Okul Öncesi Dönemde Yapılan Deneylerin Yapılış Şekline, Amacına ve Zamanına Göre İncelenmesi

Öz

Okul öncesi dönemde fen eğitimi farklı yöntem ve teknikler ile yapılabilmektedir. Bu yöntem ve tekniklerden bir tanesi de okul öncesi öğretmenleri tarafından en çok kullanılan deneylerdir. Bu araştırmada, okul öncesi dönemde yapılan deneylerin yapılış şekline, amacına ve zamanına göre incelemek amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, okul öncesi eğitimde görev yapan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 18 öğretmen ile nitel yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Araştırmacı tarafından “Okul Öncesi Dönemde Yapılan Deneylere İlişkin Öğretmen Görüşme Formu” hazırlanmış ve hazırlanan forma uzman görüşleri sonrasında son hali verilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre; okul öncesi öğretmenlerin okul öncesi eğitim sınıflarında yapılan fen eğitiminde, deney yöntemine yer verme sıklığı her iki fen etkinliğinde bir, en çok kullandığı deney şekli gösteri deneyi ve en az kullandığı deney şekli bireysel deney, en çok kullandığı amaç açık uçlu deney ve en az kullandığı amaç kapalı uçlu ve hipotez etme deneyi, en çok kullandığı deney zamanı konu anlatırken ve en az kullandığı deney zamanı konu öncesi ve konu sonrası, deney yöntemini kullanırken en çok zorlandıkları konu soyut kavram ve konular olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında diğer araştırmalarda deney yöntemi ile ilgili okul öncesi öğretmenlerine bir eğitim verilerek deneysel bir çalışma yapılabileceği önerisi ile birlikte birtakım önerilere de yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• okul öncesi eğitim
• fen eğitimi
• deney

Investigation of Experiments Carried Out in Preschool Period According to The Way, Purpose and Time

Öz

In the preschool period, science education can be done with different methods and techniques. One of these methods and techniques is the experiments most used by preschool teachers. In this study, it was aimed to examine the opinions of teachers according to the way, purpose, and time of the experiments in the preschool period. The research was carried out using the case study design, one of the qualitative research methods. Research data were collected by qualitative semi-structured interview method with 18 teachers working in preschool education who volunteered to participate in the study. “Teacher Interview Form Regarding Experiments in Pre-School Period” was prepared by the researcher and the form was finalized after expert opinions. According to the results of the research, in the science education of preschool teachers in pre-school education classes; The frequency of using the experimental method is once in every two science activities, the most used type of experiment is the demonstration experiment and the least used type of experiment is individual experiment, the most used purpose is an open-ended experiment and the least used goal is closed-ended and hypothesizing experiment, the most used experiment It has been determined that while explaining the subject and using the experimental time the least, before and after the subject, abstract concepts and subjects are the subjects they have the most difficulty using the experimental method. Within the scope of this study, some suggestions were also included, along with the suggestion that an experimental study could be carried out by giving training to preschool teachers about the experimental method in other studies.

Kaynakça

1. Akcanca, N., Aktemur Güler, S. ve Alkan, H. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi uygulamalarına yönelik görüşlerinin belirlenmesi. Caucasian Journal of Science, 4(1), 1-19.
2. Alabay, E. (2007). Okul öncesi öğretmenlerin fen ve doğa eğitiminde kullandıkları öğretim metotları. UMES’07-Ulusal Teknik Eğitim, Mühendislik ve Eğitim Bilimleri Genç Araştırmacılar Sempozyumu, 20-22 Haziran, Kocaeli.
3. Aslan, O., Zor, T. ve Cicim, E. (2015). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimine yönelik görüşlerinin ve hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 40(8), 519-530.
4. Aydoğdu, B. ve Ergin, Ö. (2010). Fen ve teknoloji dersinde kullanılan farklı deney tekniklerinin öğrencilerin öğrenme yaklaşımlarına etkileri. International Conference on New Trends in Education and Their Implication, 11(13), 1019-1027.
5. Ayvacı, H. Ş., Devecioğlu, Y. ve Yiğit, N. (2002). Okul öncesi öğretmenlerinin fen ve doğa etkinliklerindeki yeterliliklerinin belirlenmesi. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi’nde sunulmuş bildiri, Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
6. Backus, L. (2005). A year without procedures. The Science Teacher, 72 (7), 54-58.
7. Bişkin, D. ve Güven, U. (2021). Okul öncesi dönemde fen etkinliklerinde yapılan deneyler hakkında veli görüşlerinin belirlenmesi. Uluslararası Liderlik Eğitimi Dergisi 1(1), 76-90.
8. Buldu, E. (2020). Erken çocukluk dönemi fen eğitiminde yöntem ve teknikler. G. Uludağ (Ed.), Erken çocukluk döneminde fen eğitimi içinde (ss. 168-199). Nobel Yayıncılık.

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri (16. Basım). Pegem Akademi.
10. Cheung, D. (2009). Students’ attitudes toward chemistry lessons: The interaction effect between grade level and gender. Research in Science Education, 39, 75-91.
11. Çınar, S. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin fen ve doğa konularının öğretiminde kullandıkları etkinliklerin belirlenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 364-371.
12. Deters, K. M. (2005). Student opinions regarding inquiry-based chemistry experiments. Hong Kong: Goverment Logistics Department.
13. Doğan, Ö. F. ve Ünüsan, N. (2015). Okul öncesi eğitimde fen ve doğa etkinlikleri saatinde öğretmenlerin, deney yöntemine yer verme durumlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(5), 208-224.
14. Doğan, Y. ve Simsar, A. (2018). Preschool teachers’ views on science education, the methods they use, science activities, and the problems they face. International Journal of Progressive Education, 14(5), 57-79.
15. Kallery, M. (2004), Early years teachers’ late concerns and perceived needs in science: An exploratory study. European Journal of Teacher Education, 27(2),147-165. https://doi.org/10.1080/026197604200023024
16. Kandır, A., Özbey, S. ve İnal, G. (2009). Okul öncesi öğretmenlerinin eğitim programlarını planlama ve uygulamada karşılaştıkları güçlüklerin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 373-387.
17. Karaer, H. ve Kösterlioğlu, M. (2005). Amasya ve Sinop illerinde çalışan okul öncesi öğretmenlerin fen kavramlarının öğretilmesinde kullandıkları yöntemlerin belirlenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 2(13), 447-454.
18. Karamustafaoğlu, S. ve Kandaz, U. (2006). Okul öncesi eğitimde fen etkinliklerinde kullanılan öğretim yöntemleri ve karşılaşılan güçlükler. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(1), 65-81.
19. Kıldan, O. ve Pektaş, M. (2009). Erken çocukluk döneminde fen ve doğa ile ilgili konuların öğretilmesinde okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 113-127.
20. Kılıç, G. B., Haymana, F. ve Bozyılmaz, B. (2008). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı’nın Bilim Okuryazarlığı ve Bilimsel Süreç Becerileri Açısından Analizi. Eğitim ve Bilim, 33(150), 52-63.
21. Kınık Toplasan, A. (2019). Öğretmen adaylarının yenilikçi öğretim uygulamaları sonrası fen bilimleri dersi öğretimi sırasında tercih ettikleri strateji, yöntem, teknik ve taktiklerin değerlendirilmesi. Education Sciences, 14(2), 81-96.
22. Lubbers, C. A. ve Gorcyca, D. A. (1997). Using Active Learning in Public Relations Instructions: Demographic Predictors of Faculty Use. Public Relations Review, 23(1), 67-80. https://doi.org/10.1016/S0363-8111(97)90007-2
23. MacDonald, A. (2015). Space. A. MacDonald & J. Rafferty (Ed.), Investigating mathematics, science and technology in early childhood in (pp. 79-98). Oxford University Press.
24. MacDonald, A. ve Rafferty, J. (2015). Assessment and planing. A. MacDonald & J. Rafferty (Ed.), Investigating mathematics, science and technology in early childhood in (pp. 79-98). Oxford University Press.
25. Onat Kocabıyık, O. (2016). Olgubilim ve gömülü kuram: Bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 55-66.
26. Osborne, J. ve Simon, S. (1996). Primary science: Past and future directions. Studies in Science Education, 27, 99-147. https://doi.org/10.1080/03057269608560079
27. Önen, F., Mertoğlu, H., Saka, M. ve Gürdal, A. (2009). Hizmet içi eğitimin öğretmenlerin öğretim yöntem ve tekniklerine ilişkin bilgilerine etkisi: Öpyep örneği. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 9-23.
28. Özbek, S. (2009). Okul öncesi öğretmenlerin fen eğitimine ilişkin görüşleri ve uygulamalarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
29. Özdener, N. (2005). Deneysel öğretim yöntemlerinde benzetişim (simulation) kullanımı. The Turkis Online Journal of Educational Technology, 4(4), 93-98.
30. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd Ed.). London:Sage.
31. Sansar, S. B. (2010). Okul öncesi öğretmenlerin fen eğitimine yönelik tutumları ile fen etkinliklerinde kullandıkları yöntemler arasındaki ilişkinin incelenmesi (Kütahya ili örneği). (Yüksek Lisans Tezi), Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
32. Simsar, A. ve Doğan, Y. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi süreçleri üzerine görüşlerinin incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 19-32. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.590361
33. Staer, H., Goodrum, D. ve Hackling, M. (1998). High school laboratory work in Western Australia: Openness to inquiry. Research in Science Education, 28(2), 219-228.
34. Şahin, F. (1996). Okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları metotların tespiti. II. Ulusal Eğitim Sempozyumu Bildirileri. (18-20 Eylül), Marmara Üniversitesi, İstanbul.
35. Uyanık Balat, G. ve Önkol, F. L. (2019). Erken çocukluk döneminde fen eğitimi öğretim yöntemleri. B. Akman, G. U. Balat & T. G. Yıldız. (Ed.), Erken çocukluk döneminde fen eğitimi içinde (ss. 99-136). Anı Yayıncılık.
36. Yalçınoğlu, P. (2020). Ön hazırlıklar: Sizin için iyi olanı yapmak. A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu. (Ed.), Nitel araştırmaya giriş içinde (ss. 37-84). Ankara: Anı Yayıncılık.
37. Yıldız, S. ve Tükel, A. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin fen etkinliklerine yer verme durumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 4(1), 49-59.