Yapraktan farklı düzeylerde bor uygulamasının ekmeklik buğdayın (Triticum aestivum L.) un kalitesine etkisi
Öz
Amaç: Ülkemizde tahıl yetiştirilen tarım arazisinde bor, çinko ve magnezyum gibi mikro besin elementlerinin miktarında azalma olduğu bilinmektedir. Söz konusu mineral maddeler buğday kalitesi üzerinde etkilidir. Bu çalışma, Hatay ilinde buğdayın kalitatif özelliklerine bor muamelesinin etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, Sagittario çeşidi yumuşak ekmeklik buğdaya (Triticum aestivum L.) farklı düzeylerde (0 [kontrol], 5, 10, 20 ve 40 kg/da) yapraktan seyreltilmiş borik asit uygulaması yapılmış ve bu muamelenin buğdayın bazı kalite özelliklerine etkisi incelenmiştir.
Materyal ve Yöntem: Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak 2016-2017 yılında, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama arazilerinde yürütülmüş, bayrak yaprak ve çiçeklenme dönemlerinde olmak üzere iki kez seyreltilmiş borik asit uygulaması ile buğdayın ekmeklik kalitesinin arttırılması amaçlanmıştır. Bunun için buğday örneklerinin ekmekçilik açısından önemli olan teknik değer ölçütleri belirlenmiştir.
Araştırma Bulguları: Kontrol numunesine göre muhtelif dozlarda borik asit uygulamasının buğdayların fiziksel, kimyasal ve teknolojik özelliklerine etkisi çok sınırlı düzeyde olmuş, belirgin ve anlamlı bir etki tespit edilememiştir (p>0.05).
Sonuç: Araştırmada ele alınan en yüksek borik asit düzeyinin (40 kg/da) buğdayın teknolojik niteliklerinde bir miktar gerilemeye yol açtığı, bunun kullanılan borik asit düzeyinin fazla olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Araştırmanın çok yıllık olarak ve farklı nitelikteki buğday numuneleri üzerinde uygulanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Bundan sonraki yapılacak olan çalışmalarda yaprak yerine toprağa borik asit uygulaması yapılmasının ürün kalitesine etkisi araştırılabilir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Buğday örneklerine uygulanan analizler konusunda laboratuvar olanaklarını bize tahsis eden Sunar Özlem Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ne (Osmaniye) teşekkür ederiz.
Kaynakça
- AACCI, 2010. International Approved Methods of the American Association of Cereal Chemists (11th Edition). The Association, St. Paul, Minnesota.
- Ahmad, W., Zia, M. H., Malhi, S. S., Niaz, S. S., 2012. “Boron Deficiency in Soil and Crops: A Review, 77-114.” Crop Plant (Ed. A. Goyal), InTech, Rijeka, Croatia, 239 pp.
- Alpaslan, M., Taban, S., İnal, A., Kütük, C., Erdal, I., 1996. Boron-nitrogen relationships in wheat which grown nutrient solution. Pamukkale University Faculty of Engineering Journal of Engineering Science, 2 (3): 215-219.
- Altan, A., 1986. Tahıl İşleme Teknolojisi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ofset Atölyesi, Yüreğir, Adana, 107 s.
- Bellaloui, N., Abbas, H. K., Gillen, A. M., Abel, C. A., 2009. Effect of glyphosate-boron application on seed composition and nitrogen metabolism in glyphosate-resistant soybean. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 57 (19): 9050-9056.
- Bellaloui, N., Hu, Y., Mengistu, A., Kassem, M. A., Abel, C. A., 2013. Effects of foliar boron application on seed composition, cell wall boron, and seed δ15N and δ13C isotopes in water-stressed soybean plants. Frontiers in Plant Science, 4: 270.
- Bellaloui, N., Reddy, K. N., Gillen, A. M., Abel, C. A., 2010. Nitrogen metabolism and seed composition as influenced by foliar boron application in soybean. Plant and Soil, 336 (1): 143-155.
- Dell, B., Huang, L., 1997. Physiological response of plants to low boron. Plant and Soil, 193: 103-120.
- Dizlek, H., Gül, H., 2007. Süne zararlı buğday unlarının ekmeklik kalitesinin iyileştirilmesi. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 21 (1): 51-58.
- Dizlek, H., Özer, M. S., 2016. Effects of sunn pest (Eurygaster integriceps) damage ratio on physical, chemical, and technological characteristics of wheat. Quality Assurance and Safety of Crops and Foods, 8 (1): 145-156.