Araştırma Makalesi

İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi

Cilt: 8 Sayı: 1 31 Mayıs 2024
PDF İndir
EN TR

İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi

Öz

2002’den günümüze İran’ın nükleer programı üzerinde ikili, çoklu ve uluslararası platformlarda çeşitli görüşmeler yürütülmüş ve İran ile İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD’nin yer aldığı P5+1 Grubu arasında 2015 yılında Ortak Kapsamlı Eylem Planı (JCPOA veya İran nükleer anlaşması) imzalanmıştır. Donald Trump, ABD başkanı olarak göreve başladığında 2018'de Anlaşmadan çekilmiştir. İran ise 2018’den günümüze nükleer programına kaldığı yerden devam ederek uranyumu % 60 düzeyinde zenginleştirmiş ve silah düzeyinde zenginleştirme kapasitesi kazanmıştır. Bu makalede, İran’ın nükleer programıyla ilgili süreçte gelinen aşamanın tespiti, uluslararası stratejik ortamdaki değişimler ve önemli aktörlerin yaklaşımları dikkate alınarak bölgesel yansımaların ve nükleer program sorunun geleceğine ilişkin seçeneklerin değerlendirilmesi ve öngörülerde bulunması amaçlanmıştır. Makalede amaca yönelik olarak mevcut literatür incelenerek durum tespiti yapılmış, JCPOA’nın müzakere ve imzalanmasına uzanan ve sonrasını kapsayan süreçte aktörlerin yaklaşımları incelenmiş, elde edilen veriler yorumlanarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AA Energy. (2022). Qatar, US discuss efforts to revive Iran nuclear deal. https://www.aa.com.tr/en/energy/nuclear/qatar-us-discuss-efforts-to-revive-iran-nuclear-deal/35741
  2. Ahangari, R. (2024). Overview of Iran’s nuclear fuel cycle. Nuclear Science & Technology Research Center Institute (NSTRI), https://nucleus.iaea.org/sites/ connect/SFMpublic/
  3. Aksu, S. ve Güngör, F.A. (2019). Birleşmiş Milletlerin İran’a Uyguladığı Yaptırımlar Üzerine Bir Değerlendirme, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(1): 43-51.
  4. Alagöz, B. (2023). İran ve BAE Arasında Güncellenen İlişkiler, https://www.iramcenter.org/iran-ve-bae-arasinda-guncellenen-iliskiler-2357
  5. Annex A to UNSC 2231 (2015). Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA). IAEA Webpage. https://www.iaea.org/sites/default/files/unsc_resolution2231-2015.pdf
  6. Arms Control Association (2014). Iran Nuclear Policy Brief: Breaking Down Iran’s Breakout Capacity, https://www.armscontrol.org/policy-white-papers/2014-10/iran-nuclear-policy-brief-breaking-down-irans-breakout-capacity
  7. Arms Control Association. (2022). The Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) at a Glance. https://www.armscontrol.org/factsheets/JCPOA-at-a-glance
  8. Arms Control Association. (2024). Nuclear Weapons: Who Has What at a Glance, https://www.armscontrol.org/factsheets/Nuclearweaponswhohaswhat.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar, Ortadoğu Çalışmaları, Uluslararası Güvenlik, Uluslararası İlişkilerde Siyaset

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

31 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

31 Mayıs 2024

Gönderilme Tarihi

12 Mart 2024

Kabul Tarihi

29 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bingöl, O. (2024). İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 8(1), 1-26. https://izlik.org/JA94UJ39MK
AMA
1.Bingöl O. İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi. 2024;8(1):1-26. https://izlik.org/JA94UJ39MK
Chicago
Bingöl, Oktay. 2024. “İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi”. Bölgesel Araştırmalar Dergisi 8 (1): 1-26. https://izlik.org/JA94UJ39MK.
EndNote
Bingöl O (01 Mayıs 2024) İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi 8 1 1–26.
IEEE
[1]O. Bingöl, “İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi”, Bölgesel Araştırmalar Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 1–26, May. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94UJ39MK
ISNAD
Bingöl, Oktay. “İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi”. Bölgesel Araştırmalar Dergisi 8/1 (01 Mayıs 2024): 1-26. https://izlik.org/JA94UJ39MK.
JAMA
1.Bingöl O. İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi. 2024;8:1–26.
MLA
Bingöl, Oktay. “İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi”. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, c. 8, sy 1, Mayıs 2024, ss. 1-26, https://izlik.org/JA94UJ39MK.
Vancouver
1.Oktay Bingöl. İran’ın Nükleer Programına İlişkin Uluslararası Anlaşmanın Mevcut Durumu ve Geleceğinin Değerlendirilmesi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi [Internet]. 01 Mayıs 2024;8(1):1-26. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94UJ39MK