Derleme

Dikkat Yanlılığı Araştırmalarının Aşerme ve Nüksün Doğasını Anlama Üzerine Etkisi

Cilt: 25 Sayı: 1 31 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Dikkat Yanlılığı Araştırmalarının Aşerme ve Nüksün Doğasını Anlama Üzerine Etkisi

Öz

Bağımlılık davranışları (madde kullanımı, aşerme, madde arama) şiddetli alkol/madde kullanımının bağımlılık yapıcı maddeyle ilişkili uyaranlara karşı kişinin hassaslaşarak dikkat yanlılığı geliştirmesiyle karakterize edilir. Bu süreç örtük olarak gerçekleşir. Yapılan çalışmalar dikkat yanlılığının madde aşermesi ve nüks üzerinde önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bu derleme çalışmasında bağımlılıkla ilgili dikkat yanlılığının nedenleri ve sonuçları incelenmiştir. Bu çerçevede öncelikle dikkat yanlılığı ölçümünde kullanılan paradigmalar ile dikkat yanlılığının nasıl araştırıldığı hakkında bilgi verilmiştir. Sonrasında dikkat yanlılığı ile aşerme arasındaki ilişki ve dikkat yanlılığının nüks üzerindeki etkisinden elde edilen araştırma bulguları özetlenmiştir. İlgili literatüre göre, alkol/madde dikkat yanlılığının aşerme ile pozitif ilişkisinin olduğu ve tedavi sonrası nüks riskini öngörebileceği söylenebilir. Araştırmacılar, dikkat yanlılığı ile yapılan çalışmaların bağımlılık tedavisine yararı olabileceğini düşünmektedir. Dikkat yanlılığının, aşerme seviyesini azaltma ve nüksü önlemede kullanılabilecek bir araç haline getirilmesi klinik alanda bağımlılık tedavisi için umut vaat etmektedir. Ancak, dikkat yanlılığının sahada kullanılabilir hale gelebilmesi için daha fazla teorik bilginin geliştirilmesine ve metodolojik eksikliklerin giderilerek yeni araştırmaların ihtiyaç duyulduğuna vurgu yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ruiz P, Strain EC. The Substance Abuse Handbook. 2nd Edition, Philadelphia: Lippincot Williams & Wilkins, 2014; 11-16.
  2. Yüksel N, Dereboy Ç, Çifter İ. Üniversite öğrencileri arasında madde kullanımı. Turk Psikiyatri Derg 1994; 5(4): 279-282.
  3. Öztürk MO, Uluşahin NA. Ruh Sağlığı Ve Bozuklukları, 14 Baskı, Ankara: Miki Matbaacılık, 2016: 511-554.
  4. Uzbay T. Madde Bağımlılığı: Tüm Boyutlarıyla Bağımlılık Ve Bağımlılık Yapan Maddeler. 1 Baskı, İstanbul: Medikal Yayıncılık, 2015: 1-3.
  5. Stacy AW, Wiers RW. Implicit cognition and addiction: a tool for explaining paradoxical behavior. Annu Rev Clin Psychol 2010; 6: 551–575.
  6. Türkoğlu S, Amado S, Gönül AS, Eker MÇ. Comparison of alcohol attentional bias and craving among alcohol abusers and non-abusers. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 2022; 14(Suppl 1): 75-82.
  7. May C. Attentional bias in craving. Peter MM (editor). Principle of Addiction: Comprehensive Addictive Behaviors and Disorders. USA: Charleston, 2013: 435-441.
  8. Waters AJ, Feyerabend C. Determinants and effects of attentional bias in smokers. Psychol Addict Behav 2000; 14(2): 111–120.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ruh Sağlığı Hizmetleri

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sevgül Türkoğlu *
0000-0002-4309-1825
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

Yayımlanma Tarihi

31 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

14 Haziran 2023

Kabul Tarihi

18 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 1

Kaynak Göster

AMA
1.Türkoğlu S. Dikkat Yanlılığı Araştırmalarının Aşerme ve Nüksün Doğasını Anlama Üzerine Etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2024;25(1):104-112. doi:10.51982/bagimli.1314422