Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions

İrem Ayran Çolak; Serdar Karadaş; Mehmet Aziz Anik; Hasan Dalgıç; Ercan Ceyhan

doi:10.29278/azd.1991609

EN TR

Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions

Öz

Objective: Cowpea (Vigna unguiculata [L.] Walp.) is a vital grain legume characterized by high protein content, rich nutritional value, and excellent adaptation to drought-prone environments. This study aimed to evaluate grain yield and yield-related traits of advanced cowpea pure lines derived from various hybridization combinations under the ecological conditions of Konya, Türkiye. Materials and Methods: The field experiments were conducted over the 2024 and 2025 growing seasons using a randomized complete block design with three replications. The data were subjected to combined analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation, and principal component analysis (PCA). Results: The results indicated significant effects of both year and genotype for most traits. Grain yield was found to be strongly and positively correlated with the number of pods per plant (r=〖0.920〗^(**)), number of seeds per plant (r=〖0.827〗^(**)), plant height (r=〖0.686〗^(**)), and 100-seed weight (r=〖0.628〗^(**)), while PCA confirmed the predominant role of these yield components in yield formation. Among the tested lines, VS24SU showed high values for grain yield and number of seeds per plant, reaching 198.62 kg da⁻¹ and 321.65 seeds per plant, respectively. Furthermore, VS24SU, VS24AP, and VS24MA were among the genotypes with relatively high yield potential under the climatic conditions of the study. Conclusion: These findings reveal substantial genetic variation within the advanced lines and underscore that several genotypes are well-adapted to the Konya environment, offering desirable traits for cultivar development. Consequently, these genotypes are recommended as promising parental materials for future breeding programs, although their stability should be further validated across multi-location trials.

Anahtar Kelimeler

Cowpea, year × genotype interaction, pure line, grain yield, genotype evaluation

Destekleyen Kurum

This study was supported by Selçuk University Scientific Research Projects Coordination Unit. Project number: 24401214.

Proje Numarası

24401214

Teşekkür

This work was supported by the Selçuk University Scientific Research Projects (BAP) Coordination Unit. The authors would like to thank the Selçuk University BAP Coordination Unit for their financial support and for providing research facilities.

Yarı Kurak Ekolojik Koşullarda Börülce Saf Hatlarının Agronomik Performansı ve Çok Değişkenli Analizi

Öz

Amaç: Börülce (Vigna unguiculata [L.] Walp.), yüksek protein içeriği, zengin besin değeri ve kurak koşullara uyum yeteneği nedeniyle önemli bir baklagil türüdür. Bu çalışmanın amacı, farklı melezleme kombinasyonlarından geliştirilen ileri generasyon börülce saf hatlarının Konya ekolojik koşullarındaki verim, verim unsurları belirlemek, üstün performans gösteren genotipleri ortaya koymak ve ıslah programlarında kullanılabilecek aday hatları belirlemektir. Materyal ve Yöntem: Tarla denemeleri; 2024 ve 2025 yetiştirme sezonlarında, üç tekerrürlü Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre yürütülmüştür. Elde edilen veriler; birleştirilmiş varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyonu ve temel bileşenler analizine (PCA) tabi tutulmuştur. Araştırma Bulguları: Sonuçlar, incelenen özelliklerin büyük çoğunluğu üzerinde hem yılın hem de genotipin istatistiksel olarak önemli etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Tane veriminin; bitkide bakla sayısı (r = 0.920), bitkide tohum sayısı (r = 0.827**), bitki boyu (r = 0.686**) ve 100 tohum ağırlığı (r = 0.628**) ile güçlü ve pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, Temel Bileşenler Analizi (PCA), bu verim unsurlarının tane veriminin oluşumunda baskın bir role sahip olduğunu doğrulamıştır. Denemeye alınan hatlar arasında VS24SU, tane verimi ve bitki başına tohum sayısı bakımından yüksek değerler göstermiş; bu değerler sırasıyla 198,62 kg da⁻¹ ve 321,65 tohum olarak belirlenmiştir. Ayrıca VS24SU, VS24AP ve VS24MA, çalışmanın yürütüldüğü iklim koşulları altında nispeten yüksek verim potansiyeline sahip genotipler arasında yer almıştır. Sonuç: Bu bulgular, ileri hatlar arasında önemli düzeyde genetik varyasyon bulunduğunu ortaya koymakta ve bazı genotiplerin Konya ekolojik koşullarına iyi uyum sağladığını, ayrıca çeşit geliştirme açısından arzu edilen özelliklere sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, söz konusu genotipler gelecekteki ıslah programları için umut verici ebeveyn materyaller olarak önerilmekte; ancak performans kararlılıklarının çok lokasyonlu denemelerle daha ileri düzeyde doğrulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Börülce, yıl × genotip etkileşimi, tane verimi, genotip değerlendirme

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir. Proje numarası: 24401214

Proje Numarası

24401214

Teşekkür

Bu çalışma, Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir. Projemize sağladıkları maddi destek ve araştırma olanakları için Selçuk Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü birimine teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

Bilen Binici, A., & Bozokalfa, M.K. (2020). Yerel börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) populasyonlarının bakla ve danelerinin agronomik özelliklerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Özel Sayı: 51-60. https://doi.org/10.20289/zfdergi.712808
Bozokalfa, M. K., & Sürmeli, F. (2019). Teksel seleksiyon yoluyla elde edilen börülce (Vigna unguiculata L. Walp) genotiplerinin agronomik özelliklerinin belirlenmesi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 56(4), 497-504. https://doi.org/10.20289/zfdergi.539981
Büyükkılıç, M. C., & Artan, H. (2025). Şanlıurfa'da İkinci Ürün Olarak Yetiştirilen Börülce (Vigna sinensis L.)'de Bitki Sıklığının Bazı Tarımsal Karakterlere Etkisinin Araştırılması. Ejons International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 9(4), 420-426. https://doi.org/10.5281/zenodo.17953599
Ceyhan, E., & Karadaş, S. (2023). Determination of biological yield and some agronomic characteristics of newly developed forage cowpea pure lines. In: Çilesiz, Y., Seydoşoğlu, S. (eds.), Sivas II. International Conference on Scientific and Innovation Research, Conference Proceedings Book, s. 942-949, ISPEC Publishing House, Sivas, Türkiye.
Çulha, G., & Bozoğlu, H. (2016). Farklı kültürel uygulamalarla yetiştirilen amazon ve sırma börülce çeşitlerinin verim ve verim özellikleri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(Özel Sayı-1), 177-183. https://doi.org/10.21566/tarbitderg.280374
Dalgıç, H., Ali, A., Karadaş, S., Korkmaz, A., Çolak, İ. A., Harmankaya, M., ... & Türkoğlu, A. (2025). Diallel analysis of cowpea (Vigna unguiculata L. Walp) for protein and mineral composition: Genetic variability and heritability. Euphytica, 221(10), 168.
El Naim, A. M., & Jabereldar, A. A. (2010). Effect of plant density and cultivar on growth and yield of cowpea (Vigna unguiculata L. Walp). Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 4(8), 3148-3153.
Erdoğan, C. (2019). Determination of agricultural characteristics of cowpea (Vigna unguiculata (L.) Walp.) varieties grown in Amik Plain. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 7(7), 1046-1051. https://doi.org/10.24925/turjaf.v7i7.1046-1051.2543
Harmankaya, M., Ceyhan, E., Çelik, A.S., Sert, H., Kahraman, A., & Özcan, M.M. (2016). Some chemical properties, mineral content and amino acid composition of cowpeas (Vigna sinensis (L.) Savi). Quality Assurance and Safety of Crops & Foods, 8(1), 111-116. https://doi.org/10.3920/QAS2014.0487
İdikut, L., Beycioğlu, T., Zulkadir, G., & Çölkesen, M. (2015). İkinci Ürün Olarak Yetiştirilen Yerel Börülce Genotiplerinde Bitki Sıklığının Araştırılması. International Journal of Agricultural and Natural Sciences, 8(2), 62-67.

İdikut, L., Zulkadir, G., Polat, C., Çiftçi, S., & Önem, A. B. (2019). Farklı lokasyonlarda ve ekim zamanlarında yetiştirilen börülcenin agromorfolojik özellikleri. Tarim ve Doga Dergisi, 22(2), 164. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.447677
İdikut, L., Zulkadir, G., Polat, C., Çiftçi, S., & Önem, A.B. (2020). The effect of different location and sowing times on the quality criteria of cowpea. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 8(12), 2507-2511.https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i12.2507-2511.2196
Karadaş, S., & Ceyhan, E. (2023). Determination of grain yield and some agronomic characteristics of newly developed cowpea pure lines. In: Çilesiz, Y., Seydoşoğlu, S. (eds.), Sivas II. International Conference on Scientific and Innovation Research, Conference Proceedings Book (pp. 932-939), ISPEC Publishing House, Sivas, Türkiye.
Kır, A., Tan, A., Ay, N., Korkmaz, N., & Gündüz, M. 2015. Ege ve Akdeniz Bölgesi börülce [Vigna unguiculata (L.) Walp.] yerel çeşitlerinin agro-morfolojik karakterizasyonu. Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25(2), 1-23.
Kyei-Boahen, S., Savala, C. E., Chikoye, D., & Abaidoo, R. (2017). Growth and yield responses of cowpea to inoculation and phosphorus fertilization in different environments. Frontiers in Plant Science, 8, 646. https://doi.org/10.3389/fpls.2017.00646
Mofokeng, M. A., Mashilo, J., Rantso, P., & Shimelis, H. (2020). Genetic variation and genetic advance in cowpea based on yield and yield-related traits. Acta Agriculturae Scandinavica, Section B-Soil & Plant Science, 70(5), 381-391. https://doi.org/10.1080/09064710.2020.1749295
Öncan Sümer, F. (2024). Yaprak gübresi uygulamasının farklı ekim zamanında yetiştirilen börülce (Vigna unguiculata L. Walp.) çeşitlerinin çiçek dökülmesi ve tane verimi üzerine etkileri. ADÜ Ziraat Dergisi, 21(2), 285-295. https://doi.org/10.29278/azd.1252055
Özçelebi, H.Ş., & Erman, M. (2021). Bazı börülce (Vigna unguiculata L. Walp.) yerel popülasyonlarının ve tescilli çeşitlerinin Siirt ekolojik koşullarına adaptasyonunun belirlenmesi. ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 5(1), 235-245. https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol5iss1pp235-245
Polat, M., & Ceyhan, E. (2024). Determination of grain yield potential and some agricultural characteristics of cowpea pure lines in high calcareous soils. In: Harmankaya, M., Ceyhan, E., Seydoşoğlu, S. (eds.), ISPEC 16th International Conference on Agriculture, Animal Science and Rural Development, Proceedings Book (pp. 1051-1058), ISPEC Publishing House, Türkiye.
Santos, A.D., Ceccon, G., Davide, L.M.C., Correa, A.M., & Alves, V.B. (2014). Correlations and path analysis of yield components in cowpea. Crop Breeding and Applied Biotechnology, 14(2), 82-87. https://doi.org/10.1590/1984-70332014v14n2a15
Sert, H., & Ceyhan, E. (2012). Hatay ili ekolojik şartlarında börülce (Vigna sinensis (L.) Savi) çeşitlerinin tane verimi ve bazı tarımsal özellikleri üzerine farklı bitki sıklıklarının etkileri. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 26(1), 34-43. https://izlik.org/JA89YU22MY
Sombié, P.A.E.D., Compaoré, M., Coulibaly, A.Y., Ouédraogo, J.T., Tignégré, J.-B.D.L.S., & Kiendrébéogo, M. (2018). Antioxidant and phytochemical studies of 31 cowpeas (Vigna unguiculata (L.) Walp.) genotypes from Burkina Faso. Foods, 7(9), 143. https://doi.org/10.3390/foods7090143
Turkish State Meteorology General Directorate. (n.d.). Turkish State Meteorology General Directorate. Retrieved December 20, 2025, from https://www.mgm.gov.tr
Toy, D., & Ünlü, H. (2015). Çiftlik gübresi ve yeşil gübre kullanımının taze ve kuru börülce yetiştiriciliğinde verim ve kalite üzerine etkilerinin belirlenmesi. Ziraat Fakültesi Dergisi, 10(2), 110-117.
Ünlü, H., & Padem, H. 2005. Börülce (Vigna unguiculata (L.) Walp.) çeşitlerinde farklı ekim zamanlarının sulu ve kurak koşullarda verim ve kalite özelliklerine etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 9(3), 1-9. https://izlik.org/JA58EX43TG
Yılmaz, N., & Elmas, Y. (2024). The Effects of Boron (B) and Phosphorus (P) Applications on Some Plant Characteristics in Cowpea (Vigna unguiculata L.). Ordu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 14(2), 229–240. https://doi.org/10.54370/ordubtd.1460417
Yılmaz, O. (2025). Fasulye saf hatlarının yüksek kireçli topraklarda tane verimi ve bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi (Publication No. 934900) [Master's thesis, Selcuk University].

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Agronomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İrem Ayran Çolak ^*
0000-0002-8005-8231
Türkiye

Serdar Karadaş
0000-0001-8594-1288
Türkiye

Mehmet Aziz Anik
0009-0001-6508-356X
Türkiye

Hasan Dalgıç
0009-0009-8884-4382
Türkiye

Ercan Ceyhan
0000-0002-9154-9984
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

10 Temmuz 2026

Kabul Tarihi

5 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 15

DOI

https://doi.org/10.29278/azd.1991609

IZ

https://izlik.org/JA86SA75DN

APA

Ayran Çolak, İ., Karadaş, S., Anik, M. A., Dalgıç, H., & Ceyhan, E. (2026). Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions. Akademik Ziraat Dergisi, 15. https://doi.org/10.29278/azd.1991609

AMA

1.Ayran Çolak İ, Karadaş S, Anik MA, Dalgıç H, Ceyhan E. Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions. Akademik Ziraat Dergisi. 2026;15. doi:10.29278/azd.1991609

Chicago

Ayran Çolak, İrem, Serdar Karadaş, Mehmet Aziz Anik, Hasan Dalgıç, ve Ercan Ceyhan. 2026. “Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions”. Akademik Ziraat Dergisi 15 (Ekim). https://doi.org/10.29278/azd.1991609.

EndNote

Ayran Çolak İ, Karadaş S, Anik MA, Dalgıç H, Ceyhan E (01 Ekim 2026) Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions. Akademik Ziraat Dergisi 15

IEEE

[1]İ. Ayran Çolak, S. Karadaş, M. A. Anik, H. Dalgıç, ve E. Ceyhan, “Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions”, Akademik Ziraat Dergisi, c. 15, Eki. 2026, doi: 10.29278/azd.1991609.

ISNAD

Ayran Çolak, İrem - Karadaş, Serdar - Anik, Mehmet Aziz - Dalgıç, Hasan - Ceyhan, Ercan. “Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions”. Akademik Ziraat Dergisi 15 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.29278/azd.1991609.

JAMA

1.Ayran Çolak İ, Karadaş S, Anik MA, Dalgıç H, Ceyhan E. Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions. Akademik Ziraat Dergisi. 2026;15. doi:10.29278/azd.1991609.

MLA

Ayran Çolak, İrem, vd. “Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions”. Akademik Ziraat Dergisi, c. 15, Ekim 2026, doi:10.29278/azd.1991609.

Vancouver

1.İrem Ayran Çolak, Serdar Karadaş, Mehmet Aziz Anik, Hasan Dalgıç, Ercan Ceyhan. Multivariate Analysis and Agronomic Performance of Cowpea Pure Lines Under Semi-Arid Ecological Conditions. Akademik Ziraat Dergisi. 01 Ekim 2026;15. doi:10.29278/azd.1991609

Amaç ve Kapsam

Akademik Ziraat Dergisi, Ordu Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından sürekli, uluslararası ve hakemli bir bilimsel dergi olup CAB Abstracts, TR-Dizin (ULAKBİM), EBSCO tarafından taranmakta ve dizinlenmektedir.

Dergide tarım bilimleri ve ilgili alanlarda makaleler yayınlanmakta olup araştırmalar sonucu elde edilen bilimsel bilgilerin ve önemli sonuçların geniş kitlelere, okuyuculara ulaştırılması amaçlanmıştır.

Dergide İngilizce yazılmış, öncelikli olarak orijinal araştırma sonuçları yayınlanabilir.
Dergide yayınlanacak makaleler, tarım bilimleri ve ilgili alanlarda olmalıdır (Bitki fizyolojisi, ıslahı ve genetiği, yetiştirme tekniği, biyoteknoloji; bahçe bitkileri, tarla bitkileri; zootekni, fizyolojisi, ıslahı ve genetiği, biyoteknoloji vb.; bitki koruma vb.; toprak bilimi ve bitki besleme; gıda bilimi, teknolojisi,mikrobiyolojisi, muhafazası, güvenliği vb; organik tarım, iyi tarım uygulamaları gibi sürdürülebilir tarım sistemleri, seracılık,sulama, tarımsal yapılar, tarımsal sitoloji vs).
Lisansüstü tezler veya TÜBİTAK, DPT, BAP gibi çeşitli kurumlarca desteklenen proje bulgularından kısımlar içeren eserler ilgililerinden gerekli izinler alındıktan sonra hazırlanmalı, ilgili durum dipnotta mutlaka belirtilmelidir. Yine eser daha önce kongre, sempozyum vb. toplantılarda sunulmuş ve özet hali yayınlanmış ise bu durumda yine dipnot düşerek belirtilmelidir. Yazarlara telif ücreti ödenmez. Sorumlu yazara eserin yer aldığı basılı sayıdan bir adet ve eserin pdf formatında hazırlanmış hali gönderilir.
Yayınlanması istenilen eserin, daha önce başka bir dergide yayınlanmamış veya başka bir dergiye gönderilmemiş olması ve yayına uygun görülmesi gereklidir. Eserler, içerik, yazım kurallarına uygunluk ve benzerlik oranı değerlendirilme sonrası bilimsel incelemeye alınır. Yayın kurulu makalenin konusu ile ilgili en az iki hakemin değerlendirmesini aldıktan sonra yayınlama veya yayınlamama hakkına sahiptir.
Yayınlanan yazılardaki bilimsel içerikler, sonuçlar, yazının etik kurallara uygun olup olmadığının sorumluluğu yazarlara aittir. Ziraat Fakültesi, Editör ve Yayın Kurulu, yayınlanan bilgilerden sorumlu değildir.
Eserler bilim etiği ilkelerine uygun olarak hazırlanmalı, gerekliyse Etik Kurul Raporu'nun bir kopyası eklenmelidir.

Yazım Kuralları

Akademik Ziraat Dergisi İçin Eser Yazım İlkeleri

2026 yılından itibaren dergiye başvuran eserler İngilizce olarak hazırlanmalıdır.

Araştırma makaleleri (Research article): maksimum 7000 kelime. (Bu makale türü için gönderime açıktır.)

Araştırma notu (Research note): Editör, Araştırma Makalesi olarak gönderilen çalışmaları Araştırma Notu olarak yayımlanmak üzere değerlendirebilir. Bu işlem, makale gönderildikten sonra yazarın onayı alınarak yapılır.
Derleme makaleleri (Review article): maksimum 13000 kelime. (Derleme makaleleri davet üzerine yayımlanır ve ilgili alanda uzman bilim insanları tarafından hazırlanmalıdır. Yazarların derleme makalesini göndermeden önce editörle iletişime geçmeleri önerilir.)

Eserin tamamında çift satır aralığı, sağ, sol, üst ve alt kenarlardan 2,5 cm boşluk ve Arial (12 punto) yazı karakteri kullanılmalıdır.

Eserin tamamına satır numarası “sürekli” olarak verilmelidir.

Ayrıca tüm başlıklar ve paragraflar girinti kullanılmadan, iki yana yaslı biçimde yazılmalıdır.

Makalenin başlığı ve alt başlıklar, her kelimenin ilk harfi büyük, kalın ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.
Daha önce kongre, sempozyum vb. etkinliklerde sözlü ya da poster özet bildiri olarak sunulmuş eserlerde; lisansüstü tezlerden veya TÜBİTAK, DPT, BAP gibi kurumlarca desteklenen projelerin bulgularını içeren çalışmalarda, bu durum eser başlığına üst simge (*) eklenerek belirtilmelidir. Açıklama, yazar isimleri ve adres bilgileri verildikten sonra normal yazı karakterinde ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.

Yazar(lar): Unvan kullanılmadan, yazar adları küçük harf, soyadları büyük harf olacak şekilde sola yaslı yazılmalıdır.

Yazar adresleri için soyadlarının üzerine üst simge rakam verilmelidir. Açık adresler, yazar(lar) bilgisinin hemen altında normal yazı karakterinde ve sola yaslı olarak yazılmalıdır.
Örnek: Ad SOYAD¹

Sorumlu Yazar (Corresponding Author): Adres bilgilerinin altında, sola yaslı, ad küçük harf, soyad büyük harf olacak şekilde yazılmalı ve e-posta adresi belirtilmelidir.
Örnek: Ad SOYAD, e-posta: adi@mail.edu.tr

Sunulan araştırma makalesi aşağıdaki bölümlerden oluşmalıdır:

- İngilizce başlık

- İngilizce öz (250 kelimeyi geçmemelidir ve abstract, Objective: The purpose of the research should be clearly stated. Materials and Methods: The information about material, data collection method, analysis techniques, statistics etc. used in the research should be given briefly. Results: The main findings regarding the research objectives / questions should be given. Conclusion: The main conclusion and suggestions regarding the research objectives/questions should be given. kısımlarını içermelidir.)

- İngilizce anahtar kelimeler (Keywords)

- Makalenin Türkçe başlığı

- Türkçe öz: (T250 kelimeyi geçmemelidir ve Türkçe öz, Amaç: Araştırmanın hangi amaç ile gerçekleştirildiği net olarak ifade edilmelidir. Materyal ve Yöntem: Araştırmada kullanılan materyal, veri toplama yöntemi, analiz teknikleri, istatistik vs. konularında kısa bilgiler verilmelidir. Araştırma Bulguları: Araştırma amaçlarına/sorularına ilişkin ana bulgular ifade edilmelidir. Sonuç: Araştırma amaçlarına/sorularına ilişkin temel çıkarımlar ve öneriler ifade edilmelidir. bölümlerini içermelidir.)

- Türkçe anahtar kelimeler

İngilizce metin: Introduction, Material and Methods, Results, Discussion, Conclusion, Acknowledgements (gerekli ise), Authors’ Contributions, References

Makalelere kaynaklardan önce Çıkar Çatışması (Çıkar çatışması var ise belirtiniz, yok ise ‘’ Yazarlar arasında herhangi bir çıkar çatışması yoktur’’ şeklinde ifade ediniz.), Yazarların Katkı Beyanı (Yazarların araştırmanın hangi kısmına katkıda bulundukları belirtilmelidir ve Ad ve Soyadların baş harfleri kullanılmalıdır. Örnek: GD: Araştırmanın … aşamalarına katkıda bulunmuştur). ve varsa Destek ve Teşekkür beyanına yer verilmelidir.

Şekiller: Makale içerisinde yer alan tüm şekil, resim, grafik, harita, fotoğraf ve benzeri materyaller “Figure” olarak adlandırılmalıdır. Gerekli görüldüğü takdirde şekillerin yüksek çözünürlüklü halleri dergi tarafından talep edilebilir.

Çizelgeler: Cetvel ve tablolar “Table” olarak adlandırılmalıdır.

Her bir şekil ve çizelge, makale içerisinde uygun olan yere yerleştirilmelidir.

Metin içi kaynak gösterimi aşağıdaki biçimde yapılmalıdır:
Soyad, (2020) Soyad1 and Soyad2, (2020) Soyad et al., (2020) vb.

Metin sonu kaynak gösterimi aşağıdaki biçimde yapılmalıdır:

(Soyad, 2020) (Soyad1 and Soyad2, 2020; Soyad et al., 2020) vb.

Akademik Ziraat Dergisi Kaynakların Bildirim Şekli

Kaynak yazımında APA kuralları uygulanır. Kaynaklar alfabetik sıraya göre düzenlenmelidir. (doi bilgileri mümkün olduğu müddetçe tam olarak verilmelidir)

Kaynak Gösterim Örnekleri
Dergi Makaleleri

Dergi makalesi: 1 yazarlı
Metin içinde atıf: (Grady, 2019)
Grady, J. S. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185

Dergi makalesi: 2 yazarlı
Metin içinde atıf: (Rybaczewska, and Sparks, 2005)
Rybaczewska, M., & Sparks, L. (2022). Ageing consumers and e-commerce activities. Ageing and Society, 42(8), 1879–1898. https://doi.org/10.1017/S0144686X20001932

Dergi makalesi: 3 ve daha fazla yazarlı
Metin içinde atıf: (Grady et al., 2019)
Grady, J. S., Her, M., Moreno, G., & Yelinek, J. (2019). Emotions in storybooks: A comparison of storybooks that represent ethnic and racial groups in the United States. Psychology of Popular Media Culture, 8(3), 207–217. https://doi.org/10.1037/ppm0000185

Dergi makalesi: Makale sayısı olan (sayfa sayısı olmayan)
Schlesselmann, A. J., McNally, R. J., & Held, P. (2025). Using network analysis to characterize clinical improvement during cognitive processing therapy. Behaviour Research and Therapy, 185, Article 104678. https://doi.org/10.1016/j.brat.2024.104678

Kitaplar
Kitap: Tek yazarlı
Jackson, L. M. (2019). The psychology of prejudice: From attitudes to social action (2nd ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000168-000

Kitap: İki yazarlı
Svendsen, S., & Løber, L. (2020). The big picture/Academic writing: The one-hour guide (3rd digital ed.). Hans Reitzel Forlag. https://thebigpicture-academicwriting.digi.hansreitzel.dk/

Kitap: Tek Editörlü
Kesharwani, P. (Ed.). (2020). Nanotechnology based approaches for tuberculosis treatment. Academic Press.

Kitap: 2 veya daha fazla editörlü
Torino, G. C., Rivera, D. P., Capodilupo, C. M., Nadal, K. L., & Sue, D. W. (Eds.). (2019). Microaggression theory: Influence and implications. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119466642

Basılmış kitap bölümü
Dillard, J. P. (2020). Currents in the study of persuasion. In M. B. Oliver, A. A. Raney, & J. Bryant (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (4th ed., pp. 115–129). Routledge.
Aron, L., Botella, M., & Lubart, T. (2019). Culinary arts: Talent and their development. In R. F. Subotnik, P. Olszewski-Kubilius, & F. C. Worrell (Eds.), The psychology of high performance: Developing human potential into domain-specific talent (pp. 345–359). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000120-016

Sözlük / Ansiklopedi Maddeleri
American Psychological Association. (n.d.). Just-world hypothesis. In APA dictionary of psychology. Retrieved January 18, 2020, from https://dictionary.apa.org/just-world-hypothesis

Kitap: Yazarı olmayan
Metin içinde atıf: (The Australian Oxford dictionary, 1999)
The Australian Oxford dictionary (3rd ed.). (1999). Melbourne: Oxford University Press.

Kitap: Yazarı kurum olan
Metin içinde atıf: (Australian Bureau of Statistics, 2000)
Australian Bureau of Statistics. (2000). Population by age and sex, New South Wales, 30 June 2000 (ABS Cat. no. 3235.1). Canberra, Australian Capital Territory: Yazar.

Konferans Bildirileri
Dergide basılmış konferans bildirileri
Duckworth, A. L., Quirk, A., Gallop, R., Hoyle, R. H., Kelly, D. R., & Matthews, M. D. (2019). Cognitive and noncognitive predictors of success. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA, 116(47), 23499–23504. https://doi.org/10.1073/pnas.1910510116

Konferans kitabında basılmış bildiri
Bedenel, A.-L., Jourdan, L., & Biernacki, C. (2019). Probability estimation by an adapted genetic algorithm in web insurance. In R. Battiti, M. Brunato, I. Kotsireas, & P. Pardalos (Eds.), Lecture notes in computer science: Vol. 11353. Learning and intelligent optimization (pp. 225–240). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-05348-2_21

Tezler
Yayımlanmamış tez
Harris, L. (2014). Instructional leadership perceptions and practices of elementary school leaders [Unpublished doctoral dissertation]. University of Virginia.

Yayımlanmış tez
Kabir, J. M. (2016). Factors influencing customer satisfaction at a fast food hamburger chain: The relationship between customer satisfaction and customer loyalty (Publication No. 10169573) [Doctoral dissertation, Wilmington University]. ProQuest Dissertations & Theses Global.

Web Kaynakları
Web sayfası: Yazarlı
Bologna, C. (2019, October 31). Why some people with anxiety love watching horror movies. HuffPost. https://www.huffpost.com/entry/anxiety-love-watching-horror-movies_l_5d277587e4b02a5a5d57b59e

Kurum
Metin içinde atıf: (World Health Organization, 2018)
World Health Organization. (2018, May 24). The top 10 causes of death. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death

Web sayfası: Tarihi olmayan
Metin içinde atıf: (U.S. Census Bureau, n.d.)
U.S. Census Bureau. (n.d.). U.S. and world population clock. U.S. Department of Commerce. Retrieved January 9, 2020, from https://www.census.gov/popclock/

Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Dergimiz, bilimsel yayıncılıkta dürüstlük, şeffaflık ve akademik etik ilkelerini esas almakta olup, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan rehber, ilke ve politikaları benimsemektedir. Yayın sürecine dâhil olan yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı dâhil tüm paydaşların bu etik ilkelere uygun hareket etmesi beklenmektedir.
Dergiye gönderilen çalışmaların özgün olması, daha önce herhangi bir dergide yayımlanmamış veya eş zamanlı olarak başka bir dergiye gönderilmemiş olması gerekmektedir. İntihal, uydurma veya çarpıtılmış veri kullanımı, dilimleme, mükerrer yayın, uygunsuz yazarlık ve çıkar çatışmasının gizlenmesi gibi etik dışı yayın uygulamalarına kesinlikle izin verilmez. Tüm gönderiler benzerlik tespit yazılımları kullanılarak taranmakta olup, etik ihlal tespit edilmesi durumunda COPE yönergeleri doğrultusunda işlem yapılmaktadır.
Yazarlar, çalışmalarının bilimsel ve etik kurallara uygun olarak yürütüldüğünden sorumludur. İnsan veya hayvan deneklerin kullanıldığı araştırmalarda, ilgili Etik Kurul onayının alınmış olması ve gerekli görülen durumlarda bu onaya ait belgelerin makale ile birlikte sunulması zorunludur. Ayrıca, araştırmanın yürütülmesinde sağlanan mali veya kurumsal destekler ile olası çıkar çatışmaları açık bir şekilde beyan edilmelidir.
Hakem değerlendirme süreci gizlilik, tarafsızlık ve objektiflik ilkeleri doğrultusunda yürütülür. Hakemlerin, değerlendirdikleri çalışmalarla ilgili gizliliği korumaları, bilimsel ölçütlere dayalı değerlendirme yapmaları ve varsa çıkar çatışmalarını editöre bildirmeleri beklenmektedir. Editöryal kararlar; çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, dergi kapsamına uygunluğu ve etik ilkelere uyumu esas alınarak verilmektedir.
Etik ihlal şüphesi veya tespiti hâlinde dergimiz, COPE tarafından yayımlanan akış şemaları ve öneriler doğrultusunda inceleme yapar ve gerekli durumlarda makalenin reddi, yayından kaldırılması (geri çekme) veya ilgili kurumların bilgilendirilmesi gibi uygun yaptırımları uygular.

Makalenin Geri Çekilmesi ve Düzeltme Politikası
Yayınlanmış makaleler, bilimsel veya etik açıdan ciddi hatalar içermesi, veri uydurma veya çarpıtma, intihal, mükerrer yayın, etik ihlal ya da benzeri durumların sonradan tespit edilmesi hâlinde geri çekilebilir (retraction). Geri çekme işlemleri, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilke ve prosedürler doğrultusunda yürütülür.
Geri çekme kararı; editörler, yayın kurulu ve gerekli durumlarda yazarlar ile ilgili kurumların görüşleri alınarak verilir. Geri çekilen makaleler dergi arşivinde erişime açık kalır, ancak makalenin tüm sayfalarında “Geri Çekildi / Retracted” ibaresi açıkça belirtilir ve geri çekme gerekçesi şeffaf bir şekilde yayımlanır.
Bilimsel bütünlüğü etkileyen ancak makalenin tamamının geri çekilmesini gerektirmeyen durumlarda düzeltme (correction) veya ifade notu (editorial expression of concern) yayımlanabilir.