‘Kalınkara’ Fındık Çeşidinde Çotanak Dökümü
Öz
Amaç: Fındıkta hazirandan hasada kadar olan dönemde meydana gelen çotanak dökümleri verimde önemli düzeyde azalmaya sebep vermektedir. Bu çalışma fındıkta çotanak dökümleri ile morfolojik ve pomolojik özellikler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Materyal ve Yöntem: Çalışmada materyal olarak Ordu ilinde yetiştirilen ‘Kalınkara’ fındık çeşidi kullanılmıştır. Ocak dikim sisteminde yetiştirilen çeşitte 2019-2021 yılları arasında yapılan araştırma tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak planlanmıştır. Toplam 21 morfolojik ve pomolojik özellik değerlendirilmiştir. İncelenen değişkenler arasındaki ilişkiler için korelasyon analizi ve çotanak dökümlerine önemli düzeyde etkili olan değişkenlerin doğrudan ve dolaylı etkileri için path analizi yapılmıştır.
Araştırma Bulguları: Sonuç olarak, toplam çotanak döküm oranı ile hasat öncesi çotanak döküm oranı karşılıklı olarak en yüksek düzeyde pozitif ilişkili bulunmuştur. Bunun yanında, çotanak dökümleri toplam meyve sayısı, toplam sağlam meyve sayısı, toplam çotanak sayısı, verim ve verim etkinliği ile önemli düzeyde negatif ilişki göstermiştir. Path analizi toplam çotanak döküm oranı ile hasat öncesi döküm oranının karşılıklı olarak birbirlerini doğrudan daha fazla etkilediklerini ve toplam meyve sayısı, toplam sağlam meyve sayısı, toplam çotanak sayısı, verim ve verim etkinliğinin de çotanak döküm oranları dolayısıyla daha fazla etki ettiğini ortaya koymuştur.
Sonuç: ‘Kalınkara’ fındığında temmuz ortasındaki çotanak döküm oranının (%22.95) toplam çotanak döküm oranının (%24.81) %92.50 gibi önemli bir bölümünü oluşturduğu ve dökümlerin verim ile verim parametrelerini olumsuz düzeyde etkilediği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçin, Y., & Bostan, S.Z. (2023). Supplementary irrigation during the last cluster drop period for higher yield and quality in conventional rain-fed hazelnut farming. Erwerbs-Obstbau, 65(1), 115-120.
- Ayfer, M., Uzun, A., & Baş, F. (1986). Türk Fındık Çeşitleri. Karadeniz Fındık İhracatçılar Birliği, Ankara.
- Balık, H. İ., Balık Kayalak, S., Beyhan, N., & Erdoğan, V. (2016) Fındık Çeşitleri. Klasmat Matbaacılık, Trabzon, 42-43. Beyhan, N. (2000). Fındığın döllenme biyolojisi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 15(2), 116-122.
- Beyhan, N., & Marangoz, D. (2007). An investigation of the relationship between reproductive growth and yield loss in hazelnut. Scientia Horticulturae, 113(2), 208-215.
- Bostan, S.Z. (1995). Tombul ve Kalınkara fındık çeşitlerinde önemli meyve özellikleri arasındaki ilişkilerin path analizi ile belirlenmesi. Bahçe, 24(1-2), 53-60.
- Bostan, S.Z. (1997). Tombul, Palaz ve Sivri fındık çeşitlerinde çotanaktaki meyve sayısı ile diğer bazı özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 7, 23-27.
- Bostan, S.Z. (1999). Fındıkta kabuk kırılma direnci ile diğer bazı meyve özellikleri arasındaki ilişkiler üzerine bir araştırma. Bahçe, 28(1-2), 21-27.
- Bostan, S.Z. (2005). Orta ve Doğu Karadeniz bölgesinde fındık üretim ve verimi ile bazı önemli iklim değerleri arasındaki ilişkiler. Doğu Karadeniz Bölgesi Kalkınma Sempozyumu, 1-10, 13-14 Ekim, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon, Türkiye.
- Bostan, S.Z. (2019). Fındıkta kabuklu ve iç meyve kusurları. Akademik Ziraat Dergisi, 8(Özel Sayı), 157-166.
- Bostan, S.Z. (2022). Fındıkta çotanak dökümü ile bitki ve meyve özellikleri arasındaki İlişkiler-II: ‘Tombul’ ve ‘Palaz’ çeşitleri. Latin America 4th International Conference On Scientific Researches. November 3 - 6, 2022, Mexico City. Conference Book, 88-99.