Te Whāriki: Çokkültürlülük ve Sosyokültürel Bakış Açısıyla Bir Erken Çocukluk Müfredatı

Öz

Bu araştırma, Yeni Zelanda’nın (Aotearoa) erken çocukluk eğitimi için geliştirdiği, dünyadaki ilk, iki dilli ve çok kültürlü ulusal müfredat olan Te Whāriki’yi kapsamlı bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. 1996 yılında yürürlüğe giren ve 2017 yılında güncellenen bu müfredat, ismini Māori dilinde "dokuma hasır" anlamına gelen bir metafordan almaktadır. Müfredat; Bronfenbrenner’ın Ekolojik Sistemler Kuramı ve Vygotsky’nin Sosyo-Kültürel Teorisi üzerine temellenen sarmal ve esnek bir yapı sunmaktadır. Çalışma kapsamında müfredatın tarihsel gelişimi, felsefi kökenleri ve kuramsal temelleri incelenmiş; program çerçevesindeki dört ilke (Güçlendirme, Bütüncül Gelişim, Aile ve Toplum, İlişkiler) ile beş öğrenme alanı (İyi Oluş, Ait Olma, Katılım, İletişim, Araştırma) arasındaki etkileşim detaylandırılmıştır. Tarihi temellere ve kültürel çeşitliliğe verdiği önem sayesinde diğer müfredat ve yaklaşımlardan büyük bir farkla ayrılmaktadır. Sonuç olarak Te Whāriki, yerel kültürel kodları evrensel pedagojik yaklaşımlarla harmanlayan ve çocuk haklarını merkeze alan özgün bir model olarak değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Te Whariki Müfredatı
• Maori Pedagojisi
• Okul Öncesi Programı

Te Whariki: Early Chilhood Curriculum From A Multicultural and Sociocultural Perspective

Öz

This research aims to provide a comprehensive examination of Te Whāriki, the world’s first bilingual and multicultural national curriculum for early childhood education, developed by New Zealand (Aotearoa). Introduced in 1996 and updated in 2017, this curriculum takes its name from a metaphor in the Māori language meaning ‘woven mat’. The curriculum offers a spiral and flexible structure grounded in Bronfenbrenner’s Ecological Systems Theory and Vygotsky’s Sociocultural Theory. Within the scope of this study, the historical development, philosophical origins and theoretical foundations of the curriculum have been examined; the interaction between the four principles (Empowerment, Holistic Development, Family and Community, Relationships) and the five learning areas (Well-being, Belonging, Participation, Communication, Inquiry) within the program framework has been detailed. It stands out significantly from other curricula and approaches due to the importance it places on historical foundations and cultural diversity. Consequently, Te Whāriki is regarded as a unique model that blends local cultural codes with universal pedagogical approaches and places children’s rights at its core.

Anahtar Kelimeler

• Te Whariki Curriculum
• Maori Pedagogy
• Preschool Program.

Kaynakça

1. Blaiklock, K. (2010). The Whāriki, the New Zealand Early Childhood Curriculum: Is it effective? International Journal of Early Years Education, (18), 201-212, https://doi.org/10.1080/09669760.2010.521296
2. Bektaş M. (2024). Bölgesel kalkınma ajansları: Seçilmiş dünya örnekleri (s. 639-664) Yetkin Yayınları https://www.researchgate.net/publication/388155719_Yeni_Zelanda
3. Berk, L. E. (2013). Bebekler ve çocuklar. doğum öncesinden orta çocukluğa. (Çeviri Ed. N. Erdoğan). Nobel Akademik Yayıncılık.
4. Carr, M. and May, H. (2000). Te Whāriki: Curriculum voices. H. Penn (Ed.), Early childhood services: Theory, policy and practice (pp. 53-73). Open University Press.
5. Carr, M., May, H., Podmore, V. N., Cubey, P., Hatherly, A. and Macartney, B. (2002). Learning and teaching stories: Action research on evaluation in early childhood in Aotearoa-New Zealand. European Early Childhood Education Research Journal, 10(2), 115-125, https://doi.org/10.1080/13502930285208991
6. Cooper, M., Hedges, H. and Dixon, H. (2014). Weaving RIE with Te Whàriki: Re-thinking family involvement in assessment of learning dispositions. Early Child Development and Care, 184(5), 733-748, https://doi.org/10.1080/03004430.2013.818987
7. Cowper, A. and Teschers, C. (2023). Exploring how Te Whāriki and the New Zealand curriculum prepare children and students for an art of living. New Zealand Journal of Teachers' Work, 20(1), 57–72.
8. Duhn, (2008). Globalising childhood: Assembling the bicultural child in the New Zealand early childhood curriculum, Whāriki. International Critical Childhood Policy Studies Journal, 1(1).

9. Fink, A. (2009). Conducting research literature reviews: From the Internet to paper. CA: Sage. Houghton-Katipa, J. (2026). Bicultural Pathways to Social and Emotional Learning in Aotearoa New Zealand. Australasian Journal of Early Childhood, 0(0), 1-16.
10. Işıkçı Başkaya, G., Alisinanoğlu, F., Demircan, H. Özlen ve Tahta, F. (2020). Erken çocukluk dönemi öğretmenlerinin çokkültürlülük uygulamaları üzerine bir inceleme. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(2), 9-29. https://doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202042223
11. Macartney, B. (2011). Introducing Aotearoa-New Zealand’s National Early Childhood Curriculum Te Whariki as an Ethics-based Approach to Education. https://core.ac.uk/download/pdf/35466226.pdf
12. May, H. (2002). Aotearoa–New Zealand: An Overview of History, Policy, and Curriculum. Magill Journal of Education, 37, 19–36, https://mje.mcgill.ca/article/view/8603
13. May, H. (2012). Te Whāriki would be a more effective teaching tool if more practical. https://heimatkunde.boell.de/2012/08/01/te-whariki-
14. May, H. and Carr, M. (1997). Making a difference for the under fives? The early implementation of Te Whāriki, the New Zealand national early childhood curriculum. International Journal of Early Years Education, 5(3), 225-236. https://doi.org/10.1080/0966976970050304
15. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2013). Okul Öncesi Eğitim Programı. Ankara: MEB Basımevi.
16. Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü (2025). 2025 yılı izleme ve değerlendirme raporu. https://hbogm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_03/69b7cede53372900372680_HBOGM_2025_YILLI_IZLEME_VE_DEGERLENDIRME_RAPORU.pdf
17. Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli okul öncesi eğitim programı. MEB Yayınları. https://tymm.meb.gov.tr/ogretimprogramlari/ders/okul-oncesi
18. New Zealand Ministry of Education. (2017). Te Whāriki He Whàriki Mātauranga Mō Ngā Mokopuna O Aotearoa Early Childhood Curriculum. http://www.education.govt.nz/assets/Uploads/Te-Whàriki
19. Nicholls, M. (2004). Cultural perspectives from Aotearoa/New Zealand. Journal of Intergenerational Relationships, 1(4), 25-34, https://doi.org/10.1300/J194v01n04_03
20. Oral, I. Yaşar, D. ve Tüzün I. (2016). Her Çocuğa Eşit Fırsat: Türkiye’de Erken Çocukluk Eğitimin Durumu ve Öneriler. http://Www.Egitimreformugirisimi.Org/WpContent/Uploads/2017/03/Erg_Herkes-C4%B0c%C4%B0n-Esıt-Fırsat-Turkıyede-Erken-CocuklukEgıtımının-Durumu-Ve-Onerıler.Web_.Pdf
21. Polat, İ. and Kılıç, E. (2013). Multicultural education in Turkey and teachers’ competencies in multicultural education. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 321-351.
22. Probine, S., Perry, J., Burke, R., Alderson, J. and McAlevey, F. (2024). An examination of inquiry-based project learning in early childhood settings in Aotearoa/New Zealand. Early Childhood Education Journal, (52), 1083–1093. https://doi.org/10.1007/s10643-023-01495-7
23. Santrock, J. W. (2021). Yaşam boyu gelişim: Gelişim psikolojisi (G. Yüksel, Çev. Ed.). Nobel Akademik Yayıncılık.
24. Sarıbaş, Ş. M. (2022). Türkiye okul öncesi eğitim programı ve Yeni Zelanda Te Whāriki programı: Erken çocukluk eğitimi kapsamında karşılaştırmalı bir inceleme. Karacagil ve M. Bulut (Ed.), Sosyal bilimlerinde güncel tartışmalar 10 (ss. 11-29). Bilgin Kültür Sanat Yayınları.
25. Stats New Zealand Tatauranga Aotearoa (2025, Ocak 25). Estimated population of N.Z. New Zealand Goverment. https://www.stats.govt.nz/indicators/population-of-nz/
26. Stats New Zealand Tatauranga Aotearoa (2023). Place and ethnic group summaries. New Zealand Goverment. https://tools.summaries.stats.govt.nz/
27. Taguma, M., Litjens, I. and Makowiecki, K. (2012). Quality matters in Early Childhood Education and Care: New Zealand. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/school/NEW%20ZEALAND%20policy%20profile%20-%20published%203-8-2012.pdf
28. Te Kete Ipurangi. (2011). Teaching strategies and resources. https://teWhàriki .tki.org.nz/en/teaching-strategies-and-resources/
29. Te Kōhanga Reo National Trust. (2026). Te Kōhanga Reo Te Orokohanganga. https://www.kohanga.ac.nz/kaupapa/te-oorokohanganga
30. Temel, Z. F. ve Kanat, K. (2019). Te Whariki Programı. Z. F. Temel (Ed.), Okul Öncesi Eğitimde Alternatif Yaklaşımlar (s. 169-197). Hedef CS Yayıncılık.
31. Te One, S. (2003) The Context for Te Whàriki : Contemporary İssues of İnfluence, in J. Nuttall (Ed.) Weaving Te Whàriki: Aotearoa New Zealand’s Early Childhood Curriculum Document in Theory and Practice, pp. 17-49. New Zealand Council for Educational Research. https://www.nzcer.org.nz/system/files/press/abstracts/Weaving%20Te%20Whariki%202_ch1.pdf
32. Türkiye Göç İdaresi Başkanlığı. (2026, 12 Temmuz). İkamet izinleri. https://www.goc.gov.tr/ikamet-izinleri
33. Özoğul, B., Yıldız, E. ve Durmuşoğlu, M. C. (2021). Tarihi, temelleri ve yapısıyla Yeni Zelanda Erken Çocukluk Eğitim Programı: Te Whàriki. International Journal of Eurasia Social Sciences (IJOESS), 12(44), 423-446. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.2900
34. Yıldırım, B., Gülgec, Z., ve Karaarslan, T. (2025). Te Whariki Programının 21. Yüzyıl Becerileri ile ilişkisinin incelenmesi. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 18-31.
35. Yıldız, C. ve Durmuşoğlu, M. C. (2018).Dünyadaki farklı erken çocukluk eğitimi program ve yaklaşımlarında aile katılımı. Uluslararası Eğitim Programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 8(1), 23-38. http://dx.doi.org/10.31704/ijocis.2018.002