Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi

Cebrail Eksik; Hasan Akan

doi:10.35163/bagbahce.937816

Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırma 2018–2019 yılları arasında yapılmıştır. Mardin’in 20 dağ köyünde etnobotanik araştırmalar yapılmıştır. Çalışma sonucunda 37 familyaya ait 110 takson tespit edilmiştir. En çok takson içeren familyalar; Fabaceae (21), Asteraceae (17), Poaceae (7), Rosaceae (5), Apiaceae (4), Amaryllidaceae (3), Caprifoliaceae (3), Convolvulaceae (3), Euphorbiaceae (3), Lamiaceae (3), Papaveraceae (3), Rubiaceae (3) ve Salicaceae (3)’tür. Etnobotanik özellikleri belirlenen 110 taksona ait bitkilerin kullanım amaçları ve kullanım biçimleri; hayvan yemi (43), yakacak ve kömür yapımı (21), Oyuncak yapımı (10), süs bitkisi (9), Yapı malzemesi ve ev aletleri (9), boyar madde (7), İnanç ve nazarlık (7), sepet yapımı (7), Koku ve tütsü (5), süpürge yapımı (5) ve diğerleri (39)’dur. Tespit edilen bitkilerin yöresel ve bilimsel isimlerine yer verilmiş olup kullanım amaçları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akan, H (2013). Mardin (Güneydoğu Anadolu Bölgesi) Zembilleri Üzerine Etnobotanik Bir Araştırma. Adıyaman Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi Uluslararası Dergisi 1(1): 21-31.
Akgul, A., Akgul, A., Senol, SG., Yildirim, H., Secmen, O. ve Dogan, Y. (2018). An ethnobotanical study in Midyat (Turkey), a city on the silk road where cultures meet. Journal of ethnobiology and ethnomedicine, 14(1): 12.
Arasan, Ş. (2014). Savur (Mardin) yöresinde halk hekimliğinde kullanılan bitkiler ve kullanım alanları. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Van, 328s.
Arasan, S. and Kaya, I. (2015). Some important plants belonging to Asteraceae family used in folkloric medicine in Savur (Mardin/Turkey) area and their application areas. Journal of Food and Nutrition Research 3: 337-340.
Arasan, Ş. ve Kaya, İ. (2016). Savur (Mardin/Turkey)'da halk hekimliğinde kullanılan Lamiaceae familyasına ait önemli bazı bitkiler ve kullanım alanları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 26(4): 512-516.
Aydın, A. (2019). Mardin ilinde tarım sektörünün potansiyeli ve geleceği: sorun ve fırsatlar. International Social Sciences Studies Journal 5(29): 290-296.
Balick, MJ., Cox, PA. (1996). Plants, people, andculture: The science of ethnobotany. Scientific American Library, New York.
Davis, PH. (1965). Flora of Turkey and the East Aegean Islands. vol.: 1. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Davis, PH. (ed.) (1965-1985). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Edinburgh: Edinburgh University Press vol. 1-9.
Davis, PH., Mıll, RR., ve Tan, K. (eds) (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (Supplement), Edinburgh: Edinburg University Press, vol. 10.
Demir, MM. (2010). Mardin şehri. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı. (Yayımlanmaış Yüksek Lisans Tezi) İstanbul, 114s.
Ertuğ, F. (2004). Etnobotanik çalışmaları ve Türkiye’de yeni açılımlar. Kebikeç İnsan Bilimleri için Kaynak Araştırmaları Dergisi 18:181-187.
Ertuğ, F. (2014). Resimli Türkiye Florası 1 ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, Etnobotanik Kaynakları, İstanbul, 327-328.
Güner, A., Özhatay, N., Ekim, T., ve Başer, KHC. (2000). Flora of Turkey and the East Aegean Islands (supplement 2), Edinburgh: Edinburgh University press, vol. 11.
Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M. ve Babaç, M.T. (edlr). (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmalar Derneği Yayını, İstanbul.
Güner, A. ve Ekim, T. (2014). Resimli Türkiye Florası (Illustrated Flora of Turkey), Cilt 1. Istanbul, Turkey: Ali Nihat Gökyigit Vakfı. Flora Arastırmaları Dernegi and Türkiye Is Bankası Kültür Yayını, 315.
Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, İ. Ve Çimen, A.Ö. (eds.). (2018). Resimli Türkiye Florası cilt 2. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul. 1053s.
Harshberger, JW. (1895). Some new ideas: The plants cultivated by aboriginal people and used in primitive commerce. The Evening Telegraph (daily) Philadelphia 64(134): 2.
İzgi, MN. (2017). Intent-to-treat medicinal plants found in the flora of mardin province of turkey and neighborhood. International symposium on medicinal, aromatic and dye plants 1 (1): 8.
Kılıç, M. (2019). Artuklu (Mardin) yöresinde yetişen bitkiler üzerine etnobotanik bir araştırma. Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü (Yayımlanmamış Doktora Tezi, Manisa) 505s.
Kılıç, M., Yıldız, K., & Kılıç, F. M. (2020). Traditional Uses of Medicinal Plants in Artuklu, Turkey. Human Ecology 48(5): 619-632.
Yeşil, Y., Çelik, M., and Yılmaz, B. (2019). Wild edible plants in Yeşilli (Mardin-Turkey), a multicultural area. Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine 15(1): 1-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Koruma ve Biyolojik Çeşitlilik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Cebrail Eksik
0000-0003-3759-1337
Türkiye

Hasan Akan ^*
0000-0002-3033-4349
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

16 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

7 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 8 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.35163/bagbahce.937816

IZ

https://izlik.org/JA26LT79AN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eksik, C., & Akan, H. (2021). Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi, 8(3), 97-130. https://doi.org/10.35163/bagbahce.937816

AMA

1.Eksik C, Akan H. Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 2021;8(3):97-130. doi:10.35163/bagbahce.937816

Chicago

Eksik, Cebrail, ve Hasan Akan. 2021. “Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi 8 (3): 97-130. https://doi.org/10.35163/bagbahce.937816.

EndNote

Eksik C, Akan H (01 Aralık 2021) Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi 8 3 97–130.

IEEE

[1]C. Eksik ve H. Akan, “Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi”, Bağbahçe Bilim Dergisi, c. 8, sy 3, ss. 97–130, Ara. 2021, doi: 10.35163/bagbahce.937816.

ISNAD

Eksik, Cebrail - Akan, Hasan. “Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi 8/3 (01 Aralık 2021): 97-130. https://doi.org/10.35163/bagbahce.937816.

JAMA

1.Eksik C, Akan H. Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 2021;8:97–130.

MLA

Eksik, Cebrail, ve Hasan Akan. “Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi”. Bağbahçe Bilim Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2021, ss. 97-130, doi:10.35163/bagbahce.937816.

Vancouver

1.Cebrail Eksik, Hasan Akan. Mardin’in Kırsal Köylerindeki Yerli Halkın Kullandıkları Bazı Bitkilerin Etnobotanik Açıdan Değerlendirilmesi. Bağbahçe Bilim Dergisi. 01 Aralık 2021;8(3):97-130. doi:10.35163/bagbahce.937816