Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin (AİBÖ) Türkçe Uyarlaması: Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin Türkçe uyarlamasını yapılarak geçerlilik ve güvenirliğinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmanın örneklemini araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden, İstanbul’da yer alan bir vakıf üniversitesinin sağlık alanında lisans eğitimi almakta olan 446 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği" ve “Problemli Dizi İzleme Belirtileri Ölçeği” aracılığıyla toplanmıştır. Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin dil uyarlaması yapılmış olup güvenirlik çalışması için iç tutarlılık, madde-toplam puan güvenirlik katsayısı ve iki yarı test güvenirliği incelenmiş; yapı geçerliliğini ortaya koymaya yönelik Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA); ölçüt bağıntılı geçerlilik için ise benzer ölçek ile analiz yapılmıştır. Bulgular: Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği’nin yapılan faktör analizi sonucunda orijinal ölçekte olduğu şekilde dört boyutlu olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ortalama puanı 25.26±13.28 olan ölçeğin iç tutarlılık katsayısının .903 olduğu, madde toplam korelasyon katsayılarının .322 ile .656 arasında değişim gösterdiği bulunmuştur. Ölçüt bağıntılı geçerlilik için yapılan analiz sonucunda iki ölçek arasında (r=.298, p<.001) pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki görülmüştür. Sonuç: Aşırı İzleme Bağımlılığı Ölçeği; aşırı izleme davranışını değerlendirerek bunun bir bağımlılığa dönüşüp dönüşmediğinin tespit edilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Aşırı izleme
• bağımlılık
• ölçek uyarlama
• geçerlilik
• güvenirlik

Turkish Adaptation of the Binge‐Watching Addiction Questionnaire (BWAQ): A Study of Validity and Reliability

Abstract

Objective: This study aims to analyze the validity and reliability of the Binge-Watching Addiction Questionnaire by making its Turkish adaptation. Method: The sample of the study consists of 446 students, who are studying at a foundation university in Istanbul, in the field of health, who voluntarily agreed to participate in the research. The data of the study were collected through the "Personal Information Form", the "The Binge-Watching Addiction Questionnaire" and "Binge-Watching Engagement and Symptoms Questionnaire". A language adaptation of the Binge-Watching Addiction Questionnaire was made, and internal consistency, item-total score reliability coefficient, and two-half test reliability were examined for reliability study; Explanatory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) to reveal construct validity; For criterion-related validity, analysis was performed with a similar scale. Results: As a result of the factor analysis, it was determined that the Binge-Watching Addiction Questionnaire could be used in four dimensions as it was in the original scale. It was found that the internal consistency coefficient of the scale, whose mean score was 25.26±13.28, was .903, and the item-total correlation coefficients varied between .322 and .656. As a result of the analysis for criterion-related validity, a statistically significant positive correlation was observed between the two scales (r=.298, p<.001). Conclusion: The Binge-Watching Addiction Questionnaire is a valid and reliable measurement tool for evaluating excessive watching behavior and determining whether it has turned into an addiction.

Keywords

• Binge‐watching
• addiction
• scale adaption
• validity
• reliability

Kaynakça

1. Sung YH, Kang EY, Lee WN. Why do we indulge? Exploring motivations for binge-watching. Journal of Broadcasting & Electronic Media 2018; 62(3): 408-426.
2. Pittman M, Sheehan K. Sprinting a media marathon: Uses and gratifications of binge-watching television through Netflix. First Monday 2015; 20(10).
3. Snyder R. Binge On: The Phenomenon of Binge Watching. United States: La Salle University Dijital Commons 2016; HON499 projects. 3.
4. Horvath JC, Horton AJ, Lodge JM, et al. The impact of binge-watching on memory and perceived comprehension. First Monday 2017; 22.
5. Orosz G, Bőthe B, Toth-Kiraly I. The development of the Problematic Series Watching Scale(PSWS). J Behav Addict 2016; 5(1): 144-150.
6. Starosta J, Izydorczyk B, Wontorczyk A. Anxiety-depressive syndrome and binge-watching among young adults. Front Psychol 2021; 12: 1-13.
7. Exelmans L, Van den BJ. Binge viewing, sleep, and the role of pre-sleep arousal. J Clin Sleep Med 2017; 13(8): 1001-1008.
8. Granow VC, Reinecke L, Ziegele M. Binge-watching and psychological well-being: Media use between lack of control and perceived autonomy. Communication Research Reports 2018; 35(5): 392-401.

9. Shim H, Lim S, Jung EE, et al. I hate binge-watching but I can’t help doing it: The moderating effect of immediate gratification and need for cognition on binge-watching attitude-behavior relation. Telemat Inform 2018; 35(7): 1971-1979.
10. Vaterlaus JM, Spruance LA, Frantz K, et al. College student television binge watching: Conceptualization, gratifications, and perceived consequences. Social Science Journal 2019; 56(4): 470-479.
11. Flayelle M, Maurage P, Di Lorenzo KR, et al. Binge-watching: What do we know so far? A first systematic review of the evidence. Curr Addict Rep 2020; 7: 44-60.
12. Starosta JA, Izydorczyk B. Understanding the phenomenon of binge-watching-a systematic review. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(12): 1-16.
13. Çaycı B. Aşırı izlemeyle değişen dizi izleme biçimlerinin izleyiciler üzerindeki etkileri. Turkish Online Journal of Design Art and Communication 2021; 11(2): 403-423.
14. Ort A, Wirz DS, Fahr A. Is binge-watching addictive? Effects of motives for TV series use on the relationship between excessive media consumption and problematic viewing habits. Addict Behav Rep 2021; 13: 1-7.
15. Karakoç FY, Dönmez L. Ölçek geliştirme çalışmalarında temel ilkeler. Tıp Eğitimi Dünyası 2014; 13(40): 39-49.
16. Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Veri El Kitabı, İstatistik, Araştırma Deseni, SPSS Uygulamaları ve Yorum. 14. Baskı, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2018.
17. Şencan H. Sosyal ve Davranışsal Ölçümlerde Geçerlilik ve Güvenirlik. 1. Baskı, Ankara: Seçkin Matbaası, 2005.
18. Forte G, Favieri F, Tedeschi D, et al. Binge‐Watching: development and validation of the binge‐watching addiction questionnaire. Behav Sci 2021; 11(27): 1-14.
19. Flayelle M, Canale N, Vögele C, et al. Assessing binge-watching behaviors: development and validation of the “Watching TV Series Motives” and “Binge-watching Engagement and Symptoms” questionnaires. Comput Hum Behav Rep 2019; 90(1): 26-36.
20. Kalkan MV, Batık M. Dizi İzleme Nedenleri Ölçeği ile Problemli Dizi İzleme ve Belirtileri Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Online Journal of Technology Addiction & Cyberbullying 2020; 7(2): 1-31.
21. Jöreskog KG, Sörbom D. Lisrel 8: Structural equation modeling with simplis command language. Lincolnwood: Scientific Software International, 1993.
22. Cohen L, Manion L, Morrison K. Research Methods in Education. 6. Baskı, New York: Routledge, 2007.
23. Hambleton RK, Patsula L. Increasing the Validity of Adapted Tests: Myths to be Avoided and Guidelines for Improving Test Adaptation Practices. 1999.
24. Tavşancıl E. Tutumların Ölçülmesi ve SPSS ile Veri Analizi. 6. Baskı, Ankara: Nobel, 2018.
25. Baykul Y. Örtük Özellikler ve Klasik Test Kuramları Üzerine Bir Karşılaştırma. Doktora Tezi, Ankara: Hacettepe Üniversitesi, 1979.
26. Akbulut Y. Sosyal Bilimlerde SPSS Uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık, 2010.
27. Field A. Discovering Statistics Using SPSS. 3. Baskı, London: SAGE Publications Ltd., 2009.
28. Nunnally J, Bernstein I. Psychometric Theory. 3. Baskı, New York: McGraw-Hill, 1994.
29. Seçer I. Psikolojik Test Geliştirme ve Uyarlama Süreci. Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
30. Worthington RL, Whittaker TA. Scale development research: a content analysis and recommendations for best practices. Couns Psychol 2006; 34(6): 806-838.
31. Hooper D, Coughlan J, Mullen M. Structural equation modelling: guidelines for determining model fit. J Bus Res 2008; 6(1): 53-60.
32. Çokluk Ö, Şekercioğlu G, Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık, 2012.
33. Munro BH. Statistical Methods for Health Care Research. 1. Baskı, Lippincott Williams & Wilkins, 2005.
34. Şimşek ÖF. Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş: Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınevi, 2007.
35. Schumacker RE, Lomax RG. Structural Equation Modeling. New York: Routledge, 2010.
36. Waltz CF, Strickland OL, Lenz ER (editors). Measurement in Nursing and Health Research. 4. Edition. Cham: Springer Publishing, 2010.
37. Wang G, Wang X. A review of electrode materials for electrochemical supercapacitors. Chem Soc Rev 2012; 41(2): 797-828.
38. Güler N. Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme. 4. Baskı, Ankara: Pegem A Yayıncılık, 2012