Dijital Okuryazarlıkta Cinsiyet Farklılıkları: Bir Analiz

Öz

Amaç: Bu çalışma, etik sorumluluk, genel bilgi ve işlevsel beceriler, günlük kullanım, profesyonel üretim, gizlilik ve güvenlik ve sosyal boyutlar dahil olmak üzere dijital okuryazarlığın çeşitli boyutlarındaki cinsiyet farklılıklarını araştırmaktadır. Yöntem: Erkek (m =96) ve kadın (f = 159) gruplarına ayrılan 255 katılımcıdan toplanan anket verilerini analiz etmek için bağımsız örneklem t-testlerini kullanarak nicel bir yaklaşım kullanılmıştır. Ankette birden fazla dijital okuryazarlık boyutuna ilişkin sorular yer almış ve veriler cinsiyetler arasındaki ortalama farklılıkları açısından değerlendirilmiştir. Sonuçlar: Analiz, çeşitli boyutlarda önemli cinsiyet farklılıkları ortaya koymuştur. Özellikle, erkekler genel bilgi ve işlevsel becerilerin yanı sıra profesyonel üretim ile gizlilik ve güvenlik konularında daha yüksek puanlar almıştır. Kadınlar ise etik sorumluluk ve günlük kullanım boyutlarında daha yüksek puanlar almıştır. Ancak, dijital okuryazarlığın sosyal boyutunda anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Sonuç: Çalışma, dijital okuryazarlıkta cinsiyete dayalı önemli farklılıkları vurgulamakta, erkeklerin ve kadınların dijital araçlar ve platformlarla farklı şekilde etkileşime girdiğini göstermektedir. Bu bulgular, belirli ihtiyaçları karşılamak ve cinsiyetler arasında genel dijital yetkinliği geliştirmek için tasarlanmış hedefli dijital okuryazarlık programları ve eğitim müdahaleleri için çıkarımlara sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital okuryazarlık
• Cinsiyet Farkları
• Nicel Analiz
• Dijital Beceriler
• Etik Sorumluluk
• Gizlilik ve Güvenlik
• Eğitim Müdahaleleri

Gender Differences in Digital Literacy: An Analysis

Öz

Abstract. Objective: This study investigates gender differences in various dimensions of digital literacy, including ethical responsibility, general knowledge and functional skills, daily usage, professional production, privacy and security, and social dimensions. Method: We employed a quantitative approach. We used independent samples t-tests to analyze survey data collected from 255 participants, divided into male (m =96) and female (f = 159) groups. The survey included questions across multiple digital literacy dimensions, and the data were assessed for differences in means between genders. Results: The analysis revealed significant gender differences in several dimensions. Specifically, males scored higher in general knowledge and functional skills, as well as in professional production and privacy and security aspects. Females demonstrated higher scores in ethical responsibility and daily usage dimensions. However, no significant differences were observed in the social dimension of digital literacy. Conclusion: The study highlights notable gender-based variations in digital literacy, suggesting that males and females engage differently with digital tools and platforms. with digital tools and platforms differently. These findings have implications for targeted digital literacy programs and educational interventions designed to address specific needs and improve overall digital competency across genders.

Anahtar Kelimeler

• Digital Literacy
• Gender Differences
• Quantitative Analysis
• Digital Skills
• Ethical Reaponsibility
• Privacy and Security
• Educational Interventions

Kaynakça

1. Adeoye, M. A. (2023). Gender differences in teachers' digital literacy skills in teaching STEAM. Journal of Education Technology, 7(3). https://doi.org/10.23887/jet.v7i3. 66847
2. Bawden, D. (2008). Origins and concepts of digital literacy. In C. Lankshear & M. Knobel (Eds.), Digital literacies: Concepts, policies and practices (pp. 17–32). Peter Lang.
3. Bayrakcı, S., & Narmanlıoğlu, H. (2021). Digital Literacy as Whole of Digital Competences: Scale Development Study. Düşünce Ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi (4), 1-30. https://dergipark.org.tr/tr/pub/dusuncevetoplum/issue/63163/945319
4. Campos, A., & Scherer, R. (2024). Digital gender gaps in students’ knowledge, attitudes, and skills: An integrative data analysis across 32 countries. Education and Information Technologies, 29, 655–693.
5. Eshet-Alkalai, Y. (2004). Digital literacy: A conceptual framework for survival skills in the digital era. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 13(1), 93-106
6. Fraillon, J. (Red.) (2024). An international perspective on digital literacy: Results from ICILS 2023. International Association for the Evaluation of Educational Achievement (IEA). https://www.iea.nl/publications/icils-2023-international-report
7. Gebhardt, E., Thomson, S., Ainley, J., & Hillman, K. (2019). Gender differences in computer and information literacy: An in-depth analysis of data from ICILS (Vol. 8). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-030-26203-6
8. Gilster, P. (1997). Digital literacy. Wiley

9. Grande-de-Prado, M., Cañón, R., García-Martín, S., & Cantón, I. (2020). Digital competence and gender: Teachers in training. A case study. Future Internet, 12(11), 204.
10. Hargittai, E., & Shafer, S. (2006). Differences in actual and perceived online skills: The role of gender. Sociology Compass, 6(6), 186-205. https://doi.org/10.1111/j.1751-9020.2006.00004.x
11. Hohlfeld, T. N., Ritzhaupt, A. D., & Barron, A. E. (2013). Are gender differences in perceived and demonstrated technology literacy significant? It depends on the model. Educational Technology Research and Development, 61, 639–663. https://doi.org/10.1007/s11423-013-9304-7
12. Sergeeva, O. V., Zheltukhina, M. R., Sizova, Z. M., Ishmuradova, A. M., Khlusyanov, O. V., & Kalashnikova, E. P. (2024). Exploring pre-service teachers’ ICT competence beliefs. Contemporary Educational Technology, 16(2), ep500. https://doi.org/10.30935/cedtech/14331
13. Siddiq, F., & Scherer, R. (2019). Is there a gender gap? A meta-analysis of the gender differences in students’ ICT literacy. Educational Research Review, 27(June 2018), 205–217. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2019.03.007
14. Tamborg, A. L., Dreyøe, J. M., & Fougt, S. S. (2018). Digital literacy—A qualitative systematic review. Tidsskriftet Læring Og Medier (LOM), 11(19), 29-29.
15. van Deursen, A. J. A. M., & van Dijk, J. A. G. M. (2014). The digital divide: The role of digital skills in the relationship between access and use of digital media and social participation. Sociology Compass, 8(8), 981-995. https://doi.org/10.1111/soc4.12116
16. van Deursen, A. J. A. M., & Van Dijk, J. A. G. M. (2019). The first-level digital divide shifts from inequalities in physical access to inequalities in material access. New Media & Society, 21(2), 354–375. https://doi.org/10.1177/1461444818797082
17. Zin, N. A. M., Zaman, H. B., Judi, H. M., Mukti, N. A., Amin, H. M., Sahran, S., Ahmad, K., Ayob, M., Abdullah, S., & Abdullah, Z. (2000). Gender differences in computer literacy level among undergraduate students in Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). The Electronic Journal of Information Systems in Developing Countries, 1(1), 1-12.