin su-verim ilişkileri üzerine etkileri. Derim, 36, 64–72. https://doi.org/10.16882/derim.2019.546686
  8. Dağdelen, N., Sezgin, F., Gürbüz, T., Yılmaz, E., & Akçay, S. (2009). Effects of different irrigation intervals and levels on fiber quality and some yield characteristics of cotton. Adnan Menderes Univ. Fac. Agric. J., 6, 53–61.
  9. Doorenbos, J., & Pruitt, W.O. (1977). Guidelines for predicting crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper, Rome (Italy), 193p.
  10. Ekinci, R., & Başbağ, S. (2019). Determination of effects of deficit irrigation on some morphological properties of cotton (G. hirsutum l.). Yüz. Yil Univ. J. Agric. Science, 29, 792–800. https://doi.org/10.29133/yyutbd.621589

Kaynak Göster

APA
Tuylu, G. İ., & Akın, S. (2023). Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi, 12(1), 91-98. https://doi.org/10.29278/azd.1139409
AMA
1.Tuylu Gİ, Akın S. Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 2023;12(1):91-98. doi:10.29278/azd.1139409
Chicago
Tuylu, Gökhan İsmail, ve Sabri Akın. 2023. “Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi 12 (1): 91-98. https://doi.org/10.29278/azd.1139409.
EndNote
Tuylu Gİ, Akın S (01 Temmuz 2023) Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi 12 1 91–98.
IEEE
[1]G. İ. Tuylu ve S. Akın, “Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi”, Akademik Ziraat Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 91–98, Tem. 2023, doi: 10.29278/azd.1139409.
ISNAD
Tuylu, Gökhan İsmail - Akın, Sabri. “Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi 12/1 (01 Temmuz 2023): 91-98. https://doi.org/10.29278/azd.1139409.
JAMA
1.Tuylu Gİ, Akın S. Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 2023;12:91–98.
MLA
Tuylu, Gökhan İsmail, ve Sabri Akın. “Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi”. Akademik Ziraat Dergisi, c. 12, sy 1, Temmuz 2023, ss. 91-98, doi:10.29278/azd.1139409.
Vancouver
1.Gökhan İsmail Tuylu, Sabri Akın. Farklı sulama suyu seviyelerinin pamuk bitkisinin verim, verim bileşenleri ve lif kalite parametreleri üzerine etkisi. Akademik Ziraat Dergisi. 01 Temmuz 2023;12(1):91-8. doi:10.29278/azd.1139409