Investigation of The Tendencies of Graduate Theses in Türkiye on the Subject of Geometrical Habits of the Mind

Öz

In this study, it is aimed to examine the graduate theses on geometric habits of mind in Türkiye and to determine their general tendencies. In the study, which adopted a descriptive survey design as qualitative research paradigms, a search was conducted in the National Thesis Center by using the keywords “geometric habits of mind” and “geometric thinking habits”. The 14 theses that could be accessed were analyzed using the content analysis method. The data obtained as a result of the analysis were interpreted by expressing them in graphs and tables. It was determined that graduate theses on the subject of geometric habits of the mind started with a doctoral dissertation in 2015 and were limited to only 9 different universities. The participant groups of the theses, in which qualitative research method was mostly preferred, were mainly composed of middle school students. In line with the results obtained in this study, it may be recommended to conduct studies adopting quantitative research methods with participant groups at different levels.

Anahtar Kelimeler

• Geometric thinking
• Geometric habits of the mind
• Content analysis
• Gradute thesis

Zihnin Geometrik Alışkanlıkları Konusuna İlişkin Türkiye’deki Lisansüstü Tezlerin Eğilimlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’de zihnin geometrik alışkanlıkları konusunda yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi ve genel eğilimlerinin belirlemesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma paradigmalarından betimsel tarama deseni benimsenen çalışmada YÖK Ulusal Tez Merkezinde ‘‘zihnin geometrik alışkanlıkları’’ ve ‘‘geometrik düşünme alışkanlıkları’’ anahtar kelimeleri kullanılarak tarama gerçekleştirilmiştir. Erişilebilen 14 tez içerik analizi yönteminden yararlanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan veriler grafik ve tablolarla ifade edilerek sunulmuştur. Zihnin geometrik alışkanlıkları konusuna ilişkin lisansüstü tez çalışmalarının 2015 yılında bir doktora tezi ile başladığı ve yalnızca 9 farklı üniversiteyle sınırlı olduğu belirlenmiştir. Tezlerde genel olarak nitel araştırma yönteminin tercih edildiği ve katılımcı gruplarını ağırlıklı olarak ortaokul öğrencilerinin oluşturduğu saptanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda araştırmacılara, farklı düzeylerdeki katılımcı grupları ile nicel araştırma yöntemlerini benimseyen çalışmalar gerçekleştirmeleri önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Geometrik düşünme
• Zihnin geometrik alışkanlıkları
• İçerik analizi
• Lisansüstü tez

Kaynakça

1. Akarsu Yakar, E. (2019). Ortaokul öğrencilerinin matematiksel düşünme süreçlerinin ve matematiksel dil becerilerinin matematiğin üç dünyası kuramsal çerçevesi açısından incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
2. Aktaş, S. E., ve Çontay, E. G. (2024). Yağlı kâğıt etkinlikleri yoluyla zihnin geometrik alışkanlıkları üzerine bir inceleme. Trakya Eğitim Dergisi, 14(2), 820-841. https://doi.org/10.24315/tred.1393440
3. Albayrak, E., and Çiltaş, A. (2017). Descriptive content analysis of mathematical modeling research published in the field od mathematics education Turkey. International Journal of Turkish Education Sciences. 5(9), 258-283.
4. Altıkardeş, E. ve Yiğit-Koyunkaya, M. (2022). Matematik öğretmenliği lisans öğrencilerinin geometrik alışkanlıklarının incelenmesi: Trigonometri örneği. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 9(2), 514-540. https://doi.org/10.21666/muefd.1032938
5. Aramış, Z. F., Özturan Ecemiş, Ü. and Faydaoğlu, Ş. (2023). Investigation of postgraduate theses on mathematical language in Turkey. Trakya Journal of Education, 13(2), 1382-1401. https://doi.org/10.24315/tred.1151888
6. Atasever, D. (2019). Türkiye’de 2014-2018 yılları arasında matematik eğitimi alanında yapılan lisansüstü tezlerin analizi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
7. Bozkurt, A., ve Koç, Y. (2016). Zihnin geometrik alışkanlıkları. E. Bingölbali, S. Arslan, ve İ. Ö. Zembat (Ed.), Matematik eğitiminde teoriler içinde (s. 277-290). Pegem Akademi.
8. Bülbül, B. Ö. (2016). Matematik öğretmeni adaylarının geometrik düşünme alışkanlıklarını geliştirmeye yönelik tasarlanan öğrenme ortamının değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Karadeniz Teknik Üniversitesi.

9. Bülbül, B. Ö. ve Güven, B. (2019). Geometrik düşünme alışkanlıkları ile akademik başarı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Matematik öğretmeni adayları örneği. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(3), 711-731. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.495105
10. Bülbül, B. Ö. (2021). Problem çözme basamakları ve stratejileri dikkate alınarak hazırlanan çevrimiçi öğrenme ortamının geometrik düşünme alışkanlıklarına ve geometri başarısına etkisi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 1015-1050. https://doi.org/10.19171/uefad.946093
11. Canavcı, H. ve Çontay, E.G. (2023). 8. Sınıf matematik ders kitaplarının zihnin geometrik alışkanlıklarına göre karşılaştırmalı analizi. Ege Eğitim Dergisi, 24(3), 314-331. https://doi.org/10.12984/egeefd.1311078
12. Coşkun, İ., Özen Ünal, D., Eryalçın, S. and Yazıcı, E. (2024). Investigation of pre-service middle school mathematics teachers habits of mind in pattern generalization problems. Osmangazi Journal of Educational Research, 10(2), 52-75. https://doi.org/10.59409/ojer.1359752
13. Çakan, A.T. ve Tekin Dede, A. (2023). Matematik eğitiminde kavramsal ve işlemsel bilgi üzerine hazırlanan tezlerin eğilimlerinin incelenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(2), 1155-1174. https://doi.org/10.51460/baebd.1340359
14. Çetintav, G. and Yılmaz, R. (2022). A systematic analysis of published articles on augmented reality in the field of mathematics and geometry education. Karaelmas Journal of Educational Sciences,10, 47-61.
15. Çiltaş, A., Güler, G., ve Sözbilir, M. (2012). Türkiye'de matematik eğitimi araştırmaları: Bir içerik analizi çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(1), 565-580.
16. Driscoll, M., Wing DiMatteo, R., Nikula, J., and Egan, M. (2007). Fostering geometric thinkingg: Aguide for teachers, Grades 5-10. Portsmouth, NH: Heinemann.
17. Ecevit, T., Yıldız, M., ve Balcı, N. (2022). Türkiye’deki STEM eğitimi çalışmalarının içerik analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 263-286. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2022..-893198
18. Eraslan Yalçın, E. (2018). Cumhuriyetten günümüze ortaokul matematik programlarının geometrik düşünme alışkanlıkları bakımından incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
19. Frankel, J. R., and Wallen, N. E. (2009). How to design and evaluate research in education (7th edition). Boston: McGraw-Hill.
20. Goldenberg, E. P. (1996). “Habits of mind” as an organizer for the curriculum. Journal of Education, 178(1), (s.13-34).
21. Göktaş, Y., Hasançebi, F., Varısoğlu, B., Akcay, A., Bayrak, N., Baran, M., and Sözbilir, M. (2012). Trends in educational research in Turkey: A content analysis. Educational Sciences: Theory & Practice, 12(1), 443-460.
22. Kedikli, D., ve Katrancı, Y. (2021). Geometrik düşünme düzeyleri ile ilgili tezlerin betimsel içerik analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 251-273. https://doi.org/10.33400/kuje.950983
23. King, W. R., and He, J. (2005). Understanding the role and methods of meta analysis in IS research. Communications of the Association for Information Systems, 16(32), 665-686.
24. Leikin, R. (2007). Habits of mind associated with advanced mathematical thinking and solution spaces of mathematical tasks. Proceedings of the Fifth Conference of the European Society for Research in Mathematics Education. (s.2330-2339). University of Cyprus, Larnaca, Cyprus.
25. Lim, K. H., and Selden, A. (2009, September). Mathematical habits of mind. In Proceedings of the thirty-first annual Meeting of the North American Chapter of the International Group for the Psychology of Mathematics Education (s.1576-1583).
26. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
27. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Matematik dersi öğretim programı (İlkokul ve ortaokul 1,2,3,4,5,6,7 ve 8. sınıflar). Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.
28. Salihoğlu, A., Ankara, A, Koç, K., and Güler, M. (2022). Examining dissertations and theses related to pedagogical content knowledge: a thematic content analysis. Manisa Celal Bayar University Journal of the Faculty of Education, 10(2), 205‐222. https://doi.org/10.52826/mcbuefd.1162790
29. Sevencan, A. (2019). Türkiye’de matematik eğitimi alanında yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
30. Şahintepe, E.N. (2022). İlköğretim 8. sınıf matematik ders kitaplarının zihnin geometrik alışkanlıkları açısından incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi.
31. Şimşek, N. ve Yaşar, A. (2019). GeoGebra ile ilgili lisansüstü tezlerin tematik ve yöntemsel eğilimleri: bir içerik analizi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 10(2), 290-313. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.450566
32. Tabak, S. (2019) Türkiye’de “Gerçekçi Matematik Eğitimi”ne ilişkin araştırma eğilimleri: Tematik içerik analizi çalışması. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi,20(2), 481-526. Taş, S., and Yavuz, A. (2020). The relationship between 7th grade students’ spatial abilities and the geometric habits of mind. OPUS International Journal of Society Researches, 15(25), 3120-3137. https://doi.org/10.26466/opus.641181
33. Tolga, A., ve Cantürk Günhan, B. (2019). Ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin geometrik alışkanlıklarının belirlenmesi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 37-56.
34. Tolga, A., ve Cantürk Günhan, B. (2020). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin zihnin geometrik alışkanlıklarının incelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi (49), 1-23.
35. Tolga, A. (2023). 7.sınıf öğrencilerinin çoklu temsil temelli öğretim sürecindeki zihnin geometrik alışkanlıklarının incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
36. Tolga, A., ve Cantürk Günhan, B. (2023). 7. sınıf öğrencilerinin çoklu temsil temelli öğretim sürecindeki zihnin geometrik alışkanlıklarının incelenmesi. Fen Matematik Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 6(3), 172-187.
37. Topuz, F., ve Cantürk Günhan, B. (2021). Türkiye’de matematik eğitimindeki argümantasyon çalışmalarının eğilimi nasıldır? Mediterranean Journal of Educational Research 15(36), 55-80. https://doi.org/10.29329/mjer.2020.367.4
38. Turan, Ö., and Kurtuluş, A. (2021). Investigating the geometric habits of mind and the hemispheric dominance status of mathematics teachers. Acta Didactica Napocensia, 14(2), 14-29.
39. Türer, G., ve Cantürk Günhan, B. (2022). Türkiye’de matematik eğitiminde çoklu temsiller ile ilgili yapılan çalışmaların incelenmesi. Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 5(3), 214-236.
40. Uygan, C. (2016). Ortaokul öğrencilerinin zihnin geometrik alışkanlıklarının kazanımına yönelik dinamik geometri yazılımındaki öğrenme süreçleri [Yayınlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
41. Üner, T. (2023). Ortaokul matematik öğretmenlerinin geometrik düşünme alışkanlıklarının belirlenmesi ve geometrik düşünme alışkanlıklarının beceri temelli problemlerine yansımalarının incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi.
42. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. basım). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
43. Yıldız, N. (2018). Ortaokul sınıflarında geometrik düşünmenin geliştirilmesine yönelik bir mesleki gelişim modelinin öğrencilerin Van Hiele Geometrik düşünme düzeylerine etkisi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
44. Yıldız, Ş. ve Yenilmez, K. (2019). Matematiksel modelleme ile ilgili lisansüstü tezlerin tematik içerik analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(özel sayı), 1-22. https://doi.org/10.17494/ogusbd.548180
45. Van de Walle, J.A., Karp, K.S. and Bay Williams, J.M. (2007). Elementary and middle school mathematics: Teaching devellopmentally. (7.Ed). NNew York, NY: Pearson Education.
46. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) (t.y.). Yükseköğretim bilgi yönetim sistemi: 2023-2024 Yükseköğretim istatistikleri. Erişim adresi: https://istatistik.yok.gov.tr/
47. Zunlu, M. (2022). Ortaokul matematik öğretmeni ve 7.sınıf öğrencilerinin problem çözme süreçlerinin zihnin geometrik alışkanlıkları bakımından incelenmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.