2024 İlkokul Matematik Dersi Programı (Maarif Modeli) Öğrenme Çıktılarının Solo Taksonomisine Göre İncelenmesi

Öz

Eğitim programının değerlendirilmesi programın uygulanabilirliğe ve sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktadır. Bu araştırmanı amacı, değişen ilkokul matematik dersi öğretim programı öğrenme çıktılarının SOLO taksonomisine değerlendirmektir. Araştırmanın amacına uygun olarak çalışma nitel araştırma modellerinden biri olan doküman incelemesine göre desenlenmiştir. Çalışmada veri kaynağı olarak 2024 yılında hazırlanan İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programındaki 111 öğrenme çıktısı incelenmiştir. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemi yararlanılarak tablolaştırılmıştır. Sınıf düzeyinde ve öğrenme alanlarında öğrenme çıktılarının SOLO taksonomisinin seviyelerine uygunluğu belirlenerek yüzde ve frekans olarak ifade edilmiştir. Araştırmanın güvenirliğini arttırmak amacıyla araştırma verileri araştırmacı dâhil olmak üzere üç uzman tarafından analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, İlkokul Matematik Dersi Öğretim Programının öğrenme çıktılarının SOLO taksonomisi düzeylerinden çoktan aza göre en çok ilişkisel yapı düzeyinde, soyutlanmış yapı düzeyinde, tek yönlü yapı düzeyinde ve en az çok yönlü yapı düzeyindedir. Ayrıca SOLO taksonomisi düzeylerinin sınıf seviyelerine göre dağılımına bakıldığında her düzeydeki kazanım yüzdeleri arasındaki dağılımın belli bir düzene göre artış göstermediği görülmektedir. Bu sonuçlar ışığında, Programdaki SOLO taksonomisinin tek yönlü ve çok yönlü yapı basamağına uygun öğrenme çıktılarının sayısının her sınıf seviyesinde olmak özere, özellikle ilk sınıflarda arttırılabilmesi gibi çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Program
• ilkokul
• matematik
• solo taksonomisi.

Examination of 2024 Primary School Mathematics Curriculum (Maarif Model) Learning Outcomes According to Solo Taxonomy

Öz

The evaluation of the educational program contributes to its applicability and sustainability. The aim of this research is to evaluate the learning outcomes of the changing elementary school mathematics curriculum according to the SOLO taxonomy. In line with this purpose, the research has been designed according to document analysis, one of the qualitative research models. In the research, the data source was the 111 learning outcomes in the Primary School Mathematics Curriculum prepared in 2024. The collected data was tabulated using the descriptive analysis method. At the class level, the achievements were expressed in terms of percentage and frequency by determining their conformity with the levels of the SOLO taxonomy. To increase the reliability of the research, the research data is analyzed by three experts, including the researcher. According to the findings of the research, it has been observed that the learning outcomes of the Primary School Mathematics Curriculum are predominantly at the relational structure level, followed by the abstract structure level, the unidimensional structure level, and least at the multidimensional structure level, in descending order according to the SOLO taxonomy levels. Additionally, when examining the distribution of SOLO taxonomy levels according to grade levels, it is observed that the distribution of achievement percentages at each level does not show an increase according to a specific pattern. In light of these results, various recommendations have been made to increase the number of learning outcomes suitable for the unidimensional and multidimensional structure steps at each grade level in the Primary School Mathematics Curriculum, particularly in the lower grad.

Anahtar Kelimeler

• Program
• primary school
• mathematics
• solo taxsonomy

Kaynakça

1. Agaç, G. (2023). İlkokul matematik dersi öğretim programlarına kapsayıcılığın yansımaları: Tarihsel bir analiz. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 19 (1), 60-73. Doi: 10.17244/eku.1207352.
2. Ağçam, R., ve Babanoğlu, M. P. (2018). The SOLO analysıs of EFL Teachıng Programmes: Evıdence from Turkey. Electronic Turkish Studies, 13(27), 1-18. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14255
3. Ağçam, R., ve Babanoğlu, M, P. (2020). Türkiye’de İngilizce öğretim programının değerlendirilmesi: Beceri ve ödev önerileri üzerine bir çalışma. Kastamonu Education Journal, 28(1), 431-441. Doi:10.24106/kefdergi.3635
4. Aktan, O. (2020). İlkokul matematik öğretim programı dersi kazanımlarının yenilenen Bloom Taksonomisine göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,48, 15-36. doi: 10.9779/pauefd.523545
5. Alsaadi, A. (2001). A comparison of primary mathematics curriculum in England and Qatar: The Solo Taxonomy. Proceeding of the British Society for Research into Learning Mathematics, 21(3), 1-6.
6. Anderson, L.W. (Ed.), Krathwohl, D.R.(Ed.), Airasian, P.W., Cruikshank, K.A., Mayer, R.E., Pintrich, P.R., Raths, J., ve Wittrock, M.C. (2001). Öğrenme, öğretim ve değerlendirme ile ilgili bir sınıflama: bloom’un eğitimin hedefleri ile ilgili sınıflamasının güncelleştirilmiş biçimi. (Çeviri: D. A, Özçelik 2010.). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
7. Arı, A. (2013). Bilişsel alan sınıflamasında yenilenmiş Bloom, Solo, Fink, Dettmer taksonomileri ve uluslararası alanda tanınma durumları. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 259-290. https://doi.org/10.12780/UUSBD164
8. Arı, S. (2023). SOLO taksonomisi temelinde hayat bilgisi dersi öğretim programı kazanımlarının incelenmesi. Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi, 1(2), 58-68. Doi: 10.5281/zenodo.10445720

9. Biggs, J. B. (2003). Teaching for quality learning at university. Maidenhead: Open University Press.
10. Biggs, J. B., ve Collis, K. F. (1982). Evaluating the quality of learning: The SOLO taxonomy (Structure of the Observed Learning Outcome). Academic Press.
11. Biggs, J. ve Tang, C. (2011). Teaching for quality learning at university (4th Ed.). Maidenhead: Society for Research into Higher Education ve Open University Press.
12. Brabrand, C., ve Dahl, B. (2009). Using the SOLO taxonomy to analyze competence progression of university science curricula. Higher Education, 58(4), 531-549. http://dx.doi.org/10.1007/s10734-009-9210-4
13. Bulut, S. (2004). İlköğretimde yeni yaklaşımlar-matematik. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi, 5,54-55.
14. Bursa, S. (2022). 2018 sosyal bilgiler öğretim programının solo taksonomisine göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(2), 1015-1032. DOI: 10.17679/inuefd.1024442
15. Bümen, N. T. (2010). Program geliştirmede bir dönüm noktası: Yenilenmiş Bloom taksonomisi. Eğitim ve Bilim, 31(142).
16. Cangüven. H. D.. Öz. O., Binzet. G. ve Avcı. G. (2017). Milli Eğitim Bakanlığı 2017 fen bilimleri taslak programının yenilenmiş bloom taksonomisine göre incelenmesi. IJOEE, 2(September). 1–4. https://doi.org/10.1103/PhysRevLett.93.115503
17. Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
18. Corbin, J. ve Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Sage.
19. Çelikkaya,K., Oktay, Ö.,Yazar,A., Bayrakçeken,S. ve Canpolat,N. (2021). Ortaöğretim biyoloji, fizik, kimya ve fen bilimleri derslerine ait öğretim programlarının marzano taksonomisine göre analizi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 92-111.DOI: 10.17860/mersinefd.716221.
20. Deveci, Ö. ve Aykaç, N. (2020). Türkiye Cumhuriyeti’nde uygulanan ilkokul matematik dersi öğretim programlarının incelenmesi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 1512-1532. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020..-547848.
21. Dilekçi, S. (2020). Ortaokul matematik dersi kazanımlarının ve ünite değerlendirme sorularının solo taksonomisi ile incelenmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
22. Diktaş, A., Girgin, D., Satmaz, İ., ve Yabanova, U. (2025). Türkiye yüzyılı maarif modeli sosyal bilgiler dersi öğretim programının solo taksonomisine göre analizi. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 667-690, https://dx.doi.org/ 10.17240/aibuefd.2025..-1556985.
23. Doğan, A . (2020). İlkokul matematik öğretim programındaki kazanımların solo sınıflandırmasına göre ı̇ncelenmesi .İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi,9(3),2305-2325. https://doi.org/10.15869/itobiad.768583.
24. Dönmez, H. (2019). 6. 7. ve 8. Sınıf fen bilimleri öğretim programı kazanımlarının ve değerlendirme sorularının incelenmesi: SOLO taksonomisi. [ Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi], YÖK Tez Merkezi.
25. Ekinci. O.. ve Bal. A. P. (2019). 2018 yılı liseye geçiş sınavı (LGS) matematik sorularının öğrenme alanları ve yenilenmiş bloom taksonomisi bağlamında değerlendirilmesi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(3), 1–13. https://doi.org/10.18506/anemon.462717
26. Erbaş, İ. (2021). Ortaokul matematik dersi öğretim programı kazanımlarının ve matematik ders kitabı değerlendirme sorularının SOLO taksonomisi çerçevesinde incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi], YÖK Tez Merkezi.
27. Erden, M. (2009). Eğitimde program değerlendirme, Ankara: Anı Yayıncılık.
28. Gezer, M. ve İlhan, M. (2014). 8. Sınıf vatandaşlık ve demokrasi eğitimi dersi kazanımları ile değerlendirme sorularının SOLO taksonomisine göre incelenmesi. Doğu Coğrafya Dergisi, 19(32), 193-207.
29. Gezer, M. ve İlhan, M. (2015). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımları ile ders kitabı değerlendirme sorularının SOLO taksonomisine göre incelenmesi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(1), 1-25.
30. Göçer, A. ve Kurt, A. (2016). Türkçe dersi öğretim programı 6, 7 ve 8. sınıf sözlü iletişim kazanımlarının solo taksonomisine göre incelenmesi. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(3), 215-228.
31. Güven, B. ve İleri,S. (2006). Program değerlendirme kavramı ve ilköğretimde program değerlendirme çalışmaları kuramsal bir bakış. Türkiye Sosyal Araştırma Dergisi, 10(2), 141-163.
32. İlhan, M. ve Gezer, M. (2017). A comparison of the reliability of the Solo-and revised Bloom's Taxonomy- based classifications in the analysis of the cognitive levels of assessment questions. Pegem Egitim ve Ogretim Dergisi, 7(4), 637.
33. Kablan, Z., Baran, T. ve Hazer, Ö. (2013). İlköğretim matematik 6-8 öğretim programında hedeflenen davranışların bilişsel süreçler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFA ), 14 (1), 347-366.
34. Kalendar, B. ve Baysal, Z. N. (2021). Öğretim programı ve ders kitaplarının program ögelerinin uyumu açısından incelenmesi: Hayat bilgisi örneği. Boğaziçi Üniversitesi Eğitim Dergisi, 38(2), 75-96. https://doi.org/10.52597/buje.990925
35. Konyalıhatipoğlu, M. E. (2016). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin analitik ve bütüncül düşünce stillerinin SOLO taksonomisi ile incelenmesi. [Yüksek lisans tezi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi.
36. Korkmaz, İ. (2006). Yeni ilköğretim birinci sınıf programının öğretmenler tarafından değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü̈ Dergisi, 16, 419-431.
37. Korkmaz, F. ve Unsal, S. (2017). Analysis of attainments and evaluation questions in sociology curriculum according to the SOLO taxonomy. Eurasian Journal of Educational Research, 69, 75-92. http://dx.doi.org/10.14689/ejer.2017.69.5
38. Köse, O. (2018). Üst düzey uzamsal yeteneğe sahip matematik öğretmen adaylarının düşünme yapılarına göre SOLO taksonomisi düzeylerinin belirlenmesi. [Yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Tez Merkezi
39. Leung, C. F. (2000). Assement for learning: using solo taxonomy to measure design performance of design ve technology students. International Journal of Technology and Design Education, 10(2), 149-161.
40. McGill, R. M. (2013). 100 ideas for secondary teachers: Outstanding lessons. Bloomsbury AveC Black.
41. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: an expanded sourcebook. (2nd Edition). Calif. : SAGE Publications.
42. Minogue, J., ve Jones, G. (2009). Measuring the impact of haptic feedback using the SOLO taxonomy. International Journal of Science Education, 31(10), 1359-1378.
43. Öner, S. (2022). Coğrafya dersi öğretim programında yer alan 11. ve 12. sınıf kazanımlarının solo taksonomisine göre analizi. International Social Sciences Studies Journal, 8 (93), 228-235. DOI : 10.26449/sssj.3796.
44. Pegg, J., ve Davey, G. (1998). A synthesis of two models: Interpreting student understanding in geometry. Designing learning environments for developing understanding of geometry and space, 109-135.
45. Pegg, J., ve Tall, D. (2005). The fundamental cycle of concept construction underlying various theoretical frameworks. International Reviews on Mathematical Education, 37(6), 468-475. https://doi.org/10.1007/BF02655855
46. Satmaz, I., ve Yabanova, U. (2024). Analysis of Maarif Model of Century of Türkiye secondary school mathematics curriculum according to SOLO taxonomy. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 14(2), 195-219. https://doi.org/10.31704/ ijocis.1582857
47. Sulak, H., Doğan, M., Yazıcı, E., Sulak,S., Peker, B., ve Kurnaz, A. (2010). Problem çözme stratejileri. Konya: Gençlik Kitapevi Yayınları.
48. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayınevi.