Denetimli Serbestlik Sürecindeki Suça Sürüklenen Ergenlerde Sosyal Dışlanma, Toplumsal Aidiyet ve Gelecek Beklentisinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, madde kullanımı veya temini nedeniyle denetimli serbestlik (DS) yükümlüsü olan ergenlerde, sosyal dışlanma, toplumsal aidiyet ve gelecek beklentisinin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, İstanbul’daki bir Çocuk ve Ergen Arındırma Merkezi (ÇEMATEM) Kliniği’ne uyuşturucu madde kullanımı veya temini gerekçesiyle DS yükümlüsü olarak başvuran 70 ergen ve psikiyatrik tanısı olmayan, yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik düzeyi eşleştirilmiş 70 sağlıklı kontrol alınmıştır. Olgulara, sosyodemografik veri formu, Ergenler için Sosyal Dışlanma (Ostrasizm) Ölçeği, Ergenlerde Topluluk Hissi Ölçeği ve Ergen Gelecek Beklentileri Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: DS yükümlüsü ergenlerin, %85,7 (n=60)’si erkek ve yaş ortalaması 17.17 ± 0.85 olarak saptandı. Bu ergenlerin, %74,3'ünde (n=52) en az bir psikiyatrik hastalık mevcuttu. En sık saptanan ruhsal bozukluğun ise %80.2 oranla dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olduğu bulundu. Bu grupta, okulu bırakma ve ailede adli öykü oranı anlamlı düzeyde yüksekti. Yükümlü ergenlerin sosyal dışlanma ölçek puanları anlamlı düzeyde yüksek , toplumsal aidiyet ve gelecek beklentileri ölçek puanları ise anlamlı düzeyde düşüktü. Sonuç: Ergenlerde madde kullanımı; sosyal dışlanma, topluma aidiyet ve gelecek beklentilerini etkileyebilmektedir. DS yükümlüsü ergenlerde, psikososyal faktörler ve DEHB başta olmak üzere diğer psikopatolojilerin de irdelenmesi ve riskli grupların belirlenmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• ergen
• madde
• denetimli serbestlik
• toplum
• sosyal

Examination of Social Exclusion, Sense of Community and Future Expectations on the juvenile delinquents in the probation sample

Abstract

Objective: The aim of this study was to compare social exclusion, sense of community and future expectation in adolescents who are in probation due to substance use or supply with healthy controls. Method: Seventy adolescents who applied to Child Alcohol and Drug Addiction Treatment Center in Istanbul as probation due to drug use or supply, and 70 age, gender and socioeconomic level matched controls without psychiatric diagnosis were included in the study. Sociodemographic form, adolescent social exclusion (ostracism) scale, adolescent sense of community scale and adolescent future expectations scale were applied. Results: Among adolescents under probation, 85.7% (n=60) were male and the mean age was 17.17 ± 0.85. Among those, 74.3% (n=52) had a psychiatric illness. The most common disorder was attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) with a rate of 80.2%. School discontinuation and family forensic history were significantly higher in the probation group. In the probation sample, the social exclusion scores were significantly higher, whereas sense of community and future expectation scores were significantly lower). Conclusion: Substance use can affect social exclusion, sense of community and future expectations. It is essential to examine psychopathologies including ADHD and psychosocial factors and identify risky groups in adolescent in the probation sample.

Keywords

• adolescent
• substance
• probation
• society
• social

Kaynakça

1. Karataş Z. Çocuklara yönelik denetimli serbestlik uygulamalarında sosyal hizmet müdahalesinin önemi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi 2017; 1(1): 1-20.
2. TC Başbakanlık. Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu. Ankara: Resmi Gazete, 20.7.2005.
3. TC Başbakanlık. Türk Ceza Kanunu. Ankara: Resmi Gazete, 26.9.2004.
4. Salmanzadeh H, Ahmadi-Soleimani SM, Pachenari N et al. Adolescent drug exposure: A review of evidence for the development of persistent changes in brain function. Brain Res Bull 2020; 156: 105-117.
5. Van Duijvenvoorde, Anna CK, Jorien van Hoorn, and Neeltje E. Blankenstein. Risks and rewards in adolescent decision-making. Curr Opin Psychol 2022; 48(1): 101457.
6. Gray KM, Squeglia LM. What have we learned about adolescent substance use? J Child Psychol Psychiatry 2018; 59(6): 618-627.
7. Dawson DA, Goldstein RB, Chou SP, et al. Age at first drink and the first incidence of adult-onset DSM-IV alcohol use disorders. Alcohol Clin Exp Res 2008; 32(12): 2149-2160.
8. Gerra G, Benedetti E, Resce G et al. Socioeconomic status, parental education, school connectedness and ındividual socio-cultural resources in vulnerability for drug use among students. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(4): 1306.

9. Gabriel S. Reflections on the 25th anniversary of Baumeister & Leary’s seminal paper on the need to belong. Self and Identity 2021; 1-5.
10. Hartgerink CH, van Beest I, Wicherts JM, Williams KD. The ordinal effects of ostracism: A meta-analysis of 120 cyberball studies. PLoS One 2015; 10(5): e0127002.
11. Arslan G. Mediating role of the self–esteem and resilience in the association between social exclusion and life satisfaction among adolescents. Pers Indiv Diff 2019; 151: 109–114.
12. Reinhard MA, Dewald-Kaufmann J, Wüstenberg T, et al. The vicious circle of social exclusion and psychopathology: a systematic review of experimental ostracism research in psychiatric disorders. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci 2020; 270(4): 521-532.
13. Wesselmann, ED, Parris L. Exploring the links between social exclusion and substance use, misuse, and addiction. Front Psychol 2021; 12: 674743.
14. Timurturkan M, Demez G, Kart E. et al. “Hükümlü” olmanın sosyal tezahürleri: Sosyal dışlanma, damga ve suç. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal bilimler Enstitüsü Dergisi 2017; 138-157.
15. Tuncer M. Ergen gelecek beklentileri ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Electronic Turkish Studies 2011; 6(3): 1265-1275.
16. İkizoğlu M, Önal Dölek B, Gökçearslan E. Çalışan çocukların sorunları ve geleceğe ilişkin beklentileri. Toplum ve Sosyal Hizmet 2007; 1(21): 21-36.
17. Gilman R, Carter-Sowell A, Dewall CN et al. Validation of the ostracism experience scale for adolescents. Psychol Assess 2013; 25(3): 319-330.
18. Akın A, Uysal R, Akın U. Ergenler İçin Ostrasizm (Sosyal Dışlanma) Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması. Kastamonu Education Journal 2016; 24: 895-904.
19. Chiessi M, Cicognani E, Sonn C. Assessing Sense of Community on adolescents: Validating the brief Scale of Sense of Community in Adolescents (SOC-A). Journal of Community Psychology 2010; 38(3): 276-292.
20. Akın A, Usta F, Eroğlu NÇ. Ergenlerde Topluluk Hissi Ölçeği Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Mehmet Akif Ersoy Üniveristesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2014; 2(2): 16-25.
21. McWhirter, Ellen Hawley, Benedict T. et al. Adolescent future expectations of work, education, family, and community development of a new measure. Youth Soc 2008; 40(2): 182-202.
22. Büyüköztürk Ş. Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem Akademi, 2011.
23. Whitesell M, Bachand A, Peel J, Brown M. Familial, social, and individual factors contributing to risk for adolescent substance use. J Addict 2013; 2013: 579310.
24. Kloos A, Weller RA, Chan R, Weller EB. Gender differences in adolescent substance abuse. Curr Psychiatry Rep 2009; 11(2): 120-126.
25. Groenman AP, Janssen TWP, Oosterlaan J. Childhood psychiatric disorders as risk factor for subsequent substance abuse: a meta-analysis. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 2017; 56(7): 556-569.
26. Deas D, Brown ES. Adolescent substance abuse and psychiatric comorbidities. J Clin Psychiatry 2006; 67: e02.
27. Karcı Kuygun C, Gürbüz AA, Özdemir FA et al. Madde kullanan ergenlerde psikiyatrik eş tanı, bağımlılık profili ve tedavi isteği: ÇEMATEM verileri. Bağımlılık Dergisi 2022; 23(1): 61-68.
28. Davis CN, Gizer IR, Lynskey MT et al. Adolescent substance use and high school noncompletion: exploring the nature of the relationship using a discordant twin design. Addiction 2023; 118(1): 167-176.
29. Davis L, Shlafer RJ. Substance use among youth with currently and formerly ıncarcerated parents. Smith Coll Stud Soc Work 2017; 87(1): 43-58.
30. Kjellstrand JM, Eddy JM. Parental ıncarceration during childhood, family context, and youth problem behavior across adolescence. J Offender Rehabil 2011; 50(1-2): 18-36.
31. Saladino V, Mosca O, Petruccelli F, et al. The vicious cycle: problematic family relations, substance abuse, and crime in adolescence: a narrative review. Front Psychol 2021; 12: 673954.
32. Soy Tektaş İ, Zorlu S. Madde bağımlılığı tanısı almış bireylerde benlik saygısı ve sosyal dışlanma algıları arasındaki ilişki. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2020; 36(1): 73-86.
33. Derin M. Madde Bağımlısı Bireylerin Sosyal Dışlanma Algıları: Ankara AMATEM örneği. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sosyal Hizmet Anabilim Dalı, 2017.
34. Williams KD, Forgas JP, Von Hippel W. The social outcast: Ostracism, social exclusion, rejection, and bullying. Psychology Press, 2013.
35. Pharo H, Gross J, Richardson R, Hayne H. Age-related changes in the effect of ostracism. Soc Influ 2011; 6(1): 22-38.
36. Merrill JE, Monti PM. Influencers of the stigma complex toward substance use and substance use disorders. USA: Center for Alcohol and Addiction Studies, Brown University, 2015.
37. Vigdal MI, Moltu C, Bjornestad J, Selseng LB. Social recovery in substance use disorder: A metasynthesis of qualitative studies. Drug and Alcohol Rev 2022; 41(4): 974-987.
38. Mayberry, ML, Espelage DL, Koenig B. Multilevel modeling of direct effects and interactions of peers, parents, school, and community influences on adolescent substance use. J Youth Adolesc 2009; 38(8): 1038-1049.
39. Wray-Lake L, Maggs JL, Johnston LD et al. Associations between community attachments and adolescent substance use in nationally representative samples. J Adolesc Health 2012; 51(4): 325-331.
40. Juvonen J. Sense of Belonging, Social Bonds, and School Functioning. Alexander PA, Winne PH (editors). Handbook of Educational Psychology. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, 2006: 655-674.
41. Kim T, Kim J. Linking adolescent future expectations to health in adulthood: Evidence and mechanisms. Soc Sci Med 2020; 263: 113282.
42. Mazibuko ME, Tlale LDN. Adolescents’ positive future orientation as a remedy for substance abuse: an ecosystemic view. Mediterr J Soc Sci 2014; 5: 69.
43. Harris KM, Duncan GJ, Boisjoly J. Evaluating the role of “nothing to lose” attitudes on risky behavior in adolescence. Soc Forces 2002; 80(3): 1005-1039.
44. Caldwell RM, Wiebe RP, Cleveland HH. The influence of future certainty and contextual factors on delinquent behavior and school adjustment among African American adolescents. J Youth Adolesc 2006; 35(5): 587-598.
45. Sutherland I, Shepherd JP. Social dimensions of adolescent substance use. Addiction 2001; 96(4): 445-458.
46. Brooks M, Miller E, Abebe K, Mulvey E. The observed longitudinal relationship between future orientation and substance use among a cohort of youth with serious criminal offenses. Subst Use Misuse 2018; 53(11): 1925-1936.