Derleme

Fındık ıslahında gelişmeler

Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı 31 Aralık 2019
PDF İndir

Fındık ıslahında gelişmeler

Öz

Dünya fındık üretimi son yılların ortalamalarına göre yaklaşık olarak 900 bin ton olup bu üretim sürekli artış eğilimindedir. En önemli fındık çeşitleri doğal yetişme alanlarındaki geniş bir popülasyon içerisinden üretici gözlemlerine dayalı seleksiyonlarla ortaya çıkarılmıştır. Buna en güzel örnek üstün kalitesi ile ‘Tombul’ çeşidi verilebilir. Fındık ıslahında dikkate alınan temel özellikler meyve ve verim özellikleri, morfolojik ve fenolojik özellikler, dayanıklılık ve anaç üzerine yoğunlaşmaktadır. Türkiye ve İtalya en büyük üretici ülke olmasına rağmen son yıllarda fındık ıslahı konusunda en geniş çalışmalar ABD’de yürütülmektedir. Son yıllarda moleküler marker tekniklerine dayalı çalışmalar üzerine yoğunlaşılmış ve önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. EFB ye dayanıklı yeni çeşit olarak ‘Gasaway’ geliştirilmiş ve sonraki çalışmalarda bu dayanıklılık genleri kullanılmıştır. ‘Okay28’, ‘Giresun Melezi’, ‘Allahverdi’, ‘Jefferson’, Webster’, ‘Yamhill’, ‘PollyO’ son yıllarda geliştirilen yeni çeşitlere örnek olarak verilebilir. Çeşit ve anaç ıslahı uzun süreli ve sabır isteyen bir iştir. Çok yönlü, kapsamlı ve sürdürülebilir olan çalışmalara ihtiyaç duyulur. Farklı ekolojiler için yüksek verimli, kaliteli, biotik ve abiyotik koşullara dayanıklı çeşitler elde etmek esastır. Farklı tüketim alışkanlıklarına uygun çeşitlerin de geliştirilmesi arzulanmaktadır. Ayrıca rekreasyonel açıdan da peyzaj tasarımlarında fındık ıslahı önem taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akbas, B., Degirmenci, K. 2010. Simultaneous detection of Apple mosaic virus in cultivated hazelnuts by one-tube RT-PCR. African Journal of Biotechnology 9(12), 1753–7. doi:10.5897/AJB10.1749.
  2. Anon. 2019. ‘Allahverdi’ hazelnut cultivar. Available at: https ://arastirma.tarimorman.gov.tr/findik.
  3. Ava, H., Javadi, S., Bahman, D. T. 2010. Selection of Suitable Polinazer for Selected Hazelnut Cultivars. Seed and Plant Improvement Institute, Iran, 30p.
  4. Balık, H. İ. 2018. Investigations of xenia and metaxenia in hazelnut. PhD thesis. Ondokuz Mayis University Department of Horticulture, Samsun, 274p.
  5. Balık, H. İ., Balık, S. K., Köse, Ç., Duyar, Ö., Sıray, E., Sezer, A., Turan, A., Beyhan, N., Erdoğan, V., İslam, A., Kurt, H., Ak, K., Kalkışım, Ö. 2014. Development of the new cultivars of hazelnut by selection from Tombul hazelnut populations in Giresun and Trabzon Provinces. In: International Mesopotamia Agriculture Congress, Proceeding Books. GAP International Research and Training Center, Diyarbakır, Turkey, pp. 172–9.
  6. Balık, H. İ., Kayalak Balık, S., Okay, A. N. 2015. New hazelnut cultivars (Okay 28 and Giresun Melezi). The Journal of Harran. Tarım ve Gıda Bilimleri 19(2), 104–9.
  7. Bassil, N. V., Botta, R., Mehlenbacher, S. A. 2005. Microsatellite markers in hazelnut: isolation, characterization, and cross-species amplification. Journal of the American Society for Horticultural Science 130(4), 543–9. doi:10.21273/JASHS.130.4.543.
  8. Bassil, N., Boccacci, P., Botta, R., Postman, J., Mehlenbacher, S. 2013. Nuclear and chloroplast microsatellite markers to assess genetic diversity and evolution in hazelnut species, hybrids and cultivars. Genetic Resources and Crop Evolution 60(2), 543–68. doi:10.1007/s10722-012-9857-z.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2019

Kabul Tarihi

30 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
İslam, A. (2019). Fındık ıslahında gelişmeler. Akademik Ziraat Dergisi, 8(Özel Sayı), 167-174. https://doi.org/10.29278/azd.667662

Cited By