Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi (BAEBD), şeffaf, tarafsız ve dürüst bilimsel üretimi ile akademik bütünlüğün korunmasını ilke edinmiştir. Dergimizin yayın ve araştırma süreçleri, ulusal ve uluslararası yayın etiği standartları doğrultusunda yürütülmektedir. Dergimiz 10.11.2017 tarihinden itibaren yayın etiği ile ilgili aşağıdaki kuralları benimsemektedir;
1) Dergi yayıncılığında "Yayın Etiği ve Kötüye Kullanım Bildirgesi (COPE -Code of Conduct for Journal Editors)" tarafından belirlenmiş yükümlülükleri esas alır. Detaylı bilgi aşağıda sunulmuştur.
2) Yazar tarafından dergiye gönderilen makalelerin yazarlarından editör intihal raporu talep eder. İntihal raporu incelenerek onaylanan makalelere alan editörü ve hakem ataması yapılır.
3) (10.07.2019 tarihli güncelleme) BAEBD, Cilt 10. Sayı 2’den (Aralık 2019) itibaren anket, mülâkat vb. yollarla veri toplanmasını içeren makale önerilerinde, başvuru öncesinde yazardan etik kurul onay belgesini istemektedir. Etik kurul belgesi ile ilgili bilgiler yöntem bölümünde sunulacaktır.
4) Dergimiz, TÜBİTAK ULAKBİM TR Dizin kriterleri ile Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’nde belirtilen tüm ulusal yasal ve etik yükümlülüklere tam uyum sağlamaktadır.
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi yayın etiği kapsamında tüm katılımcıların ( yazarlar, okuyucular ve araştırmacılar, yayıncı, hakemler, editörler, mizanpaj ekibi, sekretarya)bu etik sorumlulukları taşıması beklenmektedir.
1. ARAŞTIRMA ETİĞİ İLKELERİ
Dergi bünyemize sunulan tüm çalışmaların tasarlanması, verilerin derlenmesi, değerlendirilmesi ve raporlanması aşamalarında aşağıdaki etik standartlara eksiksiz uyulması bir zorunluluktur:
Bilimsel Dürüstlük ve Şeffaflık: Yapılan araştırmaların metodolojisi, veri elde etme yöntemleri ve analiz teknikleri akademik dürüstlük ve nitelik standartlarıyla örtüşmelidir. Çalışmanın her bir safhası, şeffaf bir şekilde kayıt altına alınmalı ve her an denetime veya doğrulamaya hazır tutulmalıdır.
Aydınlatılmış Onam ve Gönüllülük: Araştırmaya dahil olan bireyler (eğitmenler, öğrenciler, ebeveynler vb.); çalışmanın amacı, yöntemi, olası riskler ve verilerin nerede kullanılacağı konusunda detaylı şekilde bilgilendirilmeli ve kendilerinden "Aydınlatılmış Onam Formu" alınmalıdır. Çalışmaya katılım tamamen isteğe bağlı olmalı ve katılımcılar, herhangi bir yaptırıma veya baskıya uğramadan diledikleri zaman çalışmadan çekilme hakkına sahip olmalıdır.
Gizlilik ve Mahremiyet: Araştırmada kullanılan bireysel veya kurumsal veriler kesinlikle saklı tutulmalıdır. Verilerin anonimleştirilmesi veya kodlanması gibi yöntemlerle kimliklerin açığa çıkması engellenmeli ve kişisel verilerin korunmasına dair yasal düzenlemelere harfiyen uyulmalıdır.
Zarar Vermeme İlkesi: Araştırmanın yürütüldüğü sırada katılımcıların sosyal, akademik, fiziksel veya psikolojik herhangi bir zarara uğramaması için tüm koruyucu önlemler eksiksiz hayata geçirilmelidir. Özellikle çocuk veya kısıtlı bireyler gibi hassas gruptakilerle çalışırken yasal vasilerden yazılı onay alınmalı ve süreç büyük bir özenle yönetilmelidir.
Etik Kurul İzni ve Kurumsal İzinler: Anket, görüşme, gözlem, deney gibi insan odaklı veri toplama süreçlerini içeren tüm çalışmalar için ilgili kurumların Etik Kurullarından onay belgesi alınması mecburidir. Eğer araştırma bir okul veya resmî bir kuruluşta gerçekleşecekse, ilgili kurumdan gerekli yasal uygulama izinlerinin alınmış olması gerekir. Etik kurul onayına ilişkin detaylar (tarih, sayı ve kurul ismi) makale kabul edildikten sonra çalışmanın sonunda belirtilmeli; başvuru aşamasında ise sistem üzerinden yüklenmelidir.
Çıkar Çatışması Beyanı: Yazarlar, çalışmanın tarafsızlığını veya bulgularını etkileme potansiyeline sahip her türlü kişisel, kurumsal veya finansal çıkar ilişkisini makalenin sonunda açık ve şeffaf bir şekilde bildirmelidir.
Yapay Zekâ Kullanımı: Araştırmada üretken yapay zekâ uygulamalarından (Gemini, ChatGPT, Copilot vb.) faydalanılıyorsa, bu kullanımın katılımcı mahremiyetine, veri koruma esaslarına ve etik kurul onaylı prensiplere aykırı olmaması gerekmektedir. Ayrıca, yapay zekâ kullanımı çalışmada mutlaka belirtilmelidir.
2. YAYIN ETİĞİ İLKELERİ
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, dergi yayıncılığında COPE standartlarını benimsemekte olup paydaşların (Editörler, Hakemler ve Yazarlar) sorumluluklarını bu doğrultuda tanımlar.
Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve Yayıncıya Ait Özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazarların ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve Görüş Ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım Kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Yapay Zekâ Kullanımı: Makalelerin bilimsel içeriği, özgünlüğü, doğruluğu ve etik sorumluluğu tamamen yazarlara aittir; bu nedenle ChatGPT, Gemini veya Copilot gibi üretken yapay zekâ araçları yazar olarak eklenemez ve süreçte sadece yardımcı birer araç olarak kullanılabilir.
Etik Kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayınlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts'ı takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.
Hakemlerin görevleri
Editoryal Kararlara Katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editoryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık Standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların Kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar Çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.
Yazarların Sorumlulukları
Raporlaştırma Standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir.
Veri Erişimi ve Saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi tarafından talep edilmesi durumunda editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve İntihal: Yazarlar, tamamen orijinal eserler göndermelidirler ve başkalarının çalışmalarını veya sözlerini kullanmışlarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. Bunun yanında yazarların kendi tez çalışmaları ve makale çalışmalarından gerçekleştirdikleri alıntılarda da benzerliğin minimum düzeyde olması bir başka deyişle alıntılamanın uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş olması önemlidir. Başkasından ya da kendinden intihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye makale gönderen tüm yazarlardan benzerlik oranı raporu istenmektedir. Rapordaki oran makalenin değerlendirme sürecine geçmesi için belirleyici olacaktır. Oranın yüksek olduğu makaleler geri gönderilerek gerekli düzenlemelerin yapılması istenecektir. Bu kapsamda başkalarının çalışmalarından yapılan intihallerin yanı sıra yazarların kendi tez veya makalelerinden yaptıkları intihallerin de göz önünde bulundurularak bir düzenleme yapması gerekmektedir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim / yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin Yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dâhil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve Çıkar Çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dâhil ederek) çıkar çatışmalarını açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dâhil).
Hakem Değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan Eserlerde Temel Hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kâğıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kâğıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltme veya geri çekme veya derginin editörlerine kâğıdın doğruluğuna dair kanıt sunma yükümlülüğünü almalıdır.
3. YAYIN POLİTİKASI
Odak ve Kapsam
Eğitim Bilimleri ile Alan Eğitimi konularındaki nitelikli çalışmaları ulusal ve uluslararası ölçekte çevrimiçi ortamda okurla buluşturan Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, hakemli yapısıyla akademik literatüre değer katmayı hedefler. Yayın hayatını süreli olarak sürdüren dergi; Nisan, Ağustos ve Aralık aylarında olmak üzere yılda üç defa yayımlanır. Bununla birlikte yayın kurulu, yayın periyodunda düzenleme yapma veya ihtiyaç halinde ek, özel ve kongre/sempozyum sayıları yayımlama hakkını saklı tutar.
Ücret Politikası
Budapeşte Açık Erişim Girişimi'ni (12 Eylül 2012) benimseyen dergimiz, içeriğini Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-SA 4.0) lisansı kapsamında ücretsiz olarak erişime sunmaktadır. Makale gönderimi, değerlendirme (hakemlik) ve yayımlanma aşamalarının hiçbirinde yazarlardan herhangi bir ücret alınmaz.
Hakem Değerlendirme Süreci
Dergimize sunulan çalışmalar, yazar ve hakem kimliklerinin gizli tutulduğu (çift kör) bir süreçle en az iki hakeme iletilir. Hakem incelemelerinin ortalama 3-4 ay içerisinde sonuçlandırılması planlanmaktadır. Değerlendirmeyi başarıyla tamamlayan makaleler, yayın sırasına göre ve yayın kurulunun belirlediği uygun sayıda yayımlanır.
Gizlilik Politikası
Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi’ne sunulan aday makalelerin hakem atama ve değerlendirme aşamalarında gizlilik temel ilkedir. Çalışmaları inceleyecek hakemler sadece editör ve alan editörlerince seçilir ve bu bilgi gizli tutulur. Çift körleme esasına dayanan bu süreçte, hakemlere yazar bilgisi, yazarlara da hakem bilgisi kesinlikle verilmez.