Çocuklar için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması

Öz

Bu çalışmanın amacı Çocuklar için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği’nin (ÇİPİÖ) Türkçe’ye uyarlamasının gerçekleştirilmesidir. Bu amaçla ilk aşamada yapı geçerliliği ve içtutarlılık güvenirliğini test etmek için 343’ü kız, 383’ü erkek 729 ilkokul ve ortaokul öğrencisinden veri toplanmıştır. İkinci aşamada ise ölçeğin test – tekrar test güvenirliğini test etmek için 32’si kız, 38’si erkek öğrenci olmak üzere toplam 70 öğrenciden veri toplanmıştır. Çocuklar için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği’nin üç farklı formu için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre en iyi uyum indekslerine altı maddelik formun sahip olduğu görülmüştür (χ2=13.63, sd=9, GFI=.99, CFI=.96, TLI=.94, SRMR=.027, RMSEA=.027). Ergenler İçin Kısa Okulda Öznel İyi Oluş Ölçeği ile yapılan benzer ölçekler geçerliği sonucunda her üç formun da pozitif ve düşük korelasyona sahip olduğu ortaya konmuştur. Her üç formun da iç tutarlılık kat sayıları .70’ın olmakla beraber test – tekrar korelasyonlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular ve çocuklarda iyi oluşu ölçmek için bu bulguların doğurguları literatür ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Psikolojik iyi oluş
• Çocuklar
• Ölçek Uyarlama

Psychological Well-Being Scale for Children: A Scale Adaptation Study

Öz

The aim of this study was to adapt the Psychological Well-Being Scale for Children into Turkish. For this purpose, in the first stage, data were collected from 729 primary and secondary school students, 343 girls and 383 boys, to test the construct validity and internal consistency reliability. In the second stage, data were collected from 70 students, 32 female and 38 male students, to test the test-retest reliability of the scale. According to the results of the confirmatory factor analysis conducted for three different forms, it was seen that the six-item form had the best fit indices (χ2=13.63, sd=9, GFI=.99, CFI=.96, TLI=.94, SRMR=.027, RMSEA=.027). As a result of the similar scales validity with the Brief School Subjective Well-Being Scale for Adolescents, it was revealed that all three forms had positive and low correlations. The internal consistency coefficients of all three forms were .70 and the test-retest correlations were statistically significant. The findings and the implications of these findings for measuring psyhological well-being in children are discussed in the light of the literature.

Anahtar Kelimeler

• Psychological Well-Being
• Children
• Scale Adaptation

Kaynakça

1. Aburumman, O. J., Omar, K., Al Shbail, M., & Aldoghan, M. (2022, March). How to deal with the results of PLS-SEM? In International Conference on Business and Technology (pp. 1196-1206). Cham: Springer International Publishing.
2. Agbo, A. A. (2010). Cronbach's alpha: Review of limitations and associated recommendations. Journal of Psychology in Africa, 20(2), 233-239.
3. Akın A., Yılmaz S., Özen Y., Raba S., Özhan Y. (2016). Stirling çocuklar için duygusal ve psikolojik iyi oluş ölçeği'nin Türkçe formu'nun geçerlik ve güvenirliği. V. Sakarya’da Eğitim Araştırmaları Kongresi, Sakarya, Türkiye.
4. Akın, A., Çetin, R., & Özen, Y. (2017). The validity and reliability of Turkish version of the brief adolescents’ subjective well-being in school scale. Journal of European Education, 6(1), 1-7.
5. Alan, Ü., & Kabasakal, K. A. (2020). Effect of number of response options on the psychometric properties of Likert-type scales used with children. Studies in Educational Evaluation, 66, 100895.
6. Atan, A., ve Buluş, M. (2021). Çocuklarda psikolojik iyi oluş: Bir model önerisi ve ölçek geliştirme çalışması. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 54(54), 100-132.
7. Ben-Arieh, A., Casas, F., Frønes, I., & Korbin, J. E. (2014). Multifaceted concept of child well-being. Handbook of child well-being, 1, 1-27.
8. Bozgün K. ve Akın-Kösterelioğlu, M. (2020). İlköğretim öğrencileri için okulda öznel iyi oluş ölçeğini Türkçe’ye uyarlama çalışması. International Journal of Turkish Literature Culture Education 9(2), 884- 897.

9. Bradburn, N. M. (1969). The structure of psychological well-being. Chicago: Aldine.
10. Brown, J. D. (2002). The Cronbach alpha reliability estimate. JALT Testing & Evaluation SIG Newsletter, 6(1), 17-19.
11. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
12. Büyüköztürk, Ş., Çakmak-Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (27. baskı). Pegem Akademi.
13. Byrne, B. M. (2011). Structural equation modeling with AMOS Basic concepts, applications, and programming (Multivariate Applications Series). Routledge, New York. Chamberlain, J. (1988). On the structure of subjective well-being. Social Indicators Research, 20, 581-604.
14. Cho, E. Y. N., & Yu, F. Y. (2020). A review of measurement tools for child wellbeing. Children and Youth Services Review, 119, 105576.
15. Chow, J. C. C., Snowden, L. R. ve McConnell, W. (2001). A confirmatory factor analysis of the BASIS-32 in racial and ethnic samples. The Journal of Behavioral Health Services and Research. 28(4), 400-411.
16. Cole, D.A. (1987). Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55, 1019‐1031.
17. Cortina, J. M. (1993). What is coefficient alpha? An examination of theory and applications. Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0021-9010.78.1.98
18. Crisp, R. (2016). Well-being. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2016 Edition). http://plato.stanford.edu/archives/sum2016/ entries/well-being
19. Çivitçi, A. (2012). Üniversite öğrencilerinde genel yaşam doyumu ve psikolojik ihtiyaçlar arasındaki ilişkiler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (2), 321-336.
20. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
21. Demirci, İ., Ekşi, F. (2015). Ergenler için beş boyutlu iyi oluş modeli: EPOCH ölçeğinin Türkçe formunun geçerliği ve güvenirliği. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 3(3), 9-30.
22. Deng, L. & Chan, W. (2017). Testing the difference between reliability coefficients alpha and omega. Educational and psychological measurement, 77(2), 185-203.
23. Diener, E. (2006). Guidelines for national indicators of subjective well-being and ill-being. Applied Research in Quality of Life, 10, 1-7.
24. Diener, E., Scollon, C., & Lucas, R. (2003). The evolving concept of subjective well-being. Advances in Cell Aging and Gerontology, 15, 187-219.
25. Doğan, T., & Yavuz, K. (2020). Yetişkinlerde psikolojik sağlamlık, olumlu çocukluk deneyimleri ve algılanan mutluluk. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12, 312- 330. https://doi.org/10.18863/pgy.750839 Eryılmaz, A. (2009). Ergen öznel iyi oluş ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 7(4), 975-989.
26. Eryılmaz, A. & Sapsağlam, Ö. (2018). Development of subjective well-being increasing strategies scale for children (1-5 ages) their mothers use. Journal of Education and Training Studies, 6(6), 77-83.
27. Fernandes, L., Mendes, A., & Teixeira, A. A. (2012). A review essay on the measurement of child well-being. Social Indicators Research, 106, 239-257.
28. Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS (and sex and drugs and rock ‘n’ roll). London, UK: Sage.
29. Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
30. Gable, S. L., & Haidt, J. (2005). What (and why) is positive psychology? Review of General Psychology, 9, 103–110.
31. Gaur, A. S. & Gaur, S. S. (2009). Statistical methods for fractise and research. Plessis.
32. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J., and Anderson, R.E (2010). Multivariate data analysis a global perspective. Pearson, 7th Edition, Global Edition.
33. Henseler, J., Hubona, G. & Ray, P. (2016). Using PLS path modeling in new technology research: Updated guidelines. Industrial Management & Data Systems, 116(1), 2-20. https://doi.org/10.1108/IMDS-09-2015 0382.
34. Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives: structural equation modeling. A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
35. Kardaş, F. ve Yalçın, İ. (2018). Şükran: Ruh sağlığı alanında güncel bir kavram. Current Approaches in Psychiatry/Psikiyatride Güncel Yaklasimlar, 10(1), 1-18.
36. Kelley, K. (2021). MBESS: Methods for the behavioral, educational, and social sciences. (Versiyon 4.8.1).
37. Keyes, C. L. M., Shmotkin, D., & Ryff , C. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 1007-1022. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. New York: Routledge.
38. Lippman, L. H., Moore, K. A., & McIntosh, H. (2011). Positive indicators of child well-being: A conceptual framework, measures, and methodological issues. Applied Research in Quality of Life, 6(4), 425-449. McDonald, R. P. (1999). Test theory: A unified treatment. LEA Publisher.
39. Mellor, D., & Moore, K. A. (2014). The use of Likert scales with children. Journal of pediatric psychology, 39(3), 369-379.
40. Nas, E. (2021). Pozitif psikolojide güncel bir kavram: Merhamet doyumu. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 13(4), 668-684. https://doi.org/10.18863/pgy.852636
41. Opree, S. J., Buijzen, M., & Van Reijmersdal, E. A. (2018). Development and validation of the psychological well-being scale for children (PWB-c). Societies, 8(1), 18. https://doi.org/10.3390/soc8010018
42. Özbey, S. (2019). Okul öncesi çocuklar için sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlık ölçeğinin (PERİK) geçerlik güvenirlik çalışması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17),756-786.
43. Özdemir, Y. ve Sağkal, A. S. (2016). Ergenler için kısa okulda öznel iyi oluş ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ege Eğitim Dergisi, 17(2), 333-350. https://doi.org/10.12984/egeefd.280748
44. Özen, Ö. (2005). Ergenlerin öznel iyi oluş düzeyleri. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
45. Park, N., & Peterson, C. (2009). Character strengths: research and practice. Journal of College and Character, 10, np.
46. Pollard, E. L., & Lee, P. D. (2003). Child well-being: A systematic review of the literature. Social Indicators Research, 61, 59-78.
47. Revelle, W. (2022). Psych: A package for personality, psychometric, and psychological research. (versiyon 2.2.5).
48. Rogers, W. M., Schmitt, N., & Mullins, M. E. (2002). Correction for unreliability of multifactor measures: comparison of Alpha and parallel forms approaches. Organizational Research Methods, 5(2), 184-199.
49. Rosanbalm, K. D., Snyder, E. H., Lawrence, C. N., Coleman, K., Frey, J. J., van den Ende, J. B., & Dodge, K. A. (2016). Child wellbeing assessment in child welfare: A review of four measures. Children And Youth Services Review, 68, 1-16.
50. Rosseel, Y. (2012). Lavaan: An R package for structural equation modeling. Journal of Statistical Software, 48(2), 1-36.
51. Royeen, C. B. (1985). Adaptation of Likert scaling for use with children. The Occupational Therapy Journal of Research, 5(1), 59-69.
52. Rutter, M. (1993). Resilience: Some conceptual considerations. Journal of Adolescent Health, 14, 626–631.
53. Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069-1081.
54. Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69, 719-727.
55. Schmitt, N. (1996). Uses and abuses of coefficient alpha. Psychological Assessment, 8(4), 350.
56. Seligman, M. (2002). Authentic happiness. New York: Free Press.
57. Sümer, N. (2000). Yapısal eşitlik modelleri: temel kavramlar ve örnek uygulamalar. Türk Psikoloji Yazıları, 3(6), 49-74.
58. Tabachnick, B. G., and Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. New Jersey: Pearson Education.
59. Tan, Ş. (2009). Misuses of KR-20 and Cronbach's alpha reliability coefficients. Education and Science, 34 (152), 101-112.
60. Telef, B. B. (2013). Psikolojik iyi oluş ölçeği: Türkçeye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(28-3), 374-384.
61. Uyan-Semerci, P., & Erdoğan, E. (2017). Child well-being indicators through the eyes of children in Turkey: a happy child would be one who. Child Indicators Research, 10, 267-295.
62. Veenhoven, R. (1996). The study of life satisfaction. In V. E. Saris, R. Veenhoven, A. C. Scherpenzeel, & B. Bunting (Eds.), A comparative study of satisfaction with life in Europe (pp. 11–48). Eötvös: University Press.
63. Vaske, J. J., Beaman, J., & Sponarski, C. C. (2017). Rethinking internal consistency in Cronbach's alpha. Leisure Sciences, 39(2), 163-173. https://doi.org/10.1080/01490400.2015.1127189