Kanton’un [Schenkia spicata (L.) G.Mans.] Taksonomisine Mikro-Morfolojik Bir Katkı

Öz

Bu çalışmada, Gentiyangiller (Gentianaceae) familyasından Schenkia spicata (L.) G.Mans. (Kanton) türünün polen ve tohum morfolojisi, ışık (LM) ve taramalı elektron (SEM) mikroskopları ile detaylı olarak incelenmiş, polen tanesi şeklinin sferoidal, apertür tipinin trikolporat ve yüzey süslemesinin ağsı (retikülat) olduğu tespit edilmiştir. Önceden Centaurium Hill (Gelindüğmesi) cinsi içerisinde sınıflandırılan S. spicata’nın polen ve tohum morfolojisi bazı Centaurium türlerininki ile karşılaştırıldığında, aralarında büyük farklılıkların olduğu görülmüş ve taksonomik olarak Kanton’un farklı bir cinste (Schenkia Griseb.) sınıflandırılmasının doğru olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Centaurium
• Gentianaceae
• Kanton
• Polen ve Tohum Morfolojisi
• Schenkia
• Taksonomi

A Micro-Morphologic Contribution to the Taxonomy of Schenkia spicata (L.) G.Mans. (Kanton)

Öz

In this study, the pollen and seed morphology of Schenkia spicata (L.) G.Mans., a member of the Gentianaceae family, was examined in detail using light (LM) and scanning electron (SEM) microscopy. The pollen grain shape was determined to be spheroidal, the aperture type tricolporate, and the surface ornamentation reticulate. The pollen and seed morphology of S. spicata, previously classified in the genus Centaurium Hill, was compared with those of some Centaurium species, revealing significant differences. As a result, it was confirmed that C. spicatum (L.) Fritsch, taxonomically, should be classified in a separate genus (Schenkia Griseb.).

Anahtar Kelimeler

• Centaurium
• Gentianaceae
• Kanton
• Pollen ve Seed Morphology
• Schenkia
• Taxonomy

Kaynakça

1. Amini, E., Zarre, S. ve Assadi, M. (2011). “Seed micro‐morphology and its systematic significance in Gypsophila (Caryophyllaceae) and allied genera”. Nord. J. Bot. 29 (6): 660-669.
2. Bojnanský, V. ve Fargašová, A. (2007). Atlas of Seeds and Fruits of Central and East-European Flora. Springer. Netherlands.
3. Çelik, A. (2018). Türkiye’deki Centaurium maritimum ve Centaurium serpentinicola Türleri Üzerinde Taksonomik Çalışmalar. Yüksek Lisans Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
4. Çiçek, M. (2012). Schenkia Griseb. Şu eserde: Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M. ve Babaç, M.T. (edlr.). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler), 515. Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını, İstanbul.
5. Erdtman, G. (1952). Pollen Morphology and Plant Taxonomy – Angiosperms. Almqvist & Wiksell, Stockholm.
6. Erdtman, G. (1969). Handbook of Palinology, an Introduction to the Studyof Polen Grains and Spores, 288-320. Hafner Puplishing Co.Press. New York.
7. Faegri, K., ve J. Iversen. (1975). Textbook of Pollen Analysis, 295. Hafner Press, Munksgaard, Copenhagen. Halbritter, H., Ulrich, S., Grímsson, F., Weber, M., Zetter, R., Hesse, M. ve Buchner, R. (2018). Illustrated Pollen Terminology. Springer.
8. Jakobsen, K. (1978). Centaurium Hill. Şu eserde: Davis, P.H. (ed.) Flora of Turkey and the East Aegean Islands 6: 178-183. Edinburgh Univ. Press, Edinburgh.

9. Linnaeus, C. (1792). Systema Naturae (12th ed.). Holmiae.
10. Mansion, G. (2004). A new classification of the polyphyletic genus Centaurium Hill (Chironiinae, Gentianaceae): Description of the New World endemic Zeltnera, and reinstatement of Gyrandra Griseb. and Schenkia Griseb. Taxon 53(3): 719-740.
11. Nilsson, S. (1967). “Pollen Morphological Studies in the Gentianaceae - Gentianinae.” Grana Palynologica 7, no. 1: 46-143. https://doi.org/10.1080/00173136709432847
12. Nilsson, S. (2002). “Gentianaceae. Struwe, L. ve V. A. Albert, V.A. (edlr.) A Review of Palynology.” In Gentianaceae: Systematics and Natural History,s. 377-497. Cambridge University Press, Cambridge.
13. Punt, W., Hoen, P. P., Blackmore, S., Nilsson, S. ve Le Thomas, A. (2007). Glossary of pollen and spore terminology. Review of Palaeobotany and Palynology 143(1-2): 1-81.
14. Şeker, E., ve Çiçek, M. (2025). Pollen Morphology of Gentiana L. (Gentianaceae) in Türkiye. Microscopy Research and Technique 88:1478-1490 https://doi.org/10.1002/jemt.24803
15. Wodehouse, R. P. (1935). Pollen Grains, s. 106–107. Mc Graw-HillPress, New York.