Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Eğitim Programının İlkokul Öğrencilerinin Sürdürülebilir Yaşama Yönelik Farkındalıklarına Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) temel alınarak geliştirilen bir eğitim programının, ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık düzeylerine etkisini incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel desenle yürütülen çalışma, İstanbul ilindeki bir devlet okulunda öğrenim gören toplam 48 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna, sekiz hafta boyunca etkileşimli etkinlikler (oyunlar, hikâyeler, deneyler) içeren SKH odaklı bir öğretim programı uygulanmış; kontrol grubuna ise mevcut müfredata dayalı öğretim sunulmuştur. Veri toplama aracı olarak Akgül ve Aydoğdu (2020) tarafından geliştirilen “Sürdürülebilir Yaşama Yönelik Farkındalık Ölçeği” kullanılmıştır. Veriler SPSS 24 programı aracılığıyla analiz edilmiş, bağımlı ve bağımsız gruplar t-testi ile değerlendirilen sonuçlar, deney grubunun farkındalık puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Bulgular, materyal destekli ve etkileşim temelli bir öğretim yaklaşımının, öğrencilerin çevresel, ekonomik ve toplumsal sürdürülebilirlik alanlarındaki farkındalıklarını artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, erken yaşlarda yapılandırılmış sürdürülebilirlik eğitiminin müfredata entegre edilmesinin önemi vurgulanmakta; öğretmenler ve eğitim politikası geliştiricileri için çeşitli öneriler sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri
• ilkokul eğitimi
• sürdürülebilir yaşam farkındalığı
• nicel araştırma
• etkileşimli etkinlikler.

The Impact of the Sustainable Development Goals Education Program on Primary School Students’ Awareness Toward Sustainable Living

Öz

The aim of this study is to examine the impact of an educational program developed based on the Sustainable Development Goals (SDGs) on 4th-grade primary school students’ awareness of sustainable living. The research was conducted using a quasi-experimental design, one of the quantitative research methods, with a total of 48 students attending a public school in Istanbul. The experimental group received an SDG-focused instructional program for eight weeks, which included interactive activities such as games, stories, and experiments, while the control group continued with the existing curriculum. Data were collected using the “Awareness of Sustainable Living Scale” developed by Akgül and Aydoğdu (2020). The data were analyzed using SPSS 24 software, and the results evaluated with paired and independent samples t-tests revealed a statistically significant increase in the awareness scores of the experimental group. The findings indicate that a material-supported and interaction-based instructional approach is effective in enhancing students’ awareness in the areas of environmental, economic, and social sustainability. In this context, the importance of integrating structured sustainability education into the curriculum at an early age is emphasized, and various recommendations are offered for teachers and education policy makers.

Anahtar Kelimeler

• Sustainable Development Goals
• primary education
• sustainable living awareness
• quantitative research
• interactive activities.

Kaynakça

1. Akgül, F. A. ve Aydoğdu, M. (2020). Ortaokul öğrencileri için sürdürülebilir yaşama yönelik farkındalık ölçeğinin geliştirilmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 10(2), 378–393. https://doi.org/10.24315/tred.633081
2. Aktaş, F., Dinçol Özgür, S. ve Yılmaz, A. (2020). İlköğretim programlarının BM 2030 sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından incelenmesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 10(1), 61–70.
3. Ampartzaki, M., Kalogiannakis, M. and Papadakis, S. (2021). Deepening our knowledge about sustainability education in the early years: Lessons from a water project. Education Sciences, 11(6), 251. https://doi.org/10.3390/educsci11060251
4. Bourn, D. (2014). The theory and practice of global learning. Development Education Research Centre, Institute of Education, University College London.
5. Bulut, B. ve Çakmak, Z. (2018). Sürdürülebilir kalkınma eğitimi ve öğretim programlarına yansımaları. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2680–2697.
6. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.
8. Güngör, Z. (2023). Okul öncesi dönemdeki çocuklar için hazırlanmış resimli çocuk kitaplarının sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından incelenmesi (Tez No. 807268) [Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.

9. Kardaş İşler, N. (2023). İlkokul sosyal bilgiler dersi öğretim programının sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve yenilenmiş Bloom taksonomisi kapsamında incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), 472–486. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1129679
10. Koçulu, A. (2024). Development and implementation of the sustainable development goals unit: Exploring students’ systems thinking skills and ethical reasoning (Tez No. 883004) [Doktora tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
11. Kohlberg, L. (1984). The psychology of moral development: The nature and validity of moral stages (Essays on moral development, Vol. 2). Harper & Row.
12. Lamanauskas, V. and Malinauskienė, D. (2024). Education for sustainable development in primary school: Understanding, importance, and implementation. European Journal of Science and Mathematics Education, 12(3), 356–373. https://doi.org/10.30935/scimath/14685
13. Lickona, T. (1992). Educating for character: How our schools can teach respect and responsibility. Bantam Books.
14. Ludin, D., Liebendoerfer, S., Wellbrock, W. and Mueller, E. (2025). Sustainability education in elementary schools—An explorative empirical study of chances and challenges based on a teacher survey in Germany. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 9(1), 11137. https://doi.org/10.24294/jipd11137
15. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://mufredat.meb.gov.tr/
16. OECD. (2021). Measuring distance to the SDG targets 2021: An assessment of where OECD countries stand. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/0a9c0ca8-en
17. Sachs, J. D. (2012). From millennium development goals to sustainable development goals. The Lancet, 379(9832), 2206–2211. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60685-0
18. Silah, E. ve Eğilmez, Ö. (2025). Eğitimde sürdürülebilir kalkınma hedefleri üzerine bir değerlendirme. Journal of Sustainability, Management and Economics, 1(1), 58–90.
19. Sukma, E., Ramadhan, S. and Indriyani, V. (2020). Integration of environmental education in elementary schools. Journal of Physics: Conference Series, 1481(1), 012136. https://doi.org/10.1088/1742-6596/1481/1/012136
20. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
21. UNESCO. (2017). Education for sustainable development goals: Learning objectives. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000247444
22. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. https://sdgs.un.org/2030agenda
23. United Nations. (2023). The sustainable development goals report 2023. https://unstats.un.org/sdgs/report/2023/
24. WCED. (1987). Our common future. Oxford University Press.
25. Wiek, A., Withycombe, L. and Redman, C. L. (2011). Key competencies in sustainability: A reference framework for academic program development. Sustainability Science, 6(2), 203–218. https://doi.org/10.1007/s11625-011-0132-6