Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği

Ömer Atabeyoğlu; Gülşah Bilge

doi:10.29278/azd.638966

Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği

Öz

Bitkisel tasarım, mekan tasarımına doğal materyallerin eklenmesini sağladığı için peyzaj tasarımının önemli aşamalarından birisidir. Bitkisel tasarım kadar, kullanılan bitki türleri de bu aşamada önem arz eder. Bitki türlerinin seçiminde, bitkilerin tasarıma katacağı estetik ve fonksiyonel katkılar önemli bir paya sahiptir. Bunun yanısıra, bitkilerin ekolojik istekleri ve adaptasyonları da bitki seçimi ve kullanım kararını etkiler. Böylece, bölgesine göre değişen son derece kısıtlı alternatifler bitkisel tasarımı şekillendirmektedir. Bu şartlar altında bölgenin doğal vejetasyonunda yer alan bitki türleri avantaj sağlar. Aynı zamanda doğal vejetasyonda yer alan türlerin aynı cinsten kardeş bireylerinin de adaptasyon ihtimallerinin yüksek oluşu alternatifleri artırmaktadır. Bu nedenle doğal vejetasyonda yer alan türlerin tercihi tasarımcılar için önemli bir artıdır. Bu durum bölgenin doğal bitki varlığının korunması ve kültürel kullanıma kazandırılması için de fırsat oluşturur. Çalışmada, Karadeniz Bölgesi’nin hakim bitki varlıklarından ve temel ekonomik ürününden Corylus cinsi konu alınmıştır. Corylus cinsi farklı tür ve varyetelerinden oluşan bireylerinden özellikle fonskyionel ve estetik özellikleri ile ön plana çıkan bireylerinin peyzaj tasarımlarında kullanılması için farkındalığın artırılması çalışmanın temel amacıdır. Aynı zamanda bu bitkinin kentsel alan ve yaşam alanlarında kullanılması yenilebilir peyzaj olgusunu desteklemek açısından da değerlidir. Bu amaç doğrultusunda, literatür taraması ile Corylus tür ve varyetelerinden oluşan 5 türe ait 16 varyete incelenmiştir. Özellikle yaprak renkleri, formları ve ekolojik istekleri göz önüne alındığında kentsel ve kırsal peyzaj çalışmalarında fındık bitikisinin alternatif bir süs bitkisi olarak kullanılableceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Corylus,Karadeniz Bölgesi,kentsel alan,peyzaj tasarımı,bitkisel tasarım,yenilebilir peyzaj

Kaynakça

URL,2019aa. Corylus maxima ‘Purpurea’. (Web sayfası: https://www.deelish.ie/product/corylus-maxima-purpurea/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ab. Corylus maxima Purpurea. (Web sayfası: https://www.ornamental-trees.co.uk/images/corylus-maxima-purpurea-p961-3793_medium.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ac. Corylus maxima Purpurea. (Web sayfası: https://futureforests.ie/products/filbert-purple-filbert), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ad. Corylus maxima Artropurpurea. (Web sayfası: http://rasadnikvasic.rs/wp-content/uploads/2016/03/Corylus-maximaArtropurpurea.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ae. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_avellana_Aurea_01x_800x.jpg?v=1538220033), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019af. Corylus Aurea. (Web sayfası: https://www.letsgoplanting.co.uk/wp-content/uploads/CorylusAurea1-600x600.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ag. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: http://media.growsonyou.com/photos/photo/image/6877/main/Corylus_avellana_Aurea_.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ah. Hazel Red majestic. (Web sayfası: https://www.hopesgrovenurseries.co.uk/wp-content/uploads/2018/02/hazel-red-majestic-500x495.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).

URL,2019aı. Corylus avellana Red Majestic. (Web sayfası: http://plants.skh.com/Content/Images/Photos/J214-04.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ai. Corylus avellana Red Majestic. (Web sayfası: https://www.mailordertrees.co.uk/products/corylus-red-majestic-corkscrew-hazel), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019aj. Corylus avellana 'Contorta'. (Web sayfası: https://emeraldplants.co.uk/media/CORYLUSCONTORTA.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ak. Corylus avellana 'Contorta'. (Web sayfası: https://www.jacksonsnurseries.co.uk/images/detailed/2/Corylus_avellana_Contorta3.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019al. Corylus avellana. (Web sayfası: https://www.ornamental-trees.co.uk/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019am. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://d6p0gevo8s9lm.cloudfront.net/media/catalog/product/cache/1/image/9df78eab33525d08d6e5fb8d27136e95/c/o/corylus-red-majestic-foliage-shrub1000x1000.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019an. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://cdn.manomano.com/1-pianta-di-corylus-avellana-contorta-red-majestic-in-vaso-19cm-nocciolo-contorto-P-1042652-3902447_1.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ao. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: https://sites.google.com/a/progressiveplants.com/home/_/rsrc/1470263432002/shrubs/coavcrm/DETA-519.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019aö. Corylus avellana Contorta Red Majestic. (Web sayfası: http://www.winkelmolen.com/u/product/Corylus-avellana-Red-Majestic-3.png), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ap. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: http://szmit.pl/images/nasze_odmiany/max/03_umbrella_02.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ar. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_avellana_Purple_Umbrella_01x_800x.jpg?v=1542003947), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019as. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: https://www.sad-24.ru/files/tovar/2_1533894136.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019aş. Corylus. (Web sayfası: https://landscapeplants.oregonstate.edu/species), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019at. Corylus avellana 'Red Dragon'. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/2602/3376/products/Corylus_avellana_Red_Dragon_2_800x.jpg?v=1545082685), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019au. Corylus avellana. (Web sayfası: https://www.bluebellnursery.com/jolisearch?s=corylus), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019aü. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: https://www.botanicaplantnursery.co.uk/user/products/large/Corylus%20avellana%20Pendula.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019av. Corylus colurna. (Web sayfası: https://cdn.shopify.com/s/files/1/1402/5897/products/Corylus_colurna_03_d5295254-9116-4b22-a38a-350824434e99_800x.jpg?v=1551022907), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ay. Corylus colurna. (Web sayfası: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/TurkHazel.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019az. Corylus colurna. (Web sayfası: https://cdn.canr.udel.edu/wp-content/uploads/sites/16/2018/02/12024559/Corylus-colurna.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019ba. Corylus. (Web sayfası: https://www.vdberk.com/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bc. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://www.ebben.nl/files/treeEbb/images/852x480/corylus-colurna-te-terra-red-leaves-1.), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bd. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://www.matelma.com/img/tuinadvies/uploads/1398099599-130729.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019be. Corylus colurna Terra Red. (Web sayfası: https://i.pinimg.com/originals/23/d0/d6/23d0d65af45c38af0181ec6495d88176.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bf. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: http://garden.virtualindustry.org/wp-content/uploads/2008/10/corylusavellanafuscorubra.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bg. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://www.blackmoor.co.uk/images/images_big/RedFilbertsq.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bh. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://previews.agefotostock.com/previewimage/medibigoff/6dd6b9d67327ec4a08607b771312376a/gwg-tre12054.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bı. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/36/Corylus_fargesii%2C_Arnold_Arboretum_-_IMG_6165.JPG), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bi. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.hmiadvantage.com/wp-content/uploads/2017/07/corylus-fargesii-g-tree-morris.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bj. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.forestfarm.com/media/catalog/product/cache/1/image/600x600/9df78eab33525d08d6e5fb8d27136e95/C/O/COFA074image_14.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bk. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.scottarboretum.org/wp-content/uploads/2019/02/Corylus-fargesii-JTB-1.jpg), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL, 2019bl. Corylus. (Web sayfası: https://www.vdberk.com.tr/agaclar/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bm. Atatürk Arboretumu Ağaç ve Çalıları. (Web sayfası: http://web.archive.org/web/20160214162951/http://www.orman.istanbul.edu.tr/arborkitap/Corylus%20maxima%20Mill.%3A%20Lambert%20F%C4%B1nd%C4%B1%C4%9F%C4%B1), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bn. (Web sayfası: https://futureforests.ie/products/corylus-avellana-aurea), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bo. Corylus avellana Aurea. (Web sayfası: https://www.burncoose.co.uk/site/plants.cfm?pl_id=1344), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bö. Corylus avellana Purple Umbrella. (Web sayfası: http://www.e-katalogroslin.pl/plants/9167,leszczyna-pospolita-purple-umbrella-jm-251_corylus-avellana-purple-umbrella-jm-251), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bp. Corylus avellana. (Web sayfası: https://futureforests.ie/), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019br. Corylus Avellana Atropurpurea. (Web sayfası: https://www.jardins-du-monde.be/en/fruit-trees/85-purple-hazel-tree.html), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bs. (Web sayfası: https://worldplants.ca/display0.php?id=355), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bş. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: http://catalogoweb.impiante.it/alberiafogliacaduca_corylaceae_corylus_avellana_pendula.html?lang=ING), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bt. Corylus avellana Pendula. (Web sayfası: https://www.starkl-pflanzeninfothek.at/de-at/pflanzen/4647/corylus-avellana-pendula-), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bu. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://selectree.calpoly.edu/tree-detail/corylus-avellana-fusco-rubra), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bü. Corylus avellana Fusco Rubra. (Web sayfası: https://www.rhs.org.uk/Plants/68800/Corylus-avellana-Fuscorubra-(F)/Details), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019bv. Corylus avellana Purpurea. (Web sayfası: http://www.pistoiaflor.it/corylus_avellana_purpurea.html?lang=ING), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL,2019by. Corylus heterophylla. (Web sayfası: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200006214), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
URL, 2019bz. Corylus fargesii. (Web sayfası: https://pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Corylus+fargesii), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
Aiello, A., S., 2019. Farges Filbert Corylus Fargesii. (Web sayfası: http://arnoldia.arboretum.harvard.edu/pdf/articles/2010-68-2-farges-filbert-corylus-fargesii.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
Schneid, C., K., 2016. Tree of the Year: Corylus fargesii. (Web sayfası: https://www.morrisarboretum.org/pdf/IDS_16_Tree%20of%20the%20Year_Corylus%20fargesii.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
Anonim, 2019. Cultivation of Hazelnut (Corylus sp.) in a Sugarbush. (Web sayfası: https://www.umoncton.ca/umce-foresterie/files/umce-foresterie/wf/wf/pdf/GTHazelnut.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
Anonim, 2008. Corylus Post-Entry Quarantine Testing Manual. Ministry for Primary Industries. (Web sayfası: https://www.mpi.govt.nz/dmsdocument/13645/send), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
Peiqiong, L., Skvortsov, A., K., 1999. Betulaceae. Flora of China 4: 286–313. (Web sayfası: http://flora.huh.harvard.edu/china/mss/volume04/BETULACEAE.published.pdf), (Erişim tarihi: 01.10.2019).
İslam A., 2018. Türkiye’de Fındık Fidancılığı. TürkTob Dergisi, Sayı: 27, s28-32.
Ustaoğlu, B., Karaca, M., 2014. The Effects Of Clımate Change On Spatıotemporal Changes Of Hazelnut (Corylus Avellana) Cultıvatıon Areas In The Black Sea Regıon, Turkey. Applied Ecology And Environmental Research, 12(2): 309-324.
Köksal, A., İ., 2002. Turkish Hazelnut Cultivars. Hazelnut Promotion Group, Ankara, ISBN: 975-92886-1-3.
Sensoy, S, Demircan M., Ulupınar, Y., Balta, İ., 2019. Türkiye İklimi. (Web sayfası: https://mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/13_turkiye_iklimi.pdf), (Erişim tarihi: 02.10.2019)
Günal, N., 2013. Türkiye’de İklimin Doğal Bitki Örtüsü Üzerindeki Etkileri. Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi, Yıl V, Sayı 1.
Bekci, B., 2010. Peyzaj Mimarlığında Değerlendirme Potansiyeli Olan Akçaağaç Yapraklı Üvez (Sorbus torminalis L. Crantz)’ın Generatif ve Vejetatif Yöntemler Kullanılarak Üretimi. Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. Doktora Tezi.
Balık, H., I., Balık, S., K., Beyhan, N., Erdoğan, V., 2016. Fındık Çeşitleri. ISBN: 978-605-137-559-5.
Molnar, T., J., 2011. Corylus. Wild Crop Relatives: Genomic and Breeding Resources, Forest Trees, Chapter 2.
Erdoğan, V., Mehlenbacher, S., A. 2002. Phlogenetic Analysis of Hazelnut Species (Corylus, Corylacae) Based on Morphology and Phenology. OT Sistematik Botanik Dergisi. 9, 1, 83-100.
Pamay, B., 1979. Park Bahçe ve Peyzaj Mimarisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Yayın No:264, İstanbul, 371.
Tanrıverdi, F., 1987. Peyzaj Mimarlığı Bahçe Sanatının Temel İlkeleri ve Uygulama Metodları, Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Yayın No: 643/291, Erzurum.
Theodore, D.W., 1991. Planting Design, Van Nostrand Reinhold.
Çepel, N., 1994. Peyzaj Ekolojisi, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi, Yayın No: 3868/429, İstanbul.
Gültekin, E., 1994. Peyzaj Mimarlığı, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Ders Kitabı, No:58, Adana.
Saraçoğlu, Ö. ve Uzun, A., 1994. BITSEC Bitki Seçim Programı Özellikleri ve Kullanılması, İstanbul Üniversitesi Dergisi, A, 44, 2.
Altınçekiç, H., 1996. Çilingoz koyu (Trakya) Peyzaj Planlaması Amacına Yönelik Bitki Materyalinin Saptanması, İstanbul Üniversitesi, Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 46.
Cengiz, B., 2001. Batı Karadeniz Bölgesi Doğal Bitki Örtüsünde Peyzaj Uygulamaları Amacına Yönelik Bazı Crataegus L. Taksonlarının Saptanması, Yüksek Lisans Tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bartın.
Carpenter, P.L. ve Walker, T.D., 1990. Plants in the Landscape, W.H. Freeman and Company, ISBN: 0-7167-1808-1, Second Edition, Newyork, Oxford, 401.
Uzun, G., 1992. Peyzaj Mimarlığında Temel Tasarım, Çukurova Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yardımcı Ders Kitabı, No: 9, Adana,103.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ömer Atabeyoğlu ^*
0000-0001-7230-8598
Türkiye

Gülşah Bilge
0000-0002-8317-2961
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2019

Kabul Tarihi

30 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı

DOI

https://doi.org/10.29278/azd.638966

IZ

https://izlik.org/JA68TW53NK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Atabeyoğlu, Ö., & Bilge, G. (2019). Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği. Akademik Ziraat Dergisi, 8(Özel Sayı), 145-156. https://doi.org/10.29278/azd.638966

TÜRKİYE’DE DOĞAL OLARAK YETİŞEN CENTAUREA, CYANUS VE PSEPHELLUS CİNSLERİNE AİT BAZI TAKSONLARIN BİTKİSEL TASARIM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Peyzaj Araştırmaları ve Uygulamaları Dergisi

https://doi.org/10.56629/paud.1214678

Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği

Corylus türlerinin peyzaj tasarım çalışmalarında kullanılabilirliği

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Yenilebilir meyve özelliği olan odunsu bitki taksonlarının peyzaj mimarlığındaki önemi: KTÜ Kanuni Kampüsü örneği

Süs Lahanasının (Brassica oleracea L. var. Acephala) Yozgat Ekolojik Koşullarına Adaptasyonu

SOME PRUNUS’ THAT GROW IN EAST AND SUDEAST PROVINCE IN TURKEY AESTETIC AND ECOLOGIC FEATURES

TÜRKİYE’DE DOĞAL OLARAK YETİŞEN CENTAUREA, CYANUS VE PSEPHELLUS CİNSLERİNE AİT BAZI TAKSONLARIN BİTKİSEL TASARIM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

Süs Fındıkları ve Islahı

Türkiye’deki Orman Fidanlıklarının Ekolojik Rolü: Doğal ve Egzotik Türlerin Çeşitliliği ve Peyzaj Üzerindeki Etkileri

Pre-selection-based evaluation of fruit characteristics in Turkish hazelnut (Corylus colurna L.) in Bolu