Kitap İncelemesi: Michael Pollan, Arzunun Botaniği, Sevin Okyay (Çeviri), Domingo, 2011, 232 s.

Öz

Arzunun Botaniği kitabı, New York Times çok satanlar listesine giren ve iki saatlik bir belgesel olarak yayınlanan bir eserdir. Kitap temelde bitkilerin türlerini hayatta tutmak için insanlar tarafından arzulanır hale gelerek "insanı çalıştır" stratejisi geliştirdiklerini öne sürmektedir. Bu durumu açıklamak üzere Pollan kitabını; tatlılık-elma, güzellik-lale, sarhoşluk-marihuana ve kontrol-patates olmak üzere dört ayrı bölümde hazırlamıştır. Çalışmaya konu olan sarhoşluk-marijuana bölümünde yazar sarhoşluk yapan bitkilerin hayvanlar ve insanlar tarafından evrimsel dezavantajına rağmen uzun yıllardır kullanılageldiğini ifade etmektedir. Kullanım yaygınlığından sonra yazar kenevir yetiştirme deneyiminden yola çıkarak ABD’de ve Hollanda’da marijuanaya uygulanan yasal yaptırımları karşılaştırmaktadır. İlerleyen kısımlarda ise Pollan sarhoşluk kavramı üzerinde durmuş, sarhoşluğun biyolojik temelini ve insanların neden sarhoş olmak istediğini anlamaya çalışmıştır. Sonuç olarak, hangi bitkinin kendisini nasıl tercih edilebilir kıldığı kısmı soru işaretleri doğursa da, bitkilerin insanları çalıştır stratejisi geliştirerek kendi devamlılığını sağladığı fikri homosantrik (insan merkezli) düşünceleri derinden sarsan özgün bir bakış açısı sunmaktadır. Marijuana bölümü ise sarhoşluk etkisi yaratan maddelerin insanlar ve hayvanlar tarafından neden ve nasıl tercih edildiğinden daha çok, kenevir bitkisinden marijuana elde etmenin inceliklerinden ve sarhoşluk etkisi yaratan pek çok bitki ve ya maddeden (41 adet) bahsetmektedir. Tüm bu detaylandırma sarhoşluğa övgü düzeyine varacak öznel ifadelerle birlikte kitabı bağlamından uzaklaştırmaktadır. Oldukça özgün bir bakış açısından yola çıkan kitabın üçüncü bölümünde esrar başta olmak üzere sarhoşluk veren bazı maddelerin kullanımını özendirici olabileceği gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• bağımlılık
• kitap incelemesi
• esrar

Book Review: Michael Pollan, The Botany of Desire, Sevin Okyay (Translation), Domingo, 2011, 232 pp.

Abstract

The Botany of Desire is a New York Times bestseller. It has been made into a two-hour documentary. The book suggests that plants have developed a "make people work" strategy by becoming desirable to humans in to keep their species alive. To explain this situation, Pollan wrote his book; it was prepared in four separate sections: sweetness apple, beauty tulip, intoxication marijuana, and control potato. In the intoxication-marijuana section, which is the subject of the study, the author states that intoxicating plants have been used by animals and humans for many years, despite their evolutionary disadvantage. Based on his experience with cannabis cultivation, the author also criticizes the legal sanctions regarding marijuana in the USA and the Netherlands. At the end of the chapter, Pollan tries to understand the biological basis of drunkenness and why people want to get drunk. The result is that, while the question of which plant makes itself preferable and how raises questions, the idea that plants ensure their own continuity by developing a strategy of employing people offers a unique perspective that deeply shakes homocentric (human-centered) thinking. The section on marijuana discusses the intricacies of extracting marijuana from the hemp plant and the many plants or substances (41) that cause intoxication, rather than why and how substances that cause intoxication are preferred by humans and animals. All this detail, along with subjective expressions that amount to praise for intoxication, takes the book out of context. The third chapter of the book, which comes from a very original perspective, states that it may encourage the use of some intoxicating substances, especially marijuana.

Keywords

• marijuana
• addiction
• book review

Kaynakça

1. Pollan M. Arzunun Botaniği (S. Okyay, Çev.) 6. Baskı, İstanbul: Domingo, 2022.
2. Alberto M. Tanpınar’ın İzinde Beş Şehir. (S. Okyay, K. Kutlu Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınevi, 2016.
3. Pollan M. Cannabis, Forgetting and the Botany of Desire. Berkeley, CA: Occasional Papers of the Doreen B. Townsend Center for the Humanities no. 27, 2003: 1-19.
4. Calvo P, Gagliano M, Souza GM, Trewavas A., Plants are intelligent, here’s how. Ann Bot, 2020; 125(1): 11-28.
5. Trewavas A. Plant Behaviour and Intelligence. Oxford: Oxford University Press, 2014.
6. Trewavas A. Aspects of plant intelligence. Ann Bot, 2003; 92(1): 1–20.
7. Nesse RM. Evolution and addiction. Addiction, 2002; 97(4): 470–471.
8. Saah T. The evolutionary origins and significance of drug addiction. Harm Reduct J, 2005; 2: 8.

9. NIDA. Cannabis (Marijuana) drug facts, 2019. https://nida.nih.gov/publications/drugfacts/cannabis-marijuana (Accessed 14.11.2023)
10. Urits I, Gress K, Charipova K, et al. Cannabis use and its association with psychological disorders. Psychopharmacol Bull, 2020; 50(2): 56–67.
11. Binark M. İncelikli kitap eleştirisi yazmak üzerine. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2021; 42(1): 121-129.