Milli Eğitim Bakanlığı Projelerinin Okullardaki Uygulanma Sorunlarına İlişkin Öğretmen Görüşleri

Öz

Bu araştırmanın amacı Anadolu ve meslek liselerinde görev yapmakta olan öğretmenlerin MEB projelerinin okullarda uygulanmasında yaşadıkları sorunları ve bu sorunlara yönelik çözüm önerilerini tespit etmektir. Nitel yöntemle dizayn edilen araştırmada fenomenoloji (olgubilim) deseni ve benzeşik örneklem yöntemi kullanılmıştır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında yürütülen araştırmanın çalışma grubunu Manisa ili merkezi ve Turgutlu ilçesindeki 6 Anadolu ve 6 meslek lisesinde olmak üzere 12 lisede görev yapan 22 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplamada “MEB Projelerinin Okullarda Uygulanması” adlı yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlendi. Araştırmanın sonuçlarına göre, MEB projelerinin uygulanmasında sıklıkla yaşanan sorunlar; öğretmen ve öğrencinin isteksizliği, hizmet içi eğitimlerin yetersizliği, fiziksel koşulların yetersizliği, proje sayısının çok fazla olması ve ekonomik yetersizlikler olarak tespit edilmiştir. Çözüm önerileri incelendiğinde ise; öğretmen ve öğrencilere projelere katılmaları için teşvik edici maddi-manevi ödül ve desteklerin olması, öğretmenlerin iş yükünün azaltılması, proje sayısının azaltılması, projelerle ilgili kaliteli hizmet-içi eğitimlerin verilmesi, proje ofisi gibi mekanların olması, proje başına ek bir bütçe ayrılması gibi düzenlemelerin yapılması önerilmiştir. Buna göre, tüm bu çözüm önerilerinin ilgili makamlarca dikkate alınması halinde öğretmenlerin okullardaki değişimlere katılım ve katkıları daha fazla olabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• değişim
• gelişim
• eğitim projeleri

Teachers' Views on the Problems of Implementing Ministry of National Education Projects in Schools

Öz

The aim of this research is to determine the problems experienced by teachers working in Anatolian high schools and vocational high schools in the implementation of MEB projects in schools and the solution proposals for these problems. In the research designed with qualitative method, phenomenology design and homogeneous sampling method were used. The study group of the research consists of 22 teachers working in 12 high schools, 6 Anatolian and 6 vocational high schools in Manisa province center and Turgutlu district of Manisa province in the 2023-2024 academic year. In data collection, a semi-structured interview form was used named “the Implementation of MEB Projects in Schools”. The data obtained were analyzed using the content analysis technique. According to the results of the research, the frequently experienced problems in the implementation of MEB projects were determined as reluctance of teachers and students, inadequacy of in-service training, inadequacy of physical conditions, excessive number of projects and economic inadequacies. When the solution suggestions are examined; teachers and students should be given incentives, both materially and morally, that the workload of teachers should be reduced, the number of projects should be reduced, quality in-service training should be provided for projects, there should be places such as project offices, and an additional budget should be allocated for each project. Accordingly, if all these solution suggestions are taken into consideration by the relevant authorities, teachers' participation and contribution to the changes in schools will be greater.

Anahtar Kelimeler

• Education
• change
• development
• educational projects

Kaynakça

1. Akdeniz, R. K., (2022). “Öğretmenlerin Okullardaki Değişime Yönelik Direnç Gösterme Biçimleri, Değişim Direncinin Nedenleri ve Sonuçları” Kocaeli Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli.
2. Akıllı, C. (2017). “Proje Döngüsü Yönetim Aşamaları Açısından Öğretmen Ve Yöneticilerin Hazırladıkları ve Yürüttükleri Eğitim Projelerinde Karşılaşılan Sorunlar” Fırat Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ.
3. Akman, A. (2017). “Sınıf Öğretmenlerinin Değişime Direnç Nedenlerinin İncelenmesi” İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
4. Aldridge, J. M., and McLure, F. I. (2023). Preparing Schools for Educational Change: Barriers and Supports – A Systematic Literature Review. Leadership and Policy in Schools, 23(3), 486–511. https://doi.org/10.1080/15700763.2023.2171439
5. Aldridge, J. M., and McLure, F. I. (2024). Preparing schools for educational change: barriers and supports–a systematic literature review. Leadership and Policy in schools, 23(3), 486-511.
6. Aydın, Ö., and Şahin, S. (2016). Elementary and secondary school teachers’ resistance to organizational change. İlk ve ortaokul öğretmenlerinin örgütsel değişime dirençleri. Journal of Human Sciences, 13(3), 5053-5068.
7. Baloh, J., Zhu, X., and Ward, M. M. (2018). Implementing team huddles in small rural hospitals: How does the Kotter model of change apply?. Journal of nursing management, 26(5), 571-578.
8. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri Vermek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi Dergisi 7(1). S.231-274.

9. Colón-Plana, M.G. (2012). The reality of comenius projects in ten catalan educational ınstitutions. Gist Education And Learning Research Journal, 6, 190-212.
10. Çolak, İ. (2024). School Projects from the Perspectives of the Project School Teachers. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 376-398.
11. Ercan, Ü. (2014). “Öğrenen Örgütler, Örgütsel Değişim ve Değişime Direnç: Bir Tipoloji Önerisi”, İş ve İnsan Dergisi, İş ve İnsan Dergisi Kasım 2014 1(1) S.33-42.
12. Erdoğan, İrfan (2002), Eğitimde Değişim Yönetimi, Pegem A. Yayıncılık, Ankara.
13. Ertürk, S. ve Uluğ, F., 2025, Eğitimde Değişim Yönetimi: Örgütsel Değişim Kapasitesi Ölçeği Uyarlama ve Test Çalışması, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 246-263.
14. European Commission (2004). Interim evaluation report on the results achieved and on the qualitative and quantitative aspects of the implementation of the second phase of the community action programme in the field of education ‘Socrates’. Brussels. Web: http://ec.europa.eu/education/programmes/evaluation/intsocrates_en.pdf
15. Fullan, M. (2005). Eğitimde Değişimin Yeni Anlamı (Çev. Bahattin Aydın). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
16. Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change (5th ed.). Teachers College Press
17. Güçlü, N. V. ve Şehitoğlu, E.T. (2006). Örgütsel Değişim Yönetimi, Kazım Karabekir Dergisi, S.13
18. Hargreaves, A. (2004). “Inclusive and exclusive educational change: Emotional responses of teachers and implications for leadership.” School Leadership and Management, 24(2), 287-309.
19. Helvacı, M. A. ve Kıcıroğlu, B. (2010). İlköğretim okullarının değişime hazır bulunuşluk düzeyleri (Uşak ili örneği), Akademik Bakış Dergisi, (21), 1-30.
20. Helvacı, M. A. (2009). Okullarda değişimi engelleyen faktörler ve okul yöneticilerinin rolleri. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi. 2(5), 32-56. Hörküç, İ. (2014). “Fatih Projesi’nin İstanbul İlinde Uygulanmasına İlişkin Yönetici ve Öğretmenlerin Görüşleri”, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
21. İraz, R.,ve Efeoğlu, M. S. (2023). Örgütsel Değişimi Başarmak Yolunda Değişime Direnmeyi Ortadan Kaldırmak İçin Örgüt Kültürünün Rolü ve Önemi: Sanayi Sektörüne Yönelik Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(51), 34-53. https://doi.org/10.52642/susbed.1222052
22. Kotter J.P. (1996). Leading Change. Harvard Business School Press, Boston, MA. Lee, C. (2024). Policy reforms and educational change: A comparative analysis of recent initiatives. Comparative Education Review
23. Lewin, K. (1951). Field theory in social science: Selected theoretical papers. Harper & Row.
24. McLure, F. I., and Aldridge, J. M. (2022). A systematic literature review of barriers and supports: initiating educational change at the system level. School Leadership & Management, 42(4), 402–431. https://doi.org/10.1080/13632434.2022.2113050
25. Millî Eğitim Bakanlığı (2019). 2023 Eğitim Vizyonu, Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, Ankara.
26. Örgev, Ö.H. (2010). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin İl Bünyesinde Yapılan Eğitim Projelerine İlişkin Görüşleri, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
27. Saralar Aras, İ. (2020). “Araştırma ve Uygulamalarıyla Proje Tabanlı Öğrenme” Konulu Doktora Tezi. https://yegitek.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_10/15171038_Arastirma_ve_Uygulamalariyla_Proje_tabanli_ogrenme_Makale.pdf
28. Şahin Türkmenoğlu B. (2021). Okullarda ve Milli Eğitim Müdürlüğünün AR-GE Projeler Biriminde Yürütülen Eğitim Projelerinin Farklı Açılardan Değerlendirilmesi (Malatya İli Örneği). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
29. Şahin, S. ve Aydın, Ö. (2019). Teacher ideas on Needs, Obstacles and Guiding of Education Changing in Turkey. Türkiye'de Eğitimde Değişim İhtiyaçlarına, Engellerine ve Değişime Yön Vermeye İlişkin Öğretmen Görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi,48, 88-106.
30. Tekindal M. ve Arsu Uğuz Ş. (2020). Nitel Araştırma Yöntemi Olarak Fenomenolojik Yaklaşımın Kapsamı Ve Sürecine Yönelik Bir Derleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi,20(1),153-154.
31. Toker, K. (2007). “Örgütsel Değişim ve Çorlu-Çerkezköy Bölgesindeki Tekstil İşletmeleri Üzerinde Bir Uygulama”, Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Edirne.
32. Tunçer, P. (2013). “Örgütsel Değişim Sürecinde Öğrenen Örgütler ve Örgüt Geliştirme”, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. I, s: 214-244.
33. Uzal, G. - Ersoy, Y., (2009). Fen ve Teknoloji Öğretim Programında Fizik Bileşeni Bağlamında Proje Çalışmaları, The 1st International Congress Of Educational Research, 01-03 May 2009, Çanakkale-Türkiye.
34. White Raiders, S. V. (2023). The Impact of Teachers’ Perception of Their School’s Climate of Change on Their Readiness to Accept Organizational Change (Order No. 30989561). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global. (2922732536). https://www.proquest.com/dissertations-theses/impact-teachers-perception-their-school-s-climate/docview/2922732536/se-2
35. Williams, K. (2024). Managing change in educational settings: Strategies and challenges in contemporary contexts. International Journal of Educational Management.
36. Yıldırım A. ve Şimşek H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (8. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
37. Yılmaz İ. (2015). Organizasyonlarda Değişim Ve Değişme Karşı Direncin Örgütsel Adalet Ve Örgütsel Bağlılık Boyutları İle İncelenmesi: Fırat Üniversitesi İdari Çalışanları Üzerine Bir Çalışma, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ.
38. Yörük T. (2013). Genel Lise Yöneticileri, Öğretmenleri Ve Öğrencilerin Teknolojiye Karşı Tutumları Ve Eğitimde Fatih Projesinin Kullanılmasına İlişkin Görüşleri Üzerine Bir Araştırma. Akdeniz Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Malatya.
39. Zorlu, S. G. (2020). Öğretmenlerin Fatih Projesi Kapsamındaki Bilişim Teknolojilerini Kullanabilme Algıları. Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Niğde.