Matematik Eğitimine Yönelik Okul Dışı Öğrenme Ortamlarında Deneyimleyerek Öğreniyorum: Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Tutumlarının ve Görüşlerinin Değişiminin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı okul dışı ortamlarda yapılan matematik etkinliklerinin öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarına etkisini incelemek ve matematiğin okul dışında uygulamalarına ve yapılan etkinliklere yönelik öğrencilerin görüşlerini almaktır. Araştırma TÜBİTAK–2209-A-Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında yapılmıştır. Çalışma grubu Türkiye’nin kuzeyinde bulunan bir ortaokulda 7. sınıf düzeyinde öğrenim gören 53 gönüllü öğrenciden oluşmaktadır. Projenin uygulaması okul dışı öğrenme etkinliklerinin yapılabileceği Üniversiteye bağlı bir mekânda gerçekleştirilmiştir. Uygulama süreci iki gün sürmüş olup öğrenciler bu süre içinde deneyimsel öğrenme stratejisi kapsamında 10 farklı etkinliğe katılmışlardır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak nicel kısımda “Matematik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği”, nitel kısımda ise araştırmacılar tarafından geliştirilen görüşme formları ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nicel veriler SPSS programı ile, nitel veriler ise içerik analizi tekniğine dayalı olarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda genel tutum puanlarında ve tutum ölçeğinin zevk alma alt boyutunda son test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuş, diğer alt boyutlarda ise istatistiksel olarak anlamlı farklılık elde edilmemiştir. Diğer taraftan öğrencilerin görüşme formuna verdikleri cevaplara dayalı olarak öğrencilerin matematiğe yönelik tutumlarında olumlu değişiklikler olduğu ve bu etkinliklerden sonra matematiğin gerçek hayatla bağlantılı olduğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Matematik eğitimi
• okul dışı öğrenme
• deneyimsel öğrenme stratejisi
• tutum

I Learn by Experiencing in Out-of-School Learning Environments for Mathematics Education: Examining the Change of Secondary School Students' Attitudes and Views towards Mathematics

Öz

The purpose of this research is to examine the effect of mathematics activities carried out in out-of-school environments on students' attitudes towards mathematics and to obtain students' opinions about the applications of mathematics outside school and the activities carried out. The research was conducted within the scope of TÜBİTAK-2209-A-University Students Research Projects Support Program. The study group consists of 53 volunteer students studying at the 7th grade level in a secondary school in the north of Turkey. The implementation of the project was carried out in a venue affiliated with the University where out-of-school learning activities can be held. The application process lasted two days, and students participated in 10 different activities within the scope of the experiential learning strategy. Quantitative and qualitative research methods were used together. As a data collection tool, "Attitude Scale Towards Mathematics Lesson" was used in the quantitative part, and interview forms were used in the qualitative part as pre-test and post-test. Quantitative data were analyzed using the SPSS program, and qualitative data were analyzed based on the content analysis technique. As a result of the research, a statistically significant difference was found in favor of the post-test at the general attitude scores and in the enjoyment sub-dimension of the attitude scale, but no statistically significant difference was found in the other sub-dimensions. Based on the students' answers to the interview form, it was concluded that there were positive changes in the students' attitudes towards mathematics and that they thought that mathematics was linked to real life.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics education
• out-of-school learning
• experiential learning

Kaynakça

1. Abalı Öztürk, Y., & Şahin, Ç. (2022). Matematik tutum ölçeği geliştirilmesi. Social Science Studies, 3(11), 1593-1602.
2. Adıgüzel, Ö. (2006). Okul dışında farklı bir öğrenme ortamı olarak çocuk müzeleri. Bilim Eğitim Toplum Dergisi, 4(14), 32-41.
3. Akdemir, Ö. (2006). İlköğretim öğrencilerinin matematik dersine yönelik tutumları ve başarı güdüsü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
4. Akinsola, M. K., & Olowojaiye, F. B. (2008). Teacher instructional methods and student attitudes towards mathematics. International Electronic Journal of Mathematics Education, 3(1), 60-73.
5. Aydoğdu, A. S., Aydoğdu, M. Z., & Aktaş, V. (2022). Matematik dersinde bir eğitim aracı olarak sanal müze kullanımı. International Journal of Social Science Research, 11(1), 51-70.
6. Avan, Ç., Gülgün, C., Yılmaz, A., & Doğanay, K. (2019). STEM eğitiminde okul dişi öğrenme ortamları: Kastamonu Bilim Kampı. Journal of STEAM Education, 2(1), 39-51.
7. Bahadır, E., & Hırdıç, K. (2018). Matematik müzesinde yürütülen öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin matematikleştirme sürecine katkıları ve uygulama hakkında öğrenci görüşleri. Turkish Studies, 13(26), 151-172. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.14598
8. Bakioğlu, B., & Karamustafaoğlu, O. (2020). Okul dışı öğrenme ortamlarının öğretim sürecinde kullanımına ilişkin öğrenci görüşleri. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 5(1), 80-94.

9. Baykul, Y. (2012). İlkokulda matematik öğretimi (11. baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.
10. Berg, T. B., Achiam, M., Poulsen, K. M., Sanderhoff, L. B., & Tøttrup, A. P. (2021). The role and value of out-of school environments in science education for 21st century skills. Frontiers in Education, 6(674541). https://doi.org/10.3389/feduc.2021.674541
11. Bloom, S. B. (2012). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme. (Çev. D.A. Özçelik). Ankara: Pegem Akademi.
12. Braund, M., & Reiss, M. (2004). The nature of learning science outside the classroom. In M. Braund & M. Reiss (Eds.), Learning science outside the classroom (pp. 1-12). RoutledgeFalmer, UK.
13. Bronkhorst, L. H., & Akkerman, S. F. (2016). At the boundary of school: continuity and discontinuity in learning across contexts. Educational Research Review, 19, 18–35. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2016.04.00 Bursal, M., & Paznokas, L. (2006). Mathematics anxiety and preservice elementary teachers' confidence to teach mathematics and science. School Science and Mathematics, 106(4), 173-180. https://doi.org/10.1111/j.1949- 8594.2006.tb18073.x
14. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
15. Can, A. (2013). SPSS ile nicel veri analizi. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
16. Cleophas, T. J., & Zwinderman, A. H. (2016). SPSS for starters and 2nd levelers. Springer.
17. Çağlar, S., Ünal, Y., Çalışkan, B., Gürel, R., & Durmaz, B. (2018). İnformal öğrenme ortamlarının ortaokul öğrencilerinin matematik tutumuna etkisi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(23), 11-26. https://doi.org/10.20875/makusobed.357694
18. Duatepe, A., & Çilesiz, S. (1999). Matematik tutum ölçeği geliştirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(17), 45-52.
19. Duatepe-Paksu, A., Kazak, S., & Çontay, E. G. (2022). Okul dışı ortamlarda gerçekleştirilen matematik etkinliklerinin değerlendirilmesi: “Her yer matematik projesi”. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 541-558. https://doi.org/10.21666/muefd.1094581
20. Eshach, H. (2007). Bridging in-school and out-of-school learning: Formal, non-formal, and informal education. Journal of Science Education and Technology, 16(2), 171-190.
21. Falk, J. H., Dierking, L. D. ve Storksdieck, M. (2007). Investigating public science interest and understanding: evidence for the importance of free-choice learning. Public Understanding of Science, 16, 455–469.
22. Fägerstam, E. ve Blom, J. (2013). Learning biology and mathematics outdoors: effects and attitudes in a Swedish high school context. Journal of Adventure Education & Outdoor Learning, 13(1), 56–75.
23. Forman, J., & Damschroder, L. (2008). Qualitative content analysis. In L. Jacoby, & L. A. Siminoff (Eds.), Empirical methods for bioethics: A primer (pp. 39–62). Elsevier.
24. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. E. (2003). How to design and evaluate research in education, Fifth Edition. McGraw-Hill.
25. Grothérus, A., & Fägerstam, E. (2017). Impact of long-term regular outdoor learning in mathematics–Tha case of John. In Tenth Congress of the European Society for Research in Mathematics Education (CERME10, February 1–5, 2017). Dublin, Ireland (pp. 1074-1081). Institute of Education, Dublin City University, Ireland, and ERME.
26. Haladyna, T., Shaughnessy, J., & Shaughnessy, J. M. (1983). A casual analysis of attitude toward mathematics. Journal for Research in Mathematics Education, 14(1), 19-29.
27. Kağıtçıbaşı, Ç. (2013). Günümüzde insan ve insanlar (14. baskı). İstanbul: Evrim Yayınevi.
28. Kavaklı, A., Özenir Su, Ö., Özden, D., & Kurt Birel, G. (2023). Geometri öğretiminde yeni yaklaşımlar: Bir TÜBİTAK 4004 projesi sonuçlarının değerlendirilmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 4(3), 138-151. https://doi.org/10.59062/ijpes.1379845
29. Kılıç, H., & Bilgin, A. (2023). Okul dışı öğrenme ortamlarının 5. sınıf öğrencilerinin güneş, dünya ve ay ünitesine yönelik akademik başarı ve tutumlarına etkisi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 8(2), 211-236.
30. Kır, H., Kalfaoğlu, M., & Aksu, H. H. (2021). Matematik öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarının kullanımına yönelik görüşleri. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 8(1), 59-76. https://doi.org/10.17278/ ijesim.839925
31. Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. FT press.
32. Kolb, A. Y., & Kolb, D. A. (2005). Learning styles and learning spaces: Enhancing experiential learning in higher education. Academy of Management Learning & Education, 4(2), 193-212.
33. Küçükoğlu, A., & Kaya, H. İ. (Ed.) (2020). Kuramdan uygulamaya okul dışı öğrenme ortamları. Pegem Akademi.
34. LeCompte, M. D., & Goetz, J. P. (1982). Problems of reliability and validity in ethnographic research. Review of Educational Research, 52(1), 31-60.
35. McLeod, D. B. (1992). Research on affect in mathematics education: A reconceptualization. In D. A. Grouws (Ed.), Handbook of research on mathematics teaching and learning (ss. 575-596). New York: Macmillan.
36. Miles, M, B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
37. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
38. Mueller, M., & Maher, C. (2009). Learning to reason in an informal math after-school program. Mathematics Education Research Journal, 21(3), 7–35.
39. National Council of Teachers of Mathematics [NCTM]. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: Author.
40. Neale, D. C. (1969). The role of attitudes in learning mathematics. The Arithmetic Teacher, 16(8), 631-640.
41. Nilsson, P., Sollervall, H., & Milrad, M. (2010). Collaborative design of mathematical activities for learning in an outdoor setting. In Proceedings of the 6th conference of the European Society for Research in Mathematics Education, (pp. 1101-1110).
42. Okur Berberoğlu, E., Güder, Y., Sezer, B., & Yalçın-Özdilek, Ş. (2013). Sınıf dışı hidrobiyoloji etkinliğinin öğrencilerin duyuşsal bakış açıları üzerine etkisi, örnek olay incelemesi. Çanakkale Bilim Kampı. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1177-1198.
43. Özdişçi, S., & Katrancı, Y. (2019). Ortaokul düzeyinde geometriye yönelik bir tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27(4), 1563-1573.
44. Öztürk, N., Bozkurt Altan, E., & Tan, S. (2020). Ortaokul öğrencilerinin “geleceğe hazırlanıyorum: Problemlere çözüm arıyorum” projesinin kendilerine katkılarına yönelik değerlendirmelerinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 153-179.
45. Sezer Evcan, S., Adi̇lov, G., Eken, Z., Barut, S., Kemali̇, S., & Tınaztepe, G. (2020). TÜBİTAK 4004-Doğa eğitimi ve bilim okulları kapsamında 7. sınıf öğrencilerine yönelik gerçekleştirilen “Hayatımızdaki matematik: Tarım” projesinin değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim Araştırmacıları Dergisi, 3(1), 28-41.
46. Sontay, G. , Tutar, M., & Karamustafaoğlu, O. (2016). “Okul dışı öğrenme ortamları ile fen öğretimi" hakkında öğrenci görüşleri: Planetaryum gezisi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 1(1), 1-24.
47. Şen, A. İ. (2021). Okul dışı öğrenme ortamları. Pegem Akademi Yayıncılık.
48. Şimşek, F., & Hamzaoğlu, E. (2020). Okul dışı gerçekleştirilen proje tabanlı öğrenme yaklaşımının ortaokul öğrencilerine etkisinin araştırılması. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(Armağan Sayısı), 395-424. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.689423
49. Şimşek, H., Şahinkaya, N., & Aytekin, C. (2017). İlköğretim öğrencilerinin matematik kaygılarının ve matematik dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 82-108.
50. Taylor, E. V. (2009). The purchasing practice of low-income students: The relationship to mathematical development. Journal of the Learning Sciences, 18(3), 370–415. https://doi.org/10.1080/10508400903013462
51. Tozluyurt, E. (2008). Sayılar öğrenme alanı ile ilgili matematik tarihinden seçilen etkinliklerle yapılan dersler hakkında lise son sınıf öğrencilerinin görüşleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
52. Usta, N., Gürçay, S., Sakioğlu, Ş. N., & Demir, F. (2023). Okul dışı öğrenme ortamı uygulamalarının öğrencilerin matematik başarılarına etkisi ve uygulamaya ilişkin görüşleri. Yaşadıkça Eğitim, 37(3), 711-733. https://doi.org/10.33308/26674874.2023373593
53. Ürey, M., & Kaymakcı, S. (2020). Sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi dersinde kullanılan okul dışı öğrenme ortamları ve uygulamaları hakkındaki görüşleri. Milli Eğitim Dergisi, 49(227), 7-32.
54. Wright, T., & Parkes, A. (2015). Exploring connections between physical and mathematical knowledge in science museums. Informal Learning Review, 16–21.
55. Yıldırım, H. İ., & Şensoy, Ö. (2016). Bilim şenliklerinin 6. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına etkisi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(1), 23-40.
56. Zan, R., & Martino, P. D. (2007). Attitude toward mathematics: overcoming the positive/negative dichotomy. The Montana Mathematics Enthusiast, 3(1), 157-168.