Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi

Arif Aydın; Orhan Dengiz

doi:10.29278/azd.538555

Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi

Öz

Bu çalışma ile Samsun ilinin güneyinde bulunan Kavak ilçesi sınırları içerisinde yer alan Seyitali, Kaya, İdrisli, Muhsinli, Beyköy ve Çayırlı mahallelerine ait toplam 1523 parselden oluşan ve 397.3 ha alan kaplayan tarım arazilerin bazı fiziksel, kimyasal ve verimlilik özelliklerinin belirlenmesi ile CBS yardımıyla farklı enterpolasyon modeller kullanarak 14 farklı parametre açısından dağılım haritalarının hazırlanması amaçlanmıştır. Alanın yıllık ortalama sıcaklık 10.2 °C ve yıllık ortalama yağış miktarı da 512.5 mm’dir. Newhall simülasyon modeline göre, toprak sıcaklık rejimi Mesic ve toprak nem rejimi ise Typic Xeric olarak belirlenmiştir. Çalışma sahasından 200m x 200m aralıklarla oluşturulan grit sistemden yüzey (0-20 cm) ve yüzey altı (20-40 cm) toplam 233 adet yer koordinatları ölçülerek toprak örnekleri alınmıştır. Laboratuvara getirilen topraklar, pH, EC, CaCO₃, OM, N, Ca, Mg, K, P, Na, Fe, Cu, Zn ve Mn analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, toprakların tamamı tuzsuz, pH değerleri ise nötr-hafif alkali arasında değişmektedir. Kireç içerikleri az ve orta düzeylerde, OM ve çinko ise genel olarak yeterli olarak belirlenmiştir. Ayrıca, toplam azot, magnezyum, fosfor, demir ve mangan yeterli düzeyde bulunmuştur. Ayrıca, uygun gübreleme ve arazi yönetimi pratikleri için uygun enterplasyon model kullanılarak bu parametrelerin dağılım haritalarının oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Toprak verimliliği,enterpolasyon

Kaynakça

Adiloğlu, A. ve Adiloğlu, S., 2004. An investigation on nutritional problems of hazelnut (Corylus avellana) grown in acid soils of Turkey. Pakistan Journal of Biological Sciences, 7(8): 1433-1437
Anonymous., 1990. Micronutrient, Assessment at the Country Level: An International Study. FAO, Soils Bulletin by Mikko Sillanpaa, Rome.
Anonymous., 1992. Procedures for collecting soil samples and methods of analysis for soil survey. Washington D.C. USA. Soil Survey Staff
Arslan, E., Çaycı, G., Dengiz, O., Yüksel, M., Atikmen, Çiçek N., 2018. Toprakların bazı makro besin elementi içeriklerinin farklı tarımsal arazi kullanımları altında konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Toprak Su Dergisi, 7(2): 28-37
Arslan, H., 2012. Spatial and temporal mapping of groundwater salinity using ordinary kriging and indicator kriging: the case of Bafra Plain, Turkey. Agricultural water management, 113: 57-63
Ateș, K. ve Turan, V., 2015. Some soil characteristics and the fertility status of agricultural soils in Bingöl central district. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 2(2): 108-113.
Aydın, A., 2018. Sürdürülebilir Arazi Yönetimi İçin CBS Yardımıyla Toprak Veri Tabanı Oluşturulması. Yüksek Lisans Tez Çalışması, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri, Samsun.
Blake, G.R. ve Hartge, K.H., 1986. Bulk Density and particle density. Methods of Soil Analysis: Part 1—Physical and Mineralogical Methods (methods of soil an. 1), 363-375 pp
Bouyoucos, G.J., 1962. Hydrometer Method Improved for Making Particle Size Analyses of Soils 1. Agronomy journal, 54(5): 464-465
Bremner, J.M., Mulvaney, C.S.,1982. Nitrogen—Total. Methods of soil analysis. Part 2. Chemical and microbiological properties (methods of soil an. 2), 595-624 pp.

Çakıcı, H, Çiçekli, M., ve Arslan, H., 2012. Bağyurdu–izmir yöresi kiraz plantasyonlarının beslenme durumu. Ege Üniversitesi Ziraat Fak. Dergisi, 49(1): 7-15
Çelik, P., Dengiz, O., 2018. Akselendi Ovası tarım topraklarının temel toprak özellikleri ve bitki besin elementi durumlarının belirlenmesi ve dağılım haritalarının oluşturulması. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(1): 9-18
Çimrin, K. M. ve Boysan, S., 2006. Van yöresi tarım topraklarının besin elementi durumları ve bunların bazı toprak özellikleri ile ilişkileri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Derg., 16(2): 105-111.
Çullu, M. A., 2012. Toprak etüt haritalama ve toprak yönetimi gerekliliği. Editör’den: 23
Ersoy, A., Yünsel, T., 2008. Assessment of lignite quality variables: a practical approach with sequential Gaussian simulation. Energy Sources, Part A: Recovery, Utilization, and Environmental Effects, 31(2): 175-190.
Feizizadeh, B. ve Blaschke, T., 2013. Land suitability analysis for Tabriz County, Iran: a multi-criteria evaluation approach using GIS. Journal of Environmental Planning and Manage, 56(1): 1-23
Güçdemir, İ., 2006. Türkiye Gübreler ve Gübreleme Rehberi. TC TBK TAGEM Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları Genel Yayın No:231, Ankara.
Hagedorn, F., Mulder, J., Jandl, R., 2010. Mountain soils under a changing climate and land-use. Biogeochemistry, 97(1): 1-5.
Heuvelink, G. B., 2006. Incorporating process knowledge in spatial interpolation of environmental variables. 7th Inernational Symposium on Spatial Accuracy Assessment 32-47pp.
Jackson, M. L., 1958. Soil chemical analysis. Prentice-Hall, Inc.; Englewood Cliffs,
Keskin, H. ve Grunwald, S. 2018. Regression kriging as a workhorse in the digital soil mapper's toolbox. Geoderma, 326: 22-41
Kirişçi, V., Keskin, M., Say, S., Keskin, S., 1999. Hassas uygulamalı tarım teknolojisi. Nobel Yay., 88: 186
Klute, A. ve Dirksen, C., 1986. Hydraulic conductivity and diffusivity: Laboratory methods. Methods of Soil Analysis, 687-734 pp.
Lindsay, W. ve Norvel, W., 1978. Development of a DTPA as a soil response investigation of Mn+ 2 complexation in natural and synthetic organics. Soil Science Society of America Journal, 46: 1137-1143
Loue, A. 1968. Diagnostic petiolaire de prospection. Etudes Sur la Nutrition et la Fertilisation Potassiques de la Vigbe Societe Commerciale des Potasses d’Alsace Services Agroomiques: 31-41 pp.
Luo, H. ve He, X., 2011. An improved inverse distance weighted interpolation method for InSAR tropospheric delay error corrections. International Conference on Information Science and Technology, IEEE, 480-482 pp.
Mallants, D., Mohanty, B. P, Jacques, D., Feyen, J., 1996. Spatial variability of hydraulic properties in a multi-layered soil profile. Soil Science, 161(3): 167.
Mapedza, E,. Wright, J., Fawcett, R., 2003. An investigation of land cover change in Mafungautsi Forest, Zimbabwe, using GIS and participatory mapping. Applied Geography, 23(1): 1-21
Nelson, D. ve Sommers, L. E., 1982. Total carbon, organic carbon, and organic matter 1. Methods of soil analysis. Part 2. Chemical and microbiological properties(methods of soil an. 2 ), 539-579 pp.
Olsen, S.R., 1954. Estimation of available phosphorus in soils by extraction with sodium bicarbonate. United States Department of Agriculture; Washington, Özyazıcı, M. A, Dengiz, O., Aydoğan, M., Bayraklı, B., Kesim, E., Urla, Ö., Ünal, E., 2016. Orta ve Doğu Karadeniz Bölgesi tarım topraklarının temel verimlilik düzeyleri ve alansal dağılımları.
Özyazici, M. A., Dengiz, O., Sağlam, M., Erkoçak, A. Türkmen, F., 2017. Mapping and assessment-based modeling of soil fertility differences in the central and eastern parts of the Black Sea region using GIS and geostatistical approaches. Arabian Journal of Geosciences, 10(45):2-9.
Rhoades, J., 1982. Cation Exchange Capacity 1. Methods of soil analysis. Part 2. Chemical and microbiological properties(methods of soil an.2), 149-157 pp.
Sağlam, M., 2013. Çok değişkenli istatistiksel yöntemler ile toprak özelliklerinin gruplandırılması. Toprak Su Dergisi, 2(1): 7-14.
Sharma, P., Sood, A., Setia, R, Tur, N., Mehra, D., Singh, H., 2008. Mapping of macronutrients in soils of Amritsar district (Punjab) A GIS approach. J. Indian Soc. Soil Sci, 56(1): 34-41
Tarakçıoğlu, C., Yalçın, S., Bayrak, A., Küçük, M. ve Karabacak, H., 2003. Ordu yöresinde yetiştirilen fındık bitkisinin (Corylus avellana L.) beslenme durumunun toprak ve yaprak analizleriyle belirlenmesi. Tarım Bilimleri Dergisi, 9(1): 13-22
Taşan, M., Demir, Y., 2017. Çeltik yetiştiriciliği yapılan arazilerde demir ve mangan içeriklerinin alansal dağılımının farklı enterpolasyon yöntemleri ile Belirlenmesi. Anadolu Tarım Bilimleri, 32(1): 64
Thornthwaite, C.W., 1948. An approach toward a rational classification of climate. Geographical review, 38(1): 55-94 Turan, M., Dengiz, O., Turan Demirağ, İ. 2018. Samsun İlinin Newhall Modeline Göre Toprak Sıcaklık ve Nem Rejimlerinin Belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi, 5(2): 131-142 Tümsavaş, Z. ve Aksoy, E., 2008. Kahverengi Orman büyük toprak grubu topraklarının verimlilik durumlarının belirlenmesi. Uludağ Üniv Ziraat Fak Der, 22(1): 43-54
Ülgen, A. N., Yurtsever, N., 1995. Türkiye gübre ve gübreleme rehberi. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı Toprak ve Gübre Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü,
Wilding, L., 1985. Spatial variability: Its documentation, accommodation and implication to soil surveys. Soil spatial variability. Workshop, 166-194pp.
Yıldız, N., Akbulut, Ö., Bircan, H., 1999. İstatistiğe giriş. Aktif Yayınevi, Erzurum, 359pp.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arif Aydın
0000-0002-1083-5170
Türkiye

Orhan Dengiz ^*
0000-0002-0458-6016
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2019

Kabul Tarihi

26 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.29278/azd.538555

IZ

https://izlik.org/JA73WF93MT

APA

Aydın, A., & Dengiz, O. (2019). Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 8(2), 301-312. https://doi.org/10.29278/azd.538555

AMA

1.Aydın A, Dengiz O. Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi. 2019;8(2):301-312. doi:10.29278/azd.538555

Chicago

Aydın, Arif, ve Orhan Dengiz. 2019. “Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi”. Akademik Ziraat Dergisi 8 (2): 301-12. https://doi.org/10.29278/azd.538555.

EndNote

Aydın A, Dengiz O (01 Aralık 2019) Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi 8 2 301–312.

IEEE

[1]A. Aydın ve O. Dengiz, “Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi”, Akademik Ziraat Dergisi, c. 8, sy 2, ss. 301–312, Ara. 2019, doi: 10.29278/azd.538555.

ISNAD

Aydın, Arif - Dengiz, Orhan. “Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi”. Akademik Ziraat Dergisi 8/2 (01 Aralık 2019): 301-312. https://doi.org/10.29278/azd.538555.

JAMA

1.Aydın A, Dengiz O. Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi. 2019;8:301–312.

MLA

Aydın, Arif, ve Orhan Dengiz. “Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi”. Akademik Ziraat Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2019, ss. 301-12, doi:10.29278/azd.538555.

Vancouver

1.Arif Aydın, Orhan Dengiz. Yarı-humid ekolojik koşullar altında oluşmuş toprakların fiziko-kimyasal ve besin elementi içerikleri ile konumsal dağılımlarının belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi. 01 Aralık 2019;8(2):301-12. doi:10.29278/azd.538555