Araştırma Makalesi

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi

Cilt: 13 Sayı: 2 31 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi

Öz

Bu çalışma, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi kampüs florasında yayılış gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) familyasına ait bitki türlerinin, yapay zekâ tabanlı görüntü tanıma sistemleri kullanılarak doğru ve etkili bir biçimde teşhis edilmesini amaçlamaktadır. Bitki taksonomisi, biyolojik çeşitliliğin korunması, tarımsal verimliliğin artırılması ve ekosistem dinamiklerinin anlaşılması açısından büyük öneme sahiptir. Biyolojik çeşitliliğin teşhisinde kullanılan geleneksel yöntemler, morfolojik varyasyonların manuel olarak değerlendirilmesi, söz konusu alandaki uzmanlığa duyulan gereksinimden dolayı teknoloji ile entegrasyonunu zorunlu hale getirmiştir. Morfolojik benzerlikler yansıtan familyaların başında gelen Brassicaceae familyasında da tür içi ve türlerin gelişim aşamalarındaki benzerliklerin yanında çevresel faktörlerin sebep olduğu fenotipik plastisite de teşhis sürecini karmaşıklaştırmaktadır. Bundan dolayı peyzaj çalışmaları ile şekillenen kampüs yerleşkesinden toplanan bitki örneklerinin yaprak, çiçek, meyve ve gövde özelliklerinin yansıra morfolojik varyasyonları kapsayacak şekilde mevsimsel ve gelişimsel aşamalar dikkate alınarak üretilen yüksek çözünürlüklü görüntüleri ile genel ağdan alınan görsel materyallerin toplamından ortaya çıkan veri kümesi tür düzeyinde sınıflandırma doğruluğunu sağlamak için transfer öğrenme teknikleriyle modelin eğitiminde kullanılmış ve derin öğrenme algoritmaları ile analiz edilmiştir. Sonuçta, üretilen yapay zeka modelinin ortalama olarak %90’ın üzerinde bir doğrulukla tür teşhisi yapabildiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

2209-A

Teşekkür

Araştırmamız, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen "2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı (2023/2. başvuru dönemi)" kapsamında desteklenmiştir. Kendilerine, bu değerli finansal desteğin yanı sıra, genç araştırmacılara bilimsel çalışma yapma fırsatı vererek bilime katkıda bulunma motivasyonumuzu artırdıkları için müteşekkiriz.

Kaynakça

  1. Al-Shehbaz, I. A. (2012). A generic and tribal synopsis of the Brassicaceae (Cruciferae). Taxon 61(5): 931–954.
  2. Bakis, Y., Babac, M. T. ve Uslu, E. (2011). Updates and improvements of Turkish Plants Data Service (TÜBİVES). Şu eserde: Health Informatics and Bioinformatics (HIBIT), 2011 6th International Symposium on: 136-140. IEEE.
  3. Bonnet, P., Joly, A., Bonnefille, C., Barthélémy, D., Boujemaa, N. ve Wählby, C. (2020). Plant identification: Experts vs. machines in the era of deep learning. Şu eserde: Multimedia Tools and Applications for Environmental & Biodiversity Informatics, s. 131–149. Springer, Cham.
  4. Cope, J. S., Corney, D., Clark, J. Y., Remagnino, P. ve Wilkin, P. (2012). Plant species identification using digital morphometrics: A review. Expert Syst. Appl. 39(8): 7562–7573.
  5. Davis, P.H. (ed.) (1965-1985) Flora of Turkey and The East Eagean Islands 1-9. Edinburg Universty Press, Edinburgh.
  6. Davis, P.H., Mill, R.R. ve Tan, K. (edlr.) (1988). Flora of Turkey and The East Eagean Islands 10. Edinburg Universty Press, Edinburg.
  7. Eunice, J., Popescu, D. E., Chowdary, M. K. ve Hemanth, J. (2022). Deep learning-based leaf disease detection in crops using images for agricultural applications. Agronomy 12(10): 2395.
  8. Farnsworth, E. J., Chu, M., Kress, W. J., Neill, A. K., Best, J. H., Pickering, J., Stevenson, R. D., Courtney, G. W., VanDyk, J. K. ve Ellison, A. M. (2013). Next-generation field guides. BioScience 63(11): 891–899.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

29 Ekim 2025

Kabul Tarihi

16 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Demir, Y., Ünal, M., & Eid, A. (2026). Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi, 13(2), 87-93. https://doi.org/10.35163/bagbahce.1812834
AMA
1.Demir Y, Ünal M, Eid A. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 2026;13(2):87-93. doi:10.35163/bagbahce.1812834
Chicago
Demir, Yahya, Murat Ünal, ve Abdullah Eid. 2026. “Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi 13 (2): 87-93. https://doi.org/10.35163/bagbahce.1812834.
EndNote
Demir Y, Ünal M, Eid A (01 Ağustos 2026) Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi 13 2 87–93.
IEEE
[1]Y. Demir, M. Ünal, ve A. Eid, “Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi”, Bağbahçe Bilim Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 87–93, Ağu. 2026, doi: 10.35163/bagbahce.1812834.
ISNAD
Demir, Yahya - Ünal, Murat - Eid, Abdullah. “Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi 13/2 (01 Ağustos 2026): 87-93. https://doi.org/10.35163/bagbahce.1812834.
JAMA
1.Demir Y, Ünal M, Eid A. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 2026;13:87–93.
MLA
Demir, Yahya, vd. “Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi, c. 13, sy 2, Ağustos 2026, ss. 87-93, doi:10.35163/bagbahce.1812834.
Vancouver
1.Yahya Demir, Murat Ünal, Abdullah Eid. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kampüsünde Yayılış Gösteren Brassicaceae (Hardalgiller) Ailesine Ait Türlerin Yapay Zekâ Yardımı ile Teşhis Edilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 01 Ağustos 2026;13(2):87-93. doi:10.35163/bagbahce.1812834