Öğretmen-Öğrenci Etkileşimi Ölçeğinin Geliştirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı öğretmen ve öğrenciler arasında var olan etkileşimi ölçmeye yönelik geçerliliği ve güvenilirliği kanıtlanmış bir ölçme aracı geliştirmektir. Kolay ulaşılabilir örneklem tekniği ile iki farklı çalışma grubu oluşturulmuştur. 346 öğrenci ile açımlayıcı faktör analizi (AFA), 394 öğrenci ile doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Analizlerde t-testi, AFA ve DFA testleri kullanılmıştır. AFA sonucunda sınıf içi, okul içi ve okul dışı ortamlardaki öğretmen-öğrenci etkileşimini ölçmeye yönelik üç ölçek için de iki faktörlü yapısı ortaya çıkmıştır. AFA sonrasında ölçeğin psikometrik özelliklerini ölçmek için DFA analizi gerçekleştirilmiş, elde edilen iyi uyum indisleri sonuçları alan yazında var olan ölçütler ile karşılaştırılmış ve ölçeklerin bu ölçütleri sağladığı görülmüştür. Sınıf içi öğretmen-öğrenci etkileşim ölçeği duyuşsal (altı madde) ve güdüsel (beş madde), okul ortamı öğretmen-öğrenci etkileşimi ve okul dışı öğretmen-öğrenci etkileşimi ölçeği güdüsel (dört madde) ve fizyolojik (üç madde) ve okul dışı öğretmen-öğrenci etkileşimi ölçeği güdüsel (beş madde) ve fizyolojik (dört madde) alt boyutlardan oluşmaktadır. Kapsam geçerliliği için uzaman görüşü alınmış, KGİ ve KGÖ değerleri incelenmiş, KGİ değerlerinin KGÖ değerlerinden büyük olması nedeni ile ölçekte yer alan maddelerin kapsam geçerliliğinin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. DFA ile doğrulanan ölçeğin güvenilirliği Cronbach Alpha değeri hesaplanmış sınıf içi .86, okul içi .74 ve okul dışı öğretmen-öğrenci etkileşimi için .79 olarak bulunmuştur. Elde edilen veriler ölçeğin güvenilir olduğunu göstermektedir. Ölçek modüler olarak tasarlanmıştır. İhtiyaca göre farklı ortamlardaki öğretmen-öğrenci etkileşimini belirlemek için kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Ölçek geliştirme
• öğretmen-öğrenci etkileşimi
• okul ortamı
• sınıf içi ortam
• okul dışı ortam
• lise öğrencileri

Development of the Teacher-Student Interaction Scale

Öz

The aim of this study is to develop a measurement tool with proven validity and reliability to measure the interaction between teachers and students. Two different study groups were created with the easily accessible sampling technique. Exploratory factor analysis (EFA) was performed with 346 students, and confirmatory factor analysis (CFA) was performed with 394 students. T-test, EFA and CFA tests were used in the analyses. As a result of EFA, a two-factor structure was revealed for all three scales aimed at measuring teacher-student interaction in the classroom, in-school and out-of-school environments. After EFA, CFA analysis was performed to measure the psychometric properties of the scale, the obtained goodness-of-fit indices were compared with the criteria in the literature and it was seen that the scales met these criteria. The in-class teacher-student interaction scale consists of affective (six items) and motivational (five items), the school environment teacher-student interaction and out-of-school teacher-student interaction scale consists of motivational (four items) and physiological (three items) sub-dimensions, and the out-of-school teacher-student interaction scale consists of motivational (five items) and physiological (four items) sub-dimensions. Expert opinion was obtained for content validity, KGI and KGI values were examined, and since the KGI values were greater than the KGI values, it was seen that the content validity of the items in the scale was statistically significant. The reliability of the scale confirmed with CFA was found to be .86 for in-class, .74 for in-school, and .79 for out-of-school teacher-student interaction. The obtained data show that the scale is reliable. The scale is designed as modular. It can be used to determine teacher-student interaction in different environments according to need.

Anahtar Kelimeler

• Scale development
• teacher-student interaction
• school environment
• classroom environment
• out-of-school environment
• high school students

Kaynakça

1. Alderman, G. L., & Green, S. K. (2011). Social powers and effective classroom management: Enhancing teacher-student relationships. Intervention in School and Clinic, 47(1), 39–44. https://doi.org/10.1177/1053451211406543
2. Anderson, L. W., & Bourke, S. F. (2000). Assessing affective characteristics in the schools. In Assessing Affective Characteristics in the Schools, Second Edition. Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
3. Baker, J. A. (2006). Contributions of teacher-child relationships to positive school adjustment during elementary school. Journal of School Psychology, 44(3), 211–229. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.02.002
4. Bakırcıoğlu, R. (2012). Ansiklopedik eğitim ve psikoloji sözlüğü. Anı Yayıncılık.
5. Bayraktutan, Ş. (2008). İlköğretim okullarında sınıf içi iletişimin öğrenci okul başarısına etkisi (İstanbul ili Kartal ilçesi örneği). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Beykent Üniversitesi.
6. Bentler, P. M., & Bonett, D. G. (1980). Significance tests and goodness of fit in the analysis of covariance structures. Psychological Bulletin, 88(3), 588–606. https://doi.org/10.1037/0033-2909.88.3.588
7. Birch, S. H., & Ladd, G. W. (1997). The teacher-child relationship and children’s early school adjustment. Journal of School Psychology, 35(1), 61–79. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(96)00029-5
8. Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss: Vol. 1. Attachment.

9. Burchinal, M. R., Peisner-Feinberg, E., Pianta, R., & Howes, C. (2002). Development of academic skills from preschool through second grade: Family and classroom predictors of developmental trajectories. Journal of School Psychology, 40(5), 415–436. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(02)00107-3
10. Büyüköztürk, Ş. (2002). Factor Analysis: Basic Concepts and Using to Development Scale. Educational Administration in Theory and Practice, 32, 470–483.
11. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (16. Baskı). Pegem Akademi Yayınclık.
12. Calp, Ş. (2020). Peaceful and happy schools: How to build positive learning environments. https://doi.org/10.26822/iejee.2020459460
13. Çamdereli, M. (2008). İletişime giriş. Dem Yayınları.
14. Çelik, Y., & Onay, İ. (2017). Stajyer öğrencilerin okullarda öğretmenden öğrenciye yönelik şiddete ilişkin gözlemleri. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 9(301–333), 1–26.
15. Çengel, M. (2008). Sınıf ikliminin oluşması sürecinde örtük program: meslek liseleri üzerine bir araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi.
16. Chaudron, C. (2012). Teacher and student interaction in second language classrooms. In Second Language Classrooms. https://doi.org/10.1017/cbo9781139524469.007
17. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik: SPSS ve LISREL uygulamaları. Pegem Akademi.
18. Davis, E., Waters, E., Mackinnon, A., Reddihough, D., Graham, H. K., Mehmet-Radji, O., & Boyd, R. (2006). Paediatric quality of life instruments: A review of the impact of the conceptual framework on outcomes. Developmental Medicine and Child Neurology, 48(4), 311–318. https://doi.org/10.1017/S0012162206000673
19. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of goal pursuits: Human needs and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
20. Deveci, H., Karadağ, R., & Yılmaz, F. (2008). İlköğretim öğrencilerinin şiddet algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 7(24), 28–31.
21. DeVellis, R. F. (2016). Scale development theory and applications. SAGE Publication.
22. Dhillon, N., & Kaur, G. (2023). Impact of personality traits on communication effectiveness of teachers: Exploring the mediating role of their communication style. SAGE Open, 13(2).
23. Englehart, J. M. (2009). Teacher–student interaction. In International handbook of research on teachers and teaching (pp. 711–722). Springer US.Teaching.
24. Esen, M. F., & Timor, M. (2019). Çok deği̇şkenli̇ aykırı değer tespi̇ti içi̇n klasi̇k ve dayanıklı mahalanobi̇s uzaklik ölçütleri̇: Fi̇nansal veri̇ ile bi̇r uygulama. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi. https://doi.org/10.18092/ulikidince.579570
25. Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS. Sage Publications.
26. Fraire, M., Longobardi, C., Prino, L. E., Sclavo, E., & Settanni, M. (2013). Examining the student-teacher relationship scale in the italian context: A factorial validity study. Electronic Journal of Research in Educational Psychology, 11(3), 851–882. https://doi.org/10.14204/ejrep.31.13068
27. Fraser, B. J., & Walberg, H. J. (2006). Research on teacher-student relationships and learning environments: Context, retrospect and prospect. International Journal of Educational Research, 43, 103–109. https://doi.org/10.1016/j.ijer.2006.03.001
28. Freire, P. (1974). Education for critical consciousness. Continuum. https://doi.org/10.1177/074171367402400405
29. Gordon, D. (1982). The concept of the hidden curriculum. Journal of Philosophy of Education, 16(2), 187–198. https://doi.org/10.1111/j.1467-9752.1982.tb00611.x
30. Gözütok, F. Di., Er, K. O., & Karacaoğlu, C. (2006). Okulda dayak (1992 ve 2006 Yılları Karşılaştırılması) (1). 1. Şiddet ve Okul: Okul ve Çevresinde Çocuğa Yönelik Şiddet ve Alınabilecek Tedbirler Sempozyumu, 227–235.
31. Hamre, B. K., & Pianta, R. C. (2001). Early teacher-child relationships and the trajectory of children’s school outcomes through eighth grade. Child Development, 72(2), 625–638.
32. Harper, B. (2018). Technology and teacher–student interactions: A review of empirical research. Journal of Research on Technology in Education, 50(3), 214–225. https://doi.org/10.1080/15391523.2018.1450690
33. Harrington, D. (2008). Assessing confirmatory factor analysis model fit and model revision. Confirmatory factor analysis (1st Editio). Oxford University Press.
34. Hashash, M., Abouchedid, K., & Abourjeily, S. (2018). Student–teacher interaction in public schools in Lebanon: A symbolic interactionist perspective in grade 6 classes. SAGE Open, 8(2). https://doi.org/10.1177/2158244018783039
35. Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). Lisrel 8: Structural equation modelling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International, Inc.
36. Kalaycı, Ş. (2005). Faktör analizi. In SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (pp. 321–331). Asil Yayın Dağıtım.
37. Kane, T. J., Kerr, K. A., & Pianta, R. C. (Eds.). (2014). Designing teacher evaluation systems: New guidance from the measures of effective teaching project. JOSSEY-BASS.
38. Klauer, K. J. (1985). Framework for a theory of teaching. Teaching and Teacher Education, 1(1), 5–17. https://doi.org/10.1016/0742-051X(85)90026-5
39. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. Routledge Taylor & Francis Group. https://doi.org/10.4324/9781315788135
40. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (Third Edit). The Guilford Press.
41. Landrum, T. J. (2015). Relationship-based approaches to classroom management. In W. G. Scarlett (Ed.), The SAGE Encyclopedia of Classroom Management.
42. Lynch, M., & Cicchetti, D. (1997). Children’s relationships with adults and peers: An examination of elementary and junior high school students. Journal of School Psychology, 35(1), 81–99. https://doi.org/10.1016/S0022-4405(96)00031-3
43. MacNeil, A. J., Prater, D. L., & Busch, S. (2009). The effects of school culture and climate on student achievement. International Journal of Leadership in Education, 12(1), 73–84. https://doi.org/10.1080/13603120701576241
44. Mahiroğlu, A., & Buluç, B. (2003). Ortaöğretim kurumlarında fiziksel ceza uygulamaları. Türk Eğitim Bilimleri Degisi, 1(1), 81–93.
45. Marsh, H. W., Balla, J. R., & McDonald, R. P. (1988). Goodness-of-fit ındexes in confirmatory factor analysis: The effect of sample size. Psychological Bulletin, 103(3), 391–410. https://doi.org/10.1037/0033-2909.103.3.391
46. McLeod, J., Fisher, J., & Hoover, G. (2004). The key elements of classroom management: Managing time and space, student behavior, and ınstructional strategies. ASCD Association for Supervision and Curriculum Development.
47. Murray, C., Murray, K. M., & Waas, G. A. (2008). Child and teacher reports of teacher-student relationships: Concordance of perspectives and associations with school adjustment in urban kindergarten classrooms. Journal of Applied Developmental Psychology, 29(1), 49–61. https://doi.org/10.1016/j.appdev.2007.10.006
48. O’Connor, E., & McCartney, K. (2007). Examining teacher-child relationships and achievement as part of an ecological model of development. American Educational Research Journal, 44(2), 340–369. https://doi.org/10.3102/0002831207302172
49. Pasi, R. (2001). Higher expectations: Promoting social emotional learning and academic achievement in your school. Teachers College Press.
50. Patrício, J. N., Barata, M. C., Calheiros, M. M., & Graça, J. (2015). A Portuguese version of the student-teacher relationship scale - short form. Spanish Journal of Psychology, 18, 1–12. https://doi.org/10.1017/sjp.2015.29
51. Pekrun, R., Goetz, T., Frenzel, A. C., Barchfeld, P., & Perry, R. P. (2011). Measuring emotions in students’ learning and performance: The Achievement Emotions Questionnaire (AEQ). Contemporary Educational Psychology, 36(1), 36–48. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2010.10.002
52. Pianta, R. C. (1999). Enhancing relationship between children and teacher. American Psychological Association.
53. Pianta, R. C. (2006). Classroom management and relationships between children and teachers: Implications for research and practice. In C. M. Evertson & C. S. Weinstein (Eds.), Handbook of Classroom Management: Resea4rch, Practice, and Contemproray Issues. Routledge Taylor & Francis Group.
54. Pianta, R. C. (2015). Teacher–student interactions: measurement, impacts, improvement, and policy. Policy Insights from the Behavioral and Brain Sciences, 3(1), 98–105. https://doi.org/10.1177/2372732215622457
55. Pianta, R. C., & Steinberg, M. (1992). Teacher‐child relationships and the process of adjusting to school. New Directions for Child and Adolescent Development, 1992(57), 61–80. https://doi.org/10.1002/cd.23219925706
56. Pianta, R. C., & Stuhlman, M. W. (2004). Teacher-child relationships and children’s success in the first years of school. School Psychology Review, 33(3), 444–458. https://doi.org/10.1136/oem.47.11.775
57. Reinke, W. M., Herman, K. C., & Newcomer, L. (2016). The brief student-teacher classroom interaction observation. Assessment for Effective Intervention, 42(1), 32–42. https://doi.org/10.1177/1534508416641605
58. Selimhocaoğlu, A. (2004). İletişim ve sınıf içi iletişimin önemi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı.
59. Settanni, M., Longobardi, C., Sclavo, E., Fraire, M., & Prino, L. E. (2015). Development and psychometric analysis of the student-teacher relationship scale - Short form. Frontiers in Psychology, 6, 1–7. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.00898
60. Şimşek, Ö. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş; Temel ilkeler ve LİSREL uygulamaları. Ekinoks Yayıncılık.
61. Sönmez, V. (1997). Sevgi Eğitimi. Anı Yayıncılık.
62. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (Fifth Edit). Pearson. https://doi.org/10.1515/snde-2014-0102
63. Tekke, M., Özer, B., & Taş, E. (2018). Türkiye’de sınıf içi eğitimde cezanın etkisi: Disiplin kurallarının bilimsel uygulanması. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergis, 2(4), 19–27.
64. Telli, S., Çakıroğlu, J., & Brok, P. Den. (2007). Genel ve meslek liselerinde öğrenci algılarına göre belirlenen kişilerarası öğretmen profillerinin karşılaştırılması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(22), 64–72.
65. Veznedaroğlu, R. L. (2007). Okulda ve sınıfta örtük program. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
66. Vincent-Lancrin, S., González-Sancho, C., Bouckaert, M., De Luca, F., Fernández-Barrerra, M., Jacotin, G., Urgel, J., & Vidal, Q. (2019). Fostering Students’ Creativity and Critical Thinking WHAT IT MEANS IN SCHOOL. https://doi.org/10.1787/62212c37-en
67. Wang, J., & Wang, X. (2020a). Structural equation modeling. WILEY.
68. Wang, J., & Wang, X. (2020b). Structural equation modeling applications using Mplus (Second Edi). John Wiley & Sons.
69. Wentzel, K. R. (1997). Student motivation in middle school: The role of perceived pedagogical caring. Journal of Educational Psychology, 89(3), 411–419. https://doi.org/10.1037/0022-0663.89.3.411
70. Wentzel, K. R. (2002). Are effective teachers like good parents? Teaching styles and student adjustment in early adolescence. Child Development, 73(1), 287–301. https://doi.org/10.1111/1467-8624.00406
71. Wentzel, K. R., Barry, C. M. N., & Caldwell, K. A. (2004). Friendships in middle school: Influences on motivation and school adjustment. Journal of Educational Psychology, 96(2), 195–203. https://doi.org/10.1037/0022-0663.96.2.195
72. Wubbels, T., & Levy, J. (1991). A comparison of interpersonal behavior of Dutch and American teachers. International Journal of Intercultural Relations, 15(1), 1–18. https://doi.org/10.1016/0147-1767(91)90070-W
73. Xu, E. Q. (2016). An empirical study on the impact of teacher-students interaction on online learning performance. Res. Audio-Vis. Educ., 37, 61–68. https://doi.org/10.13811/j. cnki.eer.2016.09.010
74. Yılmaz, V., & Çelik, H. (2009). LISREL ile Yapısal Eşitlik Modellemesi-I. Pegem Akademi.
75. Zwick, W. R., & Velicer, W. F. (1986). Comparison of five rules for determining the number of components to retain. Psychological Bulletin, 99(3), 432–442. https://doi.org/10.1037/0033-2909.99.3.432