Determination of Prospective Teachers' Attitudes and Opinions towards Measurement and Evaluation Course in Education

Öz

This study examines pre-service teachers’ (PTs) attitudes towards the Measurement and Evaluation in Education course and their suggestions for improvement. In the quantitative dimension of this research, which was designed according to the sequential mixed design, survey design was used, while basic qualitative research was preferred in the qualitative dimension. Using a sequential mixed-method design, quantitative data were collected from 371 PTs via the “Attitude Scale towards Measurement and Evaluation Course in Education,” and qualitative perspectives were obtained through interviews with 11 PTs. Results revealed that PTs with quantitative score types had higher attitudes toward the course, likely due to their readiness for its mathematical components. However, interviews indicated that PTs initially perceived the course as challenging. In order for the course to be more efficient, they suggested that the course should include applied activities, an interactive course process, and alternative measurement approaches.

Anahtar Kelimeler

• Measurement and evaluation
• pre-service teacher
• attitude
• mixed method research

Öğretmen Adaylarının Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Dersine İlişkin Tutum ve Görüşlerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen adaylarının Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi ve derse yönelik görüşlerinin ortaya konmasıdır. Ardışık karma desene göre tasarlanan bu araştırmanın nicel boyutunda tarama deseni kullanılırken nitel boyutunda temel nitel araştırma tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda çalışma grubunu 371 öğretmen adayı oluştururken nitel boyutunda 11 öğretmen adayı yer almıştır. Veri toplama aracı olarak “Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Dersine Yönelik Tutum Ölçeği” ve araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında sayısal puan türüne sahip öğretmen adaylarının derse yönelik yüksek bir tutuma sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuç dersin bir bölümünde matematiksel işlemlere ihtiyaç duyulmasından dolayı öğretmen adaylarının hazırbulunuşluklarının derse yönelik tutumlarını etkilemesi ile açıklanabilir. Gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen sonuçlarda öğretmen adaylarının dersi almadan önce dersin zor olduğuyla ilgili ön yargıya sahip oldukları belirlenmiştir. Dersin daha verimli geçmesi adına süreçte aktif oldukları uygulamalı etkinlikler, etkileşimli bir ders süreci, alternatif ölçme yaklaşımlarına yer verilmesini önermişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Ölçme ve değerlendirme
• öğretmen adayı
• tutum
• karma yöntem araştırmaları

Kaynakça

1. Acar Güvendir, M. ve Özer Özkan, Y. (2016). Öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme dersine yönelik algılarının metaforlar yoluyla belirlenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(47), 91-105.
2. Akay. C. (2019). Öğrenmeyi etkileyen temel faktörler ve genel öğrenme ve öğretme ilkeleri (içinde ss. 25-42). Öğretim ilke ve yöntemleri (Editör: T. Yanpar Yelken). Ankara: Anı Yayıncılık.
3. Altun. A. (2017). Öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutum ve yeterlik algılarının incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 20. 361-375. DOI:10.9775/kausbed.2017.023
4. Aslan-Altan, B., ve Karalar, H. (2022). Acil Uzaktan Öğretimde Ölçme ve Değerlendirme Etkinlikleri: Öğretmen Adaylarının Sesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 259-275. https://doi.org/10.17860/mersinefd.943824
5. Aslan. S. (2020). Öğretmen adaylarının ölçme değerlendirmeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi. 16(Eğitim ve Toplum Özel Sayısı). 6047-6068. https://doi.org/10.26466/opus.755991
6. Başman. M. ve Tavşancıl. E. (2016). Self-efficacy perceptions and the attitudes of prospective teachers towards assessment and evaluation. International Journal of Social. Behavioral. Educational. Economic. Business and Industrial Engineering. 10(3). 932-937.
7. Başol. G. (2019). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Yayıncılık.
8. Bloom. B. S. (2016). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (D. A. Özçelik. Çev.). (3. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Büyüköztürk. Ş. (2002). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
10. Creswell. J.W. (2021). Karma yöntem araştırmalarına giriş. Ankara: Pegem Akademi.
11. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. L. Erlbaum Associates.
12. Cüvelek. T. ve Büyükgüzel. İ. (2022). Sınıf öğretmenlerinin alternatif ölçme ve değerlendirmeye yönelik görüşlerinin incelenmesi. International Social Sciences Studies Journal. 8(104). 3720-3730. DOI : 10.29228/sssj.65859
13. Çalışkan. H. ve Yazıcı. K. (2013). Ölçme ve değerlendirmeye yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin tutum düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. International Journal of Human Sciences. 10(1). 398-415.
14. Çardak. Ç.S. (2018). Öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirme dersine ilişkin tutumları: Anadolu Üniversitesi örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 10(29). 401-453. https://doi.org/10.14520/adyusbd.398714
15. Doğan. N. ve Kara. Y. (2015). How are the pre-service teachers’ attitude levels towards educational measurement and evaluation course and does ıt differ according to the demographic characteristics? Procedia. Social and Behavioral Sciences. 191. 1191 – 1195. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.04.556
16. Duman. B. (2018). Öğrenme-öğretme kuramları ve süreç temelli öğretim. Ankara: Anı Yayıncılık.
17. Ertürk. S. (1972). Eğitimde Program geliştirme. Hacettepe Üniversitesi Basımevi.
18. Fırat Üniversitesi (2024). Fırat üniversitesi önlisans ve lisans eğitim-öğretim senato esasları.
19. George. D. ve Mallery. P. (2022).IBM SPSS Statistics 27 Step by Step. New York: Routledge
20. Göçer. A. (2018). Türkçe eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Yayıncılık.
21. Göçer. V. (2020). Eğitim fakültesi öğrencilerinin eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutumlarının analizi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi. 4 (8). 212-228.
22. Gök, B., Erdogan, O., Özen-Altinkaynak, S., ve Erdogan, T. (2012). Investigation of pre-service teachers’ perceptions about concept of measurement and assessment through metaphor analysis. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 1997-2003.
23. Green, S. B., & Salkind, N. J. (2005). Using SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and Understanding Data (4th ed.). Pearson.
24. Gündüz, T., Çelikten-Demirel, S., ve Çakan, M. (2024). Uzaktan eğitimde ölçme ve değerlendirme sürecine yönelik öğretmen adaylarının görüşleri ve önerileri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 509-552.
25. İnceoğlu. M. (2011). Tutum. algı. iletişim. Siyasal Kitabevi.
26. Kalemoğlu-Varol. Y. (2016). The predictive power of the self-efficacy beliefs of physical education candidate teachers on their attitudes towards the assessment and evaluation in education. Universal Journal of Educational Research. 4(6). 1458-1463. DOI: 10.13189/ujer.2016.040625
27. Karakuş, M., ve Turhan-Türkkan, B. (2021). Alanla ilişkilendirilmiş ve teknoloji destekli ölçme ve değerlendirme dersine yönelik bir değerlendirme. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(1), 192-206.
28. Karaduman. B. ve Yanpar-Yelken. T. (2020). Öğretmen adaylarının değerlendirme tercihleri ile ölçme ve değerlendirme genel yeterlik algılarının belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 29(1). 339-353. https://doi.org/10.35379/cusosbil.651030
29. Komisyon (2014). Pedagojik formasyon için öğrenme psikolojisi. Ankara: Anı yayıncılık.
30. Merriam, S. B. (2023). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (Çeviri ed. S. Turan). Nobel Yayıncılık.
31. Miles, M.B. ve Huberman, A.M. (2021). Nitel veri analizi. (Çeviri ed. A. Akbaba-Altun ve A. Ersoy). Pegem Akademi.
32. Milli Eğitim Bakanlığı (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlikleri. Ankara.
33. Milli Eğitim Bakanlığı (2025). https://www.meb.gov.tr/2023-2024-egitim-ogretim-istatistikleri-aciklandi/haber/34977/tr#:~:text=%C3%96rg%C3%BCn%20e%C4%9Fitim%20kurumlar%C4%B1nda%20g%C3%B6rev%20yapan,82'si%20kad%C4%B1n%20%C3%B6%C4%9Fretmenlerden%20olu%C5%9Fuyor. 26. 05.2025 tarihinde erişilmiştir.
34. Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
35. Ogan-Bekiroglu. F. (2009). Assessing assessment: examination of pre‐service physics teachers' attitudes towards assessment and factors affecting their attitudes. International Journal of Science Education. 31(1). 1–39. https://doi.org/10.1080/09500690701630448
36. Ozan. C. ve Kıncal. R. Y. (2017). An ınvestigation of teacher candidates` attitudes towards educational measurement in terms of various variables. Turkish Journal of Teacher Education. 6(1). 18-32.
37. Önal-Çalışkan, İ. ve Üstündağ, T. (2010). Ölçme ve değerlendirme dersinde yaratıcı dramanın kullanılmasına ilişkin katılımcı görüşleri. Eğitim ve Bilim, 35(155), 36-48.
38. Patton. M.Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. (Çeviri Ed: M. Bütün ve S. B. Demir). Ankara: Pegem Akademi.
39. Pullu, S. ve Kazu, H. (2023). Sınıf öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik görüşleri ve uygulamaları (Elazığ ili örneği). Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(36), 91-111.
40. Robbins. S.P. ve Judge. T. A. (2012). Örgütsel Davranış.(Çeviri Ed: İ. Erdem). İstanbul: Nobel Yayıncılık.
41. Seel. N. M. (2012). Attitudes – Formation and Change. N. M. Seel (Ed.). Encyclopedia of the Sciences of Learning içinde. Springer. Cham.
42. Semerci. Ç. (2015). Eğitimde ölçme ve değerlendirme (E. Karip) Ed. Ölçme ve Değerlendirme. (2-15). Ankara: Pegem Akademi.
43. Struvyen. K.. Docyh. F. ve Janssens. S. (2005). Students’ perceptions about evaluation and assessment in higher education: a review. Assessment & Evaluation in Higher Education. 30(4). 325-341. https://doi.org/10.1080/02602930500099102
44. Süral. S. (2014) Eğitim fakültesi öğrencileri ile pedagojik formasyon alan öğrencilerin ölçme değerlendirme dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 1(3). 63-75. https://doi.org/10.30803/adusobed.188818
45. Şahin, Ş., ve Kılıç, A. (2022). Problem Tabanlı Ölçme ve Değerlendirme Dersine Yönelik Öğrenci Görüşleri. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(2), 333-353. https://doi.org/10.21666/muefd.969273
46. Şaşmaz-Ören. F.. Ormancı. Ü. ve Evrekli. E. (2014). Öğretmen adaylarının tercih ettikleri alternatif ölçme-değerlendirme yaklaşımları ile bu yaklaşımlara ilişkin öz-yeterlilikleri. Eğitim ve Bilim. 39(173). 103-117.
47. Şimşek. Ü. ve Kılcan. B. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler çerçevesinden incelenmesi. Journal of Multidisciplinary Studies in Education. 6(1). 1-13.
48. Tan. Ş. (2020). Öğretimde ölçme ve değerlendirme. Ankara: Pegem Akademi.
49. Tekin. D. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz-yeterlik algıları ve tutumları arasındaki ilişki. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Sakarya: Sakarya Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
50. Toptaş. V. (2011). Sınıf öğretmenlerinin matematik dersinde alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin kullanımı ile ilgili algıları. Eğitim ve Bilim. 36(159). 205-219.
51. Tuncer. M. ve Geçim. E. (2018). Sınıf öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme becerileri yeterlik algılarının çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 7(12). 16-38.
52. Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 117-140.
53. Yaşar. M. (2014). Eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 4 (1). 259-279. http://dx.doi.org/10.12973/jesr.2014.41.13
54. Yaşar. M. (2017). Öğretmen adaylarının “eğitimde ölçme ve değerlendirme” dersine yönelik tutumlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 4(2). 64-83.
55. Yıldırım. A. ve Şimşek. H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
56. Yıldırım, Y., ve Şahin, M. G. (2024). Ölçme ve Değerlendirme Süreçlerinin Yüz Yüze ve Uzaktan Yürütülmesi Hakkında Alandaki Akademisyenler Ne Düşünüyor?. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 1217-1258. https://doi.org/10.29299/kefad.1426527
57. Yılmaz. Ö. ve Tuncer. M. (2020). Dale’in yaşantı konisine göre yapılandırılmış ölçme ve değerlendirme dersinin öğretmen adaylarının akademik başarısına etkisi. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama. 11(21). 39-62.
58. Yiğit. M. (2023). Sosyal bilgiler dersinde web 2.0 araçlarıyla tasarlanmış ölçme ve değerlendirme etkinliklerinin öğrencilerin derse ilişkin motivasyonuna etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
59. Yüksek Öğretim Kurumu (2018). Sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programı.