Araştırma Makalesi

BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR

Cilt: 11 Sayı: 1 1 Temmuz 2022
  • Uğur Bayraktar
PDF İndir
TR EN

BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR

Öz

Bu çalışma, modern Osmanlı dönemi öncesinde Osmanlı devlet adamları ve düşünürlerinin - modern öncesi dönemde etnik isimleriyle anılmış - Arnavut topluluklara karşı geliştirdiği söylemleri incelemektedir. Büyük ölçüde 18. yüzyıldaki Osmanlı vakanüvislerinin “Arnavut” sözcüğünü ilişkilendirdiği bağlamları irdeleyerek Osmanlı müesses nizamında Arnavutlara karşı geliştirilmiş basmakalıp ve sıklıkla pejoratif ifadeler içeren söylem diline odaklanmaktadır. 19. yüzyıl ve sonrasında bilhassa Batılı şarkiyatçı söylemlerde pejoratif sıfatlarla birlikte anılan “Arnavut” terimini, kolonyalizm öncesinde de Osmanlı seçkinleri arasında başka bir veçhe ile de olsa görmek ilginçtir. Bu makale, bir yandan bu seçkinlerin imparatorluktaki birçok göçer topluma ilişkin olumsuz kanaatlerinin etnik terimlerle ilişkilendirmedeki Halduncu düşünceyi incelerken bir yandan da bu ilişkilendirmenin 18. yüzyıldaki isyanlar sonrasındaki değişen veçhelerini ve hâkim Osmanlı söylemlerinde köklü bir yer alıp almadığına ışık tutmaktadır. Bu çalışma, Osmanlı kamu düzen, ordusu ve din anlayışı konuları üzerinden bu söylemin “Arnavut” terimiyle nasıl ilişkilendirildiğini ele alarak, Osmanlı elitlerinin bu söyleminin 19. yüzyılda “modern” ve “şarkiyatçı” saikler ile Arnavut topluluklarına yöneltilmiş pejoratif dilin temelini oluşturup oluşturmadığını araştırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. ABOU-EL-HAJ, Rifaat A, The 1703 Rebellion and the Structure of Ottoman Politics, Nederlands Historisch-Archaeologisch Instituut te Istanbul, Leiden 1984.
  2. AKSAN, Virginia H, “Mobilization of warrior populations in the Ottoman context, 1750-1850”, Fighting for a Living: A Comparative Study of Military Labour 1500-2000, (ed.) Erik Jan Zürcher, Amsterdam University Press, Amsterdam 2013, ss. 331-52.
  3. ———, “Ottoman Military Recruitment Strategies in the Late Eighteenth Century”, Arming the State: Military Conscription in the Middle East and Central Asia, 1775-1925, (ed.) Erik Jan Zürcher, I.B. Tauris, Londra 1999, ss. 21-39.
  4. AKTEPE, M. Münir, Patrona İsyanı (1730), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul 1958.
  5. ANASTASOPOULOS, Antonis, “Albanians in the Eighteenth-Century Ottoman Balkans”, The Ottoman Empire, the Balkans, the Greek Lands: Toward a Social and Economic History, (ed.) Elias Kolovos, Phokion Kotzageorgis, Sophia Laiou ve Marinos Sariyannis, Isis Press, İstanbul 2007, ss. 37-47.
  6. ANETSHOFER, Helga, “Are You From Çorum?”: Derogatory Attitudes Toward the “Unruly Mob” of the Provinces as Reflected in a Proverbial Saying”, Disliking Others: Loathing, Hostility, and Distrust in Premodern Ottoman Lands, (ed.) Hakan T. Karateke, H. Erdem Çıpa ve Helga Anetshofer, Academic Studies Press, Boston 2018, ss. 321-33.
  7. ANSCOMBE, Frederick F, “Albanians and “Mountain Bandits””, The Ottoman Balkans, 1750-1830, (ed.) Frederick F. Anscombe, Markus Wiener Publishers, Princeton, NJ 2006, ss. 87-113.
  8. BALTACIOĞLU-BRAMMER, Ayşe, “One Word, Many Implications: The Term ʼKızılbaşʼ in the Early Modern Ottoman Context”, Ottoman Sunnism, (ed.) Vefa Erginbaş, Edinburgh University Press, Edinburgh 2019, ss. 47-70.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2022

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2021

Kabul Tarihi

30 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayraktar, U. (2022). BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, 11(1), 1-38. https://doi.org/10.30903/Balkan.1134135
AMA
1.Bayraktar U. BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR. BAED (Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi). 2022;11(1):1-38. doi:10.30903/Balkan.1134135
Chicago
Bayraktar, Uğur. 2022. “BİR TERİM OLARAK ‘ARNAVUT’: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR”. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi 11 (1): 1-38. https://doi.org/10.30903/Balkan.1134135.
EndNote
Bayraktar U (01 Temmuz 2022) BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi 11 1 1–38.
IEEE
[1]U. Bayraktar, “BİR TERİM OLARAK ‘ARNAVUT’: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR”, BAED (Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi), c. 11, sy 1, ss. 1–38, Tem. 2022, doi: 10.30903/Balkan.1134135.
ISNAD
Bayraktar, Uğur. “BİR TERİM OLARAK ‘ARNAVUT’: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR”. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi 11/1 (01 Temmuz 2022): 1-38. https://doi.org/10.30903/Balkan.1134135.
JAMA
1.Bayraktar U. BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR. BAED (Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi). 2022;11:1–38.
MLA
Bayraktar, Uğur. “BİR TERİM OLARAK ‘ARNAVUT’: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR”. Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi, c. 11, sy 1, Temmuz 2022, ss. 1-38, doi:10.30903/Balkan.1134135.
Vancouver
1.Uğur Bayraktar. BİR TERİM OLARAK “ARNAVUT”: 18. YÜZYIL OSMANLI DÜŞÜNCESİNDE ARNAVUTLAR. BAED (Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi). 01 Temmuz 2022;11(1):1-38. doi:10.30903/Balkan.1134135

Cited By

Balkan Araştırma Enstitüsü Dergisi (BAED), 01.01.2026 tarihinden itibaren  makale kabul ve hakemlik süreçlerini DergiPark üzerinden yürütecektir.

Dergimizin resmi e-posta adresi baedergisi@gmail.com olarak kullanılmaya devam etmekle birlikte yazar ve hakemerimiz Dergipark mesajlaşma sistemi üzerinden de iletişim kurabilirler. 

  

Creative Commons Attribution 4.0 International License Creative Commons License