Sınıf Öğretmenlerinin Öğretmen Beklentilerinin Öğrenci Başarısına Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, Sınıf öğretmenlerinin öğretmen beklenti düzeyinin belirlenmesi ve sınıf öğretmenlerinin, öğretmen beklentilerinin öğrenci başarısına etkisine yönelik görüşlerinin incelenmesidir. Çalışmada nitel ve nicel verilerden yararlanılarak karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri için örneklem grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılında Manisa Yunusemre ilçesinde mesleğini icra eden 150 ilkokul sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Kamile AÇIKGÖZ ve Arzu GÜNGÖR KILIÇ tarafından geliştirilen Öğretmen Beklenti Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri IBM SPSS 23 paket programı ile analiz edilerek, frekans, yüzdelik, ortalama, medyan, basıklık, çarpıklık, normallik hesaplamalarının yanında gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi uygulanmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 150 öğretmen içerisinden, ulaşılabilen 116 öğretmenden toplanan veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın nicel sonuçlarına göre ilkokul sınıf öğretmenlerinin, öğrencilerden beklentileri; “Bir yüksekokuldan mezun olacak”, “Akademik kariyer edinecek”, “Ekonomik sorunlar yaşayacak”, “Fikir yürüten bireyler olmayacak”, “Kendi özel çabaları sonucu başarılı olacak”, “Daha düzenli olacak” şeklinde ve daha çok olumsuz beklentilerin olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarında öğretmen beklentilerinin, öğrencilerin başarılarını etkilediği sonucu elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen
• Öğretmen Beklentileri
• Kendini Gerçekleştiren Kehanet.

Investigating the Effect of Classroom Teachers’ Expectations on Students Success

Öz

The aim of this study is to determine the level of teacher expectations among primary school teachers and to examine their views on the impact of these expectations on student achievement. In the study, a mixed-methods research design was employed by utilizing both qualitative and quantitative data. The sample group of the research consists of 150 primary school teachers working in the Yunusemre district of Manisa during the 2023–2024 academic year. As a quantitative data collection tool, the Teacher Expectation Scale developed by Kamile Açıkgöz and Arzu Güngör Kılıç was used. Quantitative data were analyzed using the IBM SPSS 23 statistical software package, including calculations of frequency, percentage, mean, median, kurtosis, skewness, and normality. Additionally, independent samples t-test was conducted for comparisons between groups. As a qualitative data collection tool, a semi-structured interview form developed by the researcher was used. Among the 150 teachers selected through random sampling, data were collected from 116 teachers who were accessible, and these data were analyzed using the content analysis method. According to the quantitative findings of the study, primary school teachers’ expectations regarding their students include statements such as “will graduate from a higher education institution,” “will pursue an academic career,” “will experience economic difficulties,” “will not become individuals who can think critically,” “will succeed through their own individual efforts,” and “will become more organized,” with a predominance of negative expectations being identified. The qualitative findings indicate that teacher expectations affect students’ success and failure, and it was observed that teachers’ expectations toward students are predominantly negative.

Anahtar Kelimeler

• Teacher
• Teacher Expectations
• Self-Fulfilling Prophecy.

Kaynakça

1. Açıkgöz, K. Ü. (2003). Etkili öğrenme ve öğretme. Eğitim Dünyası Yayınları.
2. Agirdag, O., Van Houtte, M., ve Van Avermaet, P. (2013). School segregation and self-fulfilling prophecies: Teachers’ expectations of students in segregated schools. Teaching and Teacher Education, 29, 113–123.
3. Arıcı, İ. (2007). İlköğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersinde öğrenci başarısını etkileyen faktörler (Ankara örneği) [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
4. Aydın, Ö., ve Ok, A. (2022). A systematic review on teachers’ expectations and classroom behaviors. International Journal of Curriculum and Instructional Studies, 12(1), 247–274. https://doi.org/10.31704/ijocis.2022.011
5. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman and Company.
6. Barriga, C. A., Rodríguez, C., ve Ferreira, R. A. (2019). Factors that bias teacher expectations: Findings from Chile. Revista Latinoamericana de Psicología, 51(3), 171–180. https://doi.org/10.14349/rlp.2019.v51.n3.4
7. Brophy, J. E. (1983). Research on the self-fulfilling prophecy and teacher expectations. Journal of Educational Psychology, 75, 631–661.
8. Buharalıoğlu, C., Esen, M., Boyraz, M., ve Türköz, A. (2022). The effects of leader-members interaction on teacher expectation. Journal of Business in the Digital Age, 5(1), 65–75. https://doi.org/10.46238/jobda.1105795

9. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri (25. baskı). Pegem Akademi.
10. Chen, Y.-H., Thompson, M. S., Kromrey, J. D., ve Chang, G. H. (2011). Relations of student perceptions of teacher oral feedback with teacher expectancies and student self-concept. The Journal of Experimental Education, 79(4), 452–477.
11. Creswell, J. W., ve Creswell, J. D. (2021). Araştırma tasarımı: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. Ed. E. Karadağ). Nobel Akademik Yayıncılık.
12. Demirtaş Madran, H. A. (2012). Sosyal psikoloji. Nobel Akademik Yayıncılık.
13. Demanet, J., ve Van Houtte, M. (2012). Teachers’ attitudes and students’ opposition. Teaching and Teacher Education, 28, 860–869. https://doi.org/10.1016/j.tate.2012.03.003
14. Diamond, J. B., Randolph, A., ve Spillane, J. P. (2004). Teachers' expectations and sense of responsibility for student learning. Anthropology ve Education Quarterly, 35(1), 75–98. https://doi.org/10.1525/aeq.2004.35.1.75
15. Dinçer, B., ve Karafil, A. Y. (2023). Bisiklet sporcularında Pygmalion etkisi ile spora özgü öz yeterlik ilişkisi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 1–10. https://doi.org/10.46385/tsbd.1209146
16. Gershenson, S., Holt, S. B., ve Papageorge, N. W. (2016). Who believes in me? Economics of Education Review, 52, 209–224. https://doi.org/10.1016/j.econedurev.2016.03.002
17. Good, T. L., Sterzinger, N., ve Lavigne, A. (2018). Expectation effects. Educational Research and Evaluation, 24(3–5), 99–123. https://doi.org/10.1080/13803611.2018.1548817
18. Gregory, A., ve Huang, F. (2013). It takes a village. American Journal of Community Psychology, 52(1–2), 41–55.
19. Gökdağ Baltaoğlu, M. (2020). Öğretmen beklentileri ve öğrenci başarısı üzerine etkileri.
20. Gökdere, E. (2013). Öğretmen beklentilerinin yönetimi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 2(5), 179.
21. Gündüzalp, S., ve Boydak Özan, M. (2019). The power of expectations in school management. Journal of Education and Future, 15, 47–62.
22. Güngör, A., ve Ün Açıkgöz, K. (2005). İşbirlikli öğrenme ve geleneksel öğretim. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 43, 354–378.
23. Hançerli, C. (2019). Toplumsal cinsiyet bağlamında öğretmen beklentileri [Yüksek lisans tezi, İzmir Üniversitesi].
24. Hester de Boer, Anneke C. Timmermans ve Margaretha P. C. van der Werf (2018) The effects of teacher expectation interventions on teachers’ expectations and student achievement: narrative review and meta-analysis, Educational Research and Evaluation, 24:3-5, 180-200, DOI: 10.1080/13803611.2018.1550834
25. İğde, H. (2021). Öğretmen beklentisi ölçeği geliştirilmesi [Yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi].
26. Li, Z., ve Rubie-Davies, C. M. (2017). Teachers matter. Studies in Higher Education, 42(11), 2042–2060. https://doi.org/10.1080/03075079.2015.1130692
27. McKown, C., ve Weinstein, R. S. (2008). Teacher expectations and the achievement gap. Journal of School Psychology, 46, 235–261.
28. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma: Desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Ed. S. Turan). Nobel Akademik Yayıncılık.
29. Önal, N., ve Tanık Önal, N. (2019). Eğitim araştırmalarında ölçek geliştirme ve veri analizi. Pegem Akademi.
30. Özkal, N., Kılıç, G. A., ve Yıldız Demirtaş, V. (2002). Öğrenci adlarının öğretmen beklentisine etkisi. Eurasian Journal of Educational Research, 7, 157–164.
31. Öztürk, B., Şahin, F. T., ve Koç, A. G. (2002). Öğretmen beklentilerini etkileyen öğrenci özellikleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1–14.
32. Regalla, M. (2013). Teacher expectations and students of low socioeconomic background.
33. Rubie-Davies, C. M. (2007). Classroom interactions. British Journal of Educational Psychology, 77, 289–306.
34. Rubie-Davies, C. M. (2018). A systematic review of teacher expectation literature. Educational Research and Evaluation, 24(3–5), 197–229.
35. Rubie-Davies, C., Hattie, J., ve Hamilton, R. (2006). Expecting the best for students. British Journal of Educational Psychology, 76(3), 429–444.
36. Rubie-Davies, C., Meissel, K., Alansari, M., Watson, P., Flint, A., ve McDonald, L. (2020). Achievement and beliefs outcomes. Social Psychology of Education, 23, 1173–1201.
37. Szumski, G., ve Karwowski, M. (2019). Exploring the Pygmalion effect. Contemporary Educational Psychology, 59, 101787.
38. Timmermans, A. C., de Boer, H., ve van der Werf, M. P. C. (2016). Teachers’ expectations and student attributes. Social Psychology of Education, 19(2), 217–240.
39. Timmermans, A. C., Kuyper, H., ve van der Werf, G. (2015). Teacher expectations accuracy. British Journal of Educational Psychology, 85, 459–478.
40. Van den Bergh, L., Denessen, E., Hornstra, L., Voeten, M., ve Holland, R. W. (2010). Implicit prejudiced attitudes. American Educational Research Journal, 47(2), 497–527. Woolfolk, A. (2015). Educational psychology (13th ed.). Pearson Education.