Examination of the Books in the MoNE 365 Story Series in Terms of Their Inclusion of Mathematical Concepts in Early Childhood

Öz

This study aims to investigate the inclusion of mathematical concepts in early childhood through the stories in the "365 Gün Öykü" series. The research used document analysis, with a study group consisting of 53 books from the series. Content and descriptive analysis were applied to the data. The concept of "location in space" was mentioned 22 times, primarily in relation to "next to." Other frequently used terms include "inside" (18 times), "in" (20 times), and "under" (11 times). The concepts of "right" and "left" appeared 14 times, but terms like "on the right of" or "on the left of" were not found. The books also mentioned specific locations, including cities and landmarks such as Turkey, Adana, and Anıtkabir, a total of 71 times. Additionally, 297 place names indicating direction or location were used, like "in the room" and "in the forest." Regarding the concept of "quantity," the term "many" appeared 83 times, while "pair" and "single" were mentioned 7 and 2 times, respectively. Concepts like "part-whole" were used 4 times, and "half" appeared 3 times. However, "whole" was not mentioned. The books contained 41 expressions of quantity, such as "a lot" and "a slice," but no references to concepts like money, equality, or crowded-empty. The study found that the most common concepts were location, number/counting, time, quantity, and classification/grouping. Geometric shapes and patterns were mentioned rarely, and no references to matching, graphs, or probability were found.

Anahtar Kelimeler

• Ministry of National Education (MoNE) 365 Story
• illustrated children
• early childhood mathematics
• mathematical concepts

MEB 365 Gün Öykü Serisinde Yer Alan Kitapların Erken Çocuklukta Matematik Kavramlarına Yer Verme Açısından İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada 365 Gün Öykü serisinde yer alan hikâyelerin erken çocuklukta matematik kavramlarına yer verme durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma doküman incelemesi yöntemiyle tasarlanmıştır. Çalışma grubunu MEB 365 Gün Öykü serisinde yer alan toplam 53 kitap oluşturmuştur. Verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Yön-mekânda konum kavramlarından “yanında” kavramına kitaplarda 22 kez yer verilmiştir. Onu sırasıyla 18 kez kullanılan “iç”, 20 kez kullanılan “içinde”, 11 kez kullanılan “alt” kavramları takip etmektedir. “Sağ-sol” kavramlarına toplamda 14 kez yer verilirken “sağında-solunda” kavramlarına yer verilmemiştir. Ayrıca kitaplarda 71 kez Türkiye, Adana, Anıtkabir, Asya kıtasında, Mersin, Kız Kulesi, Kıbrıs, İzmir Saat Kulesi gibi özel mekân ve şehir isimleri geçmektedir. Bunların dışında “odasında, mağarada, evin önü, yaprakların arasında, çiçek bahçesinde, ormanda, sütün şişelendiği alanda” gibi yön-mekân bildiren 297 tane yer adı kullanılmıştır. Miktar ile ilgili kavramlar incelendiğinde “çok” kavramının 83 kez kullanıldığı görülmektedir. “Çift” 7 kez kullanılırken, “tek” 2 kez kullanılmıştır. “Parça-bütün” kavramlarını 4 kez, “yarım” kavramı 3 kez kullanılırken “tam” kavramına değinilmemiştir. Ayrıca “bir garaj dolusu, tıklım tıklım, bir bardak Rize çayı, belirli bir kısım, çok fazla, hiç, bir sürü, bir dilim, birkaç tane, biraz” gibi miktar bildiren 41 adet ifade kullanılmıştır. Para, eşit-denk, kalabalık-tenha gibi miktar bildiren kavramlara incelenen kitaplarda rastlanmamıştır. Araştırmada sırasıyla en çok; yön-mekânda konum, sayı/sayma, zaman, miktar, sınıflandırma/gruplama, ölçme, boyut, karşılaştırma, toplama-çıkarma kavramlarına yer verildiği görülmektedir. Geometrik şekil ve örüntü ifadelerine ise çok az yer verilirken; eşleştirme, grafik ve olasılık ile ilgili ifadelerin ise incelenen kitaplarda yer almadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• MEB 365 Gün Öykü
• resimli çocuk hikâyeleri
• erken çocuklukta matematik
• matematik kavramları

Kaynakça

1. Aktaş Arnas, Y. (2009). Okul Öncesi Dönemde Matematik Eğitimi. Nobel Kitabevi.
2. Aktaş Arnas, Y., (2013). Okul öncesi dönemde matematik eğitimi. Vize yayıncılık.
3. Akman, B. (2002). Okul öncesi dönemde matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 244-248.
4. Anderson, A., Anderson, J. and Shapiro, J. (2005). Supporting multiple literacies: Parents’ and children’s mathematical talk within storybook reading. Mathematics Education Research Journal,16, 5–26. https://doi.org/10.1007/BF03217399
5. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299
6. Baroody, A. J., Clements, D. H., and Sarama, J. (2019). Teaching and learning mathematics in early childhood programs. C. Brown, M. B. McMullen and N. File (Eds.), Handbook of Early Childhood Care and Education içinde (s. 329-353). Wiley Blackwell Publishing.
7. Baştuğ, M., ve Kurnaz, A. (2013, 22-24 Kasım). Birinci sınıfa hazır olmaya ilişkin öğretmen beklentileri. Uluslararası Eğitimde Değişim ve Yeni Yönelimler Sempozyumu, bildiriler içinde, Selçuk Üniversitesi. Konya. Erişim adresi: http://egtsemp.konya.edu.tr /pdf/proceedings _vol3.pdf#page=53
8. Baydemir, G. (2014). Bilişsel gelişim kuramları. B. Akman (Ed).Okul öncesi matematik eğitimi, 4. Baskı (4. baskı., 2-10). PEGEM Akademi.

9. Bulut, M.S., ve Tarım, K. (2005, 28-30 Eylül). Okul öncesi öğretmenlerinin matematik ve matematik öğretimine ilişkin algı ve tutumları. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresinde sunuldu, Denizli.
10. Casey, B., Kersh, J. E., and Young, J. M. (2004). Storytelling sagas: An effective medium for teaching early childhood mathematics. Early Childhood Research Quarterly, 19(1), 167-172. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2004.01.011
11. Charlesworth, R., and Radeloff, D. J. (1991). Experiences in Math for Young Children. Delmar Publishers.
12. Clements, D. H., and Sarama, J. (2009). Learning and teaching early math: The learning trajectories approach. Routledge
13. Çelik, M., ve Kandır, A. (2011). Matematik gelişimi 6 testi (Progress in maths) nin 60-77 aylar arasında olan çocuklar için geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 4(1), 146-153. https://keg.aku.edu.tr/arsiv/c4s1/c4s1m10.pdf
14. Dikici, A. (2002). Orff Tekniği ile Verilen Müzik Eğitiminin Matematik Yeteneğine Etkisinin İncelenmesi, Doktora Tezi (Basılmamış), Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
15. Elia, I., Van den Heuvel‐Panhuizen, M., and Georgiou, A. (2010). The role of pictures in picture books on children's cognitive engagement with mathematics. European Early Childhood Education Research Journal, 18(3), 275-297. https://doi.org/10.1080/1350293X.2010.500054
16. Erdoğan, F., ve Gül, N. (2023). Özel Yetenekli Öğrencilerin Tekrarlanan Örüntü Becerileri ve Bilişsel İstem Düzeyleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 6(1), 70-95. https://doi.org/10.33400/kuje.1221801
17. Erdoğan, S., (2006). Altı yaş grubu çocuklarda drama yöntemi ile verilen matematik yeteneğine etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
18. Fırat, Z. S., ve Dinçer, Ç. (2018). Okul öncesi öğretmenlerin matematiksel ifadeleri kullanımlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 895-914 https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018..-396525
19. Gök, N. F., Aşır, E. A., Özdemir, E., ve Tercan, B. (2024). MEB 365 Gün Öykü Serisi Temelli Kelime Dağarcığı Eğitim Programının 5 Yaş Çocukların Kelime Dağarcığına Etkisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(4), 783-796. https://doi.org/10.16916/aded.1445400
20. Hassinger-Das, B., Jordan, N. C., and Dyson, N. (2015). Reading stories to learn math: Mathematics vocabulary instruction for children with early numeracy difficulties. The Elementary School Journal, 116(2), 242-264. https://doi.org/10.1086/683986
21. Hojnoski, R. L., Columba, H. L., and Polignano, J. (2014). Embedding mathematical dialogue in parent–child shared book reading: A preliminary investigation. Early Education and Development, 25(4), 469-492. https://doi.org/10.1080/10409289.2013.810481
22. İpek-Yükselen, A. (2013). Yaş gruplarına göre çocuk kitapları. (Ed. Mübeccel Gönen). Çocuk Edebiyatı. Eğiten Kitap Yayınları.
23. Jennings, C. M., Jennings, J. E., Richey, J., and Dixon-Krauss, L. (1992). Increasing interest and achievement in mathematics through children's literature. Early Childhood Research Quarterly, 7(2), 263-276. https://doi.org/10.1016/0885-2006(92)90008-M
24. Kandır A., ve Orçan M. (2010), Okul Öncesi Dönemde Matematik Eğitimi. Morpa Kültür Yayınları.
25. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
26. Kol, S. (2012). Bilgisayar Destekli Öğretimin (BDÖ) altı yaş çocuklarına zaman ve mekân kavramlarını kazandırmaya etkisi (Tez No. 325833) [Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
27. Kurt-Gökçeli, F., ve Özer-Akkaya, M. (2024). MEB 365 Gün Öykü Serisinde yer alan kitapların çevre okuryazarlığı açısından incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 89-115. https://doi.org/10.51460/baebd.1401917
28. Marston, J. (2010). Developing a framework for the selection of picture books to promote early mathematical development. Mathematics Education Research Group of Australasia. https://eric.ed.gov/?id=ED520914
29. MathStart. (2025). Stuart J. Murrpy MathStart. Haper Collins. 22.03.2025 tarihinde https://www.mathstart.net/about.html adresinden alındı.
30. Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. Jossey-Bass
31. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. 20.03.2024 tarihinde https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/20195712275243-okuloncesi_egitimprogrami.pdf adresinden erişildi.
32. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2022). Erken Çocukluk Eğitiminde 365 Gün Öykü. 14.03.2024 tarihinde https://erkencocukluk.meb.gov.tr/icerik-kategori/365-gun-oyku adresinden erişilmiştir.
33. Murphy, S. J. (1999). Learning math through stories. School Library Journal, 45(3), 122-123. https://eric.ed.gov/?id=EJ586282
34. National Association for the Education of Young Children. (2009). NAEYC standards for initial and advanced early childhood professional preparation programs. Washington, DC: Author.
35. National Council of Teachers of Mathematics (NCTM). (2000). Principles and Standards for School Mathematics. The National Council of Teachers of Mathematics.
36. Naylor, D. T., and Diem, R. (1987). Elemantary and middle school social studies. Random House.
37. Öcal, T., and Halmatov, M. (2021). 3D geometric thinking skills of preschool children. International Journal of Curriculum and Instruction, 13(2), 1508-1526. https://ijci.net/index.php/IJCI/article/view/404/313
38. Öçal, T., Öçal, M., ve Şimşek, M. (2015). Investigating mathematical elements in story books approprıate for pre-schoolers. Current Research in Education, 1(2), 58-69
39. Öztürk, M. ve Güler, M. (2020). Örüntü ve süslemeler. T. Ağırman Aydın ve B. Küçük Demir (Ed.) Geometri ve Öğretimi içinde (s. 217-232). Pegem Akademi.
40. Piaget, J. (2004). Çocukta zihinsel gelişim. (Çev. H. Portakal). Cem Psikoloji Yayınevi.
41. Pekince, P., ve Avcı, N. (2016). Okul öncesi öğretmenlerinin erken çocukluk matematiği ile ilgili uygulamaları: Etkinlik planlarına nitel bir bakış. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(5), 2391-2408. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kefdergi/issue/27735/317889
42. Polatgil, M., ve Çıngısız, G. (2024, July 24-26). Yapay zekâ (CHATGPT, GEMİNİ, FİREFLY) tarafından yazılan çocuk hikâyelerinin dil, içerik ve görsellik açısından analizi. VI. Baskent International Conference On Multidisciplinary Studies Ankara. https://www.izdas.org/_files/ugd/614b1f_1c30059ea40043318fbef1a0f3013ce9.pdf
43. Puckett. M.B., and Black.J.K. (2005). The Young Child. (4th. Ed.). Pearson Education.
44. Radebaugh M. R. (1981). Using children’s literature to teach mathematics. The Reading Teacher, 34 (8), 902-906. https://www.jstor.org/stable/20195366
45. Rathé, S., Torbeyns, J., Hannula-Sormunen, M. M., and Verschaffel, L. (2016). Kindergartners’ spontaneous focusing on numerosity in relation to their number-related utterances during numerical picture book reading. Mathematical Thinking and Learning, 18(2), 125-141. https://doi.org/10.1080/10986065.2016.1148531
46. Sak, R. , Şahin Sak, İ. T. , Öneren Şendil, Ç., ve Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306
47. Selçuk, Z., Palancı, M., Kandemir, M. ve Dündar, H. (2014). Eğitim ve bilim dergisinde yayınlanan araştırmaların eğilimleri: içerik analizi. Eğitim ve Bilim, 39 (173), 430-453. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/3278/720
48. Seyidoğlu, H. (2016). Bilimsel araştırma ve yazma el kitabı. Güzem Can Yayınları.
49. Skoumpourdi, C., and Mpakopoulou, I. (2011). The prints: A picture book for pre-formal geometry. Journal of Early Childhood Education, 39, 197-206. https://doi.org/10.1007/s10643-011-0454-0
50. Sperry-Smith, S. (2016). Erken çocuklukta matematik. (Çev. Serap Erdoğan). Eğiten Kitap
51. Stites, M. L., Sonnenschein, S., Dowling, R., and Gay, B. (2020). Mathematics learning opportunities in preschool: Where does the classroom library fit in? Early Education and Development, 32(1),66-81. https://doi.org/10.1080/10409289.2020.1721403
52. Thomas, L., and Feng, J. (2015). Integrating children’s literature in elementary mathematics. Georgia Educational Research Association Annual Conference. http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED560858.pdf
53. Üstün, E., ve Akman, B. (2003). Üç yaş grubu çocuklarda kavram gelişimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 137-141. http://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/877-published.pdf
54. Ünal, M. (2012). Okul öncesi dönemde matematiksel kavram gelişimi. B. Akman (Editör). Okul öncesi matematik eğitimi içinde, 3. Baskı. (ss 50-64). PEGEM Akademi.
55. Van Den Heuvel-Panhuızen M., and Elia. I. (2011). Kindergartners’ performance in length measurement and the effect of picture book reading. The International Journal on Mathematics Education, 43(5), 621-635. https://doi.org/10.1007/s11858-011-0331-8
56. Welchman-Tischler, R. (1992). How to use children’s literature to teach mathematics. National Council of Teachers of Mathematics. https://eric.ed.gov/?id=ED355123
57. Wilburne, J. M., and Napoli, M. (2008). Connecting mathematics and literature: An analysis of pre-service elementary school teachers’ changing beliefs and knowledge. Issues in the Undergraduate Mathematics Preparation of School Teachers, 2, 1-10. https://eric.ed.gov/?id=EJ835505
58. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
59. Yıldız, E., ve Akman, B. (2022). The Views and practices of preschool teachers on gaining patterns. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(1), 41-59. https://doi.org/10.30703/cije.896477
60. Yılmaz-Genç, M. M., Akıncı-Çoşkun, A., ve Pala, S. (2017). A study of mathematical content provided ın ıllustrated children’s books. Eurasion Journal of Educational Research, 69,159-175. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.69.9
61. Zazkis, R., and Liljedahl, P. (2002). Generalization of patterns: The tension between algebraic thinking and algebraic notation. Educational Studies in Mathematics, 49, 379- 402. https://doi.org/10.1023/A:1020291317178