BİNGÖL’DE NAZAR İNANCI VE UYGULAMALARI
Öz
Nazar; bakışlarında zararlı güç bulunan bazı insanların bu özellikleriyle bir kişiye, bir hayvana veya bir nesneye bakarak o canlı veya cansız nesne üzerinde olumsuz bir etki yapmak şeklinde tanımlanmaktadır. İnsanın doğumundan ölümüne kadar olan süreçte dış görünüşüne, şahsiyetine, kişilik ve ekonomik gücüne yönelik her türlü konuda nazara hedef olma söz konusudur. Bütün toplumlarda yaygın olarak görülen nazar inancının kökeni, çok eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Araştırmalar; eski dönemlerden beri gerek Batı, gerek Doğu kültüründe büyünün ve nazarın kötü etkilerine inanıldığı ve bunlara karşı tedbirler almak için çeşitli uygulamalara başvurulduğunu ortaya koymaktadır. Geçmişten günümüze nazar ile ilgili inanış ve uygulamaların bugün Anadolu’nun bütün yörelerinde devam ettiğini söyleyebiliriz. Bu yörelerden birisi de Bingöl’dür. Bu çalışmada; Bingöl’de derlemiş olduğumuz nazar ile ilgili inanç ve uygulamalar mercek altına alınacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Artun, Erman (2008), Türk Halkbilimi, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
- Boratav, Pertev Naili (1999), 100 Soruda Türk Folkloru, İstanbul: Gerçek Yayınevi.
- Çıblak, Nilgün (2004), “Halk Kültüründe Nazar, Nazarlık İnancı ve Bunlara Bağlı Uygulamalar”, Türklük Bilimi Araştırmaları (TÜBAR), S.15, ss.103-125.
- Kalafat, Yaşar (1999), Doğu Anadolu’da Eski Türk İnançlarının İzleri, Ankara: AKM Yayınları.
- Örnek, Sedat Veyis (2014), Türk Halk Bilimi, Ankara: Bilgesu Yayınları.
- Tuna, Sibel Turhan (2014), “Muğla’da Nazar, Büyü, Fal Üzerine Su Kültürüyle İlgili İnanç ve Pratikler” Prof. Dr. Mehmet Özmen Armağanı Adana: Çukurova Üniversitesi Basımevi Müdürlüğü, s. 309-320.