Ortaokul Öğrencilerinin Laboratuvar Çalışmalarına Dönük Tutumlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma fen bilgisi öğretiminde öğrencilerin fen laboratuvarına yönelik tutumlarının tespitinin amaçlandığı bir çalışmadır. Bu amaç doğrultusunda 431 ortaokul öğrencisinden oluşan katılımcılara “Fen Laboratuvarına Yönelik Tutum Ölçeği” uygulanmıştır Yapılan bu çalışma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak yapılmıştır. Tarama modellerinden ise, Verilerin analizinde SPSS 22 yazılım paket programı, nicel veriler frekans analizi, korelasyon analizi, güvenirlik analizi ve tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Çalışmamızda “Fen laboratuvarına yönelik tutum ölçeği” puan ortalamalarının sınıf düzeyine ve okullara göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcılara göre laboratuvar becerilerine yönelik tutum ölçeğinde yer alan “Laboratuvarda çalışırken kendimi bilim adamı gibi hissederim” ifadesinin ortalamasının en yüksek (ort:3,74) olduğu tespit edilmiştir. “Fen laboratuvarına yönelik tutum ölçeği” ortalamasının sınıf düzeyinde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca altıncı ve yedinci sınıfların ölçek ortalamalarının beşinci sınıfın ölçek ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. “Fen laboratuvarına yönelik tutum ölçeği” ortalamaları öğrencilerin cinsiyetine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, okullara göre ölçeğimizin ortalamaları anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fen Eğitimi
• Laboratuvar Tekniği
• Tutum
• Likert.

The Determination of Elementary School Student’s Attitudes towards Laboratory Study

Öz

This study aims to determine the elementary school students’ attitudes towards the science Laboratory. For this aim, “The Attitude Scale on Science Laboratory” was used for the participants, who were 431 elementary school students. This study was conducted as using survey model which is one of the techniques in quantitative research model. For survey models, SPSS 22 package program, quantitative data frequency analysis, correlation analysis, reliability analysis and one-way ANOVA were used for data analysis process. In this study, it was seen that there was a mean difference at the result of “The Attitude Scale on Science Laboratory” for both classroom and school level. As a result of the study, it was determined that the highest score (ort: 3, 74) was seen in the item “I feel myself as a scientist when I work in laboratory”. It was seen that there was a difference in the average result of “The Attitude Scale on Science Laboratory” for classroom level. Additionally, it was determined that the average scale scores of the sixth and the seventh graders were meaningfully higher than the fifth graders average scale scores. It was found that the average scores of the students in “The Attitude Scale on Science Laboratory” did not state any mean difference in terms of their gender. However, it was seen that there was a mean difference in the average scores of the scale in terms of the schools.

Anahtar Kelimeler

• Science Education
• Laboratory Techniqu
• Attitude
• Likert

Kaynakça

1. Akar, E. Ö. (2006). Farklı türde okullarda çalışan biyoloji öğretmenlerinin mesleki gelişim deneyim ve ihtiyaçları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (30),174–183. https://acikbilim.yok.gov.tr/bitstream/handle/20.500.12812/478705
2. Akaydın, G. Güler, M. H. & Mülayim, H. (2000). Liselerimizin biyoloji laboratuvar araç ve gereçleri bakımından durumu. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,19(19),1-4. http://efdergi.hacettepe.edu.tr/shw_artcl-1050.html
3. Alkan, F. (2012). Kendi kendine öğrenmenin kimya laboratuvarında öğrenci başarısına, öğrenme hazır bulunuşluğuna, laboratuvar becerilerine yönelik tutumuna ve endişesine etkisi, (yüksek lisans tezi Tezi). https://tez.yok.gov.tr
4. Alkan, F. & Erdem, E. (2012). Laboratuvar becerilerine yönelik tutum ölçeği geliştirme çalışması, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı (1)22-31. http://efdergi.hacettepe.edu.tr/shw_artcl-605.html
5. Ayas, A, (2006). Fen bilgisi öğretiminde laboratuvar kullanımı. Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi. https://www.google.com/search?q sayfasından erişilmiştir.
6. Aydoğdu, C. & Yardımcı, E. (2013). İlköğretim fen laboratuvarlarında meydana gelen kazalar ve öğretmenlerin geliştirebilecekleri davranış tarzları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 44(44), 52-60. http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/249-published.pdf
7. Ausubel, D. (1968). Educational psychology. Holt, Rinehart & Winston, New York.
8. Başer, M. (2006). Fen ve teknoloji öğretim. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

9. Barrett, T., Mac Labhraiin, I & Fallon, H. (2005). Handbook of enquiry and problem-based learning: Irish case studies and international perspectives. 2. p. 1-25. AISHE and CELT, Galway. https://search. worldcat.org.tr
10. Demir, M. K. (2005). İlköğretim fen bilgisi öğretmen adaylarının fen bilgisi alanına karşı tutumlarındaki değişimin tespiti, (yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr
11. Duban, N. (2010).Sınıf öğretmeni adaylarının fen ve teknoloji okuryazarı bireylere ve bu bireylerin yetiştirilmesine ilişkin görüşleri. Kuramsal Eğitim Dergisi, 3(2),162-174. https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/handle/11630/5372
12. Eggen, P. O., Kvittingen, L., Lykknes, A., & Wittje, R. (2012). Reconstructing iconic experiments in electrochemistry: Experiences from a history of science course, Science & Education, 21(2), 179-189. https://link.springer.com/article/10.1007/s11191-010-9316-1
13. Erökten, S. (2010). Fen bilgisi öğrencilerinde kimya laboratuvar uygulamalarının öğrenci endişeleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (38),107-114 http://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/447-published.pdf
14. Seven, MA. & Engin, AO. (2018). Fen Bilimleri Eğitiminde Laboratuvarın Önemi. TURAN-SAM Uluslararası Bilimsel Hakemli Dergisi, 10( 38), 65-73. DOI: http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
15. George, D., & Mallery, P. (2019). IBM SPSS Statistics 23 Step by Step: A Simple Guide and Reference, (14rd Ed) Taylor & Francis. https://www.google.com/search?q
16. Gökdere, M. & Çepni, S. (2003). Üstün yetenekli çocuklara verilen değerler eğitiminde öğretmenin rolü. Değerler Eğitimi Dergisi,1(2), 93-107. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ded/issue/29199/312602
17. Herga, N. R. & Dinevski, D. (2012). Kimyayı daha iyi anlamak için sanal bir laboratuvar kullanma - Bilgi edinme konusunda deneysel bir çalışma, 34. Uluslararası Konferansı Tutanakları, WILEY,111 RIVER ST, HOBOKEN, USA, NJ, 07030-5774 Hofstein, A., Ben-Zvi, R. & Samuel, D. (1976). The Measurement of the ınterest in, and attitudes to laboratory work amongst Israeli high school chemistry students. International Journal of Science Education, 60(3), 401-411. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/sce.3730600316
18. Hofstein, A. & Lunetta, V. N. (2004).The laboratory in science education: Foundations for the twenty‐first century. Science education, 88(1), 28-54. https://www.google.com/search?q
19. Kanlı, U. & Yağbasan, R. (2008). 7E modeli merkezli laboratuvar yaklaşımının öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini geliştirmedeki yeterliliği, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(1), 91-125. https://www.google.com/search
20. Karamustafaoğlu, O. (2000). Fizik öğretiminde laboratuvar uygulamalarının yürütülmesinde karşılaşılan güçlükler. Türk Fizik Derneği 19. Fizik Kongresinde sunulmuş bildiri, Elazığ.
21. Karamustafaoğlu, O. & Yaman, S. (2006). Fen eğitiminde özel öğretim yöntemleri I-II. Ankara: Anı Yayıncılık.
22. Kartal, T. (2014). Sorgulamaya dayalı öğrenme-öğretme yaklaşımı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
23. Keskin, E(2017). Fen Eğitiminde Laboratuvar Uygulamalarının Öğrenci ve Öğretmen Perspektifinden Değerlendirilmesi ve Karşılaştırılması.(yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr
24. Kılıç Bağcı, G., Haymana, F. & Bozyılmaz, B. (2008). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Bilim Okuryazarlığı ve Bilimsel Süreç Becerileri Acısından Analizi. Eğitim ve Bilim, 33(150), 52-63.https://egitim ve bilim. ted. org.tr/ index. php/EB/article/ view/630/100
25. Kırpık, MA. & Engin, AO (2009). Fen bilimlerinin öğretiminde laboratuvarın yeri önemi ve biyoloji öğretimi ile ilgili temel sorunlar, (yüksek lisans tezi). https://tez.yok.gov.tr
26. Koştur, H. İ. (2016). Bilim tarihi temelli laboratuvar öğretiminin sınıf öğretmeni adaylarının fen bilimleri dersi beceri ve duyuş öğrenme alanlarına etkisi, (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr
27. Korkmaz, H., (2000). Fen öğretiminde araç-gereç kullanımı ve laboratuvar uygulamaları açısından öğretmen yeterlikleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. (19),242-252. https://avesis.hacettepe.edu.tr/yayin/cf719f05-3922-4120-84a2-f86d188beeef
28. Kozcu, N. (2006). Fen bilgisi dersinde laboratuvar yöntemiyle öğretimin öğrenci başarısına, hatırda tutma düzeyine ve duyuşsal özellikleri üzerine etkisi , (Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr Kozcu Çakır N., Senler B. & Taşkın Göçmen, B. (2007). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi,5(4),637–655.https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26114/275123
29. Külçe, C. (2005). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin fen bilgisi dersine yönelik tutumları, ( Doktora tezi). https://tez.yok.gov.tr
30. MEB, (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı.
31. Miran, B. (2021). Temel istatistik (Genişletilmiş Baskı), eğitim 334s, Google Books. NRC, (1996). National science education standards, National Academy Press, Washington, DC.
32. Orbay M, Özdoğan T, Öner F, Kara M & Gümüş S, (2003). Fen bilgisi laboratuar uygulamaları I-II dersinde karşılaşılan güçlükler ve çözüm önerileri. Milli Eğitim Dergisi, 157. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/361321
33. Özbuğutu E.ve Hasanekoğlu, İ. (2013). Bitkisel dokular konusunun öğretilmesinde işbirliğine dayalı öğretimin öğrenci başarısı ve kalıcılığına etkisi. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(8), 1013- 1025. https://www.researchgate.net/publication/315271719
34. Renner, J.W., Abraham, M.R., Burnie, H.H. (1985). Secondary school students beliefs about the physics laboratory. Science Education, (69), 649–663. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/sce.3730690507
35. Sarı, M. (2011).Lise yaşam kalitesi ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 253-266. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4388/60314
36. Tamir, P. (1991). Practical work in school science: An analysis of current practice. In B. E. Woolnough (3rd Ed.). Practical Science: The role and reality of practical work in school science (pp. 13-20). Open University Press, Milton Keynes. https://www.sciepub.com/reference/265398
37. Türkmen, H (2019). Fen Bilimleri Öğrenimine Laboratuvarların Etkis. https://www.hurriyet.com.tr/egitim/fen-bilimleri-ogrenimine-laboratuvarlarin-etkisi- 41095673
38. Uluçınar, Ş., Doğan A. & Kaya, O. N. (2008). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi ve laboratuvar uygulamalarına ilişkin görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16(2), 485-494. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/49100/626541
39. Wheatley, John C. (1975). Experimental properties of superfluidHe3. Reviews of Modern Physics,47(2),415-470. https://journals.aps.org/rmp/abstract/10.1103/RevModPhys.47.415
40. Yıldız, R. (2004). Öğretim araç-gereçlerini etkili kullanma. Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. ss. 33-50. İstanbul: Atlas Kitabevi.
41. Yönetim Okulları, Fen bilimleri laboratuvarı https://www.yontemim.com/servicesub/fen-laboratuvarlari/ 25.04.2024 tarihinde erişilmiştir.