Elektronik Sigara Kullanımına Yönelik Tutum ve Kullanım Özellikleri: İzmir Örneklemi

Öz

Amaç: Çalışmamızda toplumun e-sigara kullanım özelliklerinin ve e-sigaraya yönelik tutumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: İzmir’in 7 farklı ilçesinde yüzyüze yapılan kesitsel bir alan araştırmasıdır. Sahada, cinsiyet, yaş ve eğitim düzeyi dağılımına göre bir planlama yapılmıştır. Tesadüfi örneklem metoduna göre 353 kişiye ulaşılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %19’u yaşamı boyunca en az bir kere e-sigara kullandığını beyan etmiştir. E-sigaraya yönelik tutumda sigara kullanım özellikleri, bilgi kaynağı, sosyal çevre ve bakış açısı belirleyici görülmektedir. E-sigaraya yönelik tutumda cinsiyete özgü özellikler farklılık yaratmamıştır. Sadece, kadınlar, e-sigaranın pasif içiciliğe yol açtığını erkeklere göre daha fazla düşünmektedir. E-sigara kullanan kişiler, e-sigaranın geleneksel sigaraya göre daha az zararlı olduğunu düşünmektedir. E-sigara, geleneksel sigarayı kullanan kişilerce daha sık tercih edilmekte, özellikle ikili kullanım ön plana çıkmaktadır. Bir diğer durum ise, sigarayı bırakanların e-sigarayı tercih etmesidir. Çünkü e-sigara, sigara bağımlılığından kurtulmada bir alternatif olarak görülmektedir. Sonuç: Bulgularımızın, e-sigara konusunda toplumun tutumunun şekillenmesine, topluma yönelik planlanacak koruyucu faaliyetlere ve tedavi hizmetlerine rehberlik etmesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• elektronik sigara
• sigara
• toplum
• tutum
• ikili kullanım

Attitude towards the Use of Electronic Cigarettes and Usage Characteristics: İzmir Sample

Öz

Objective: The aim of this study was to evaluate the electronic cigarette use characteristics of the society and attitude towards e-cigarette. Method: This is a cross-sectional field study conducted face to face in Izmir. The sample size was calculated as 369. 7 districts were determined by lot method. 353 volunteers were reached. The questionnaire form prepared by the researchers was filled out. Results: 19% of the participants declared that they used e-cigarette at least once in their lifetime. In the attitude towards e-cigarettes, smoking characteristics, information source, social environment and perspective are seen as determinants. Gender specific features did not differ in attitude towards e-cigarette. Just, women think that e-cigarettes cause passive smoking compared to men. People who use e-cigarettes think e-cigarette is less harmful than traditional cigarette. E-cigarette is preferred more frequently by people who use traditional cigarette, especially dual use comes to the fore. Another situation is that, those who quit smoking prefer e-cigarettes. Because e-cigarettes are seen as an alternative to get rid of cigarette addiction. Conclusion: The results of research are expected to guide the shaping of the community's attitude towards e-cigarettes, preventive activities and treatment services to be planned for the society.

Anahtar Kelimeler

• electronic cigarette
• cigarette
• society
• attitude
• dual use

Kaynakça

1. 1. World Health Organization. WHO Report on the Global Tobacco Epidemic 2017: Monitoring Tobacco Use and Prevention Policies. Geneva: WHO, 2017.
2. 2. Drope J, Schluger N, Cahn Z, et al. The Tobacco Atlas. Atlanta: American Cancer Society and Vital Strategies, 2018.
3. 3. Sağlık Bakanlığı. Türkiye’de Tütün Kontrolü Çalışmaları. Ankara: Sağlık Bakanlığı, 2012.
4. 4. Emniyet Genel Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı Raporu. Türkiye Genel Nüfusta Tütün, Alkol ve Madde Kullanımına Yönelik Tutum ve Davranış Araştırması Raporu. Ankara: Emniyet Genel Müdürlüğü, 2018: 1-13
5. 5. Gorukanti A, Delucchi K, Ling P, et al. Adolescents’ attitudes towards e-cigarette ingredients, safety, addictive properties, social norms, and regulation. Prev Med 2017; 94: 65-71.
6. 6. Börekçi Ş, Bilir N, Karlıkaya C, TÜSAD Tütün Çalışma Grubu. A new area to fight: Electronic cigarette. Eurasian J Pulmonol 2015; 17(2): 80-84.
7. 7. Pearson JL, Richardson A, Niaura RS, et al. E-cigarette awareness, use, and harm perceptions in US adults. Am J Public Health 2012; 102: 1758-1766.
8. 8. Baeza-Loya S, Viswanath H, Carter A, et al. Perceptions about e-cigarette safety may lead to e-smoking during pregnancy. Bull Menninger Clin 2014; 78: 243–252.

9. 9. Hess Isabel MR, Lachireddy K, Capon A. A systematic review of the health risks from passive exposure to electronic cigarette vapour. Public Health Res Pract 2016; 26: 1-9.
10. 10. Jensen RP, Luo W, Pankow JF, et al. Hidden formaldehyde in e-cigarette aerosols. N Engl J Med 2015; 372: 392–394.
11. 11. Klein JD. Electronic cigarettes are another route to nicotine addiction for youth. JAMA Pediatr 2015; 169: 993.
12. 12. Rom O, Pecorelli A, Valacchi G, Reznick AZ. Are E-cigarettes a safe and good alternative to cigarette smoking? Ann N Y Acad Sci 2015; 1340: 65–74.
13. 13. Resmi Gazete. 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanun değişikliği. 11.06.2013 tarih ve 28674 sayılı Resmi Gazete. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2013/06/20130611-1.htm. (Erişim: 01.07.2020)
14. 14. Dai H, Leventhal AM. Prevalence of e-cigarette use among adults in the United States, 2014-2018. JAMA 2019; 322: 1824-1827.
15. 15. Köseoğlu E, Uğur F, Saraymen R, et al. Elektronik sigara kullanımına objektif bakış. Cukurova Medical Journal 2015; 39: 572-580
16. 16. Adkison SE, O’Connor RJ, Bansal-Travers M, et al. Electronic nicotine delivery systems: international tobacco control four-country survey. Am J Prev Med. 2013; 44: 207-215.
17. 17. Dockrell M, Morrison R, Bauld L, McNeill A. E-cigarettes: prevalence and attitudes in Great Britain. Nicotine Tob Res. 2013; 15: 1737-1744.
18. 18. Göktaş S, Önsüz MF, Işıklı B, Metintaş S. Elektronik sigara. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi 2018; 3(3): 55-62.
19. 19. Kanık MK, Tözün M. İzmir’de sigarayı bırakma polikliniklerine başvuranların sigara ve diğer tütün ürünleri kullanım özellikleri ve nikotin bağımlılık durumları ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi 2020; 5(1): 84-95.
20. 20. Grana R, Benowitz N. Glantz SA. E-cigarettes: a scientific review. Circulation 2014; 129: 1972-1986.
21. 21. Wills TA, Knight R, Williams RJ, et al. Risk factors for exclusive e-cigarette use and dual ecigaretteuse and tobacco use in adolescents. Pediatrics 2015; 135: 43–51.
22. 22. Cahn Z, Siegel M. Electronic cigarettes as a harm reduction strategy for tobacco control: A step forward or a repeat of past mistakes? J Public Health Policy 2014; 32: 16-31.
23. 23. Etter JF. Electronic cigarettes: a survey of users. BMC Public Health 2010; 10: 231.
24. 24. Dayi A, Kahraman S, Korkut SE. Elektronik sigara kullanıcılarının elektronik sigaraya yönelik tutumları ve günlük kullanım alışkanlıkları. Bağımlılık Dergisi, 2019; 20: 32-39.
25. 25. Vickerman KA, Carpenter KM, Altman T, et al. Use of electronic cigarettes among state tobacco cessation quitline callers. Nicotine Tob Res. 2013; 15: 1787–1791.
26. 26. Pepper JK, Ribisl KM, Emery SL, Brewer NT. Reasons for starting and stopping electronic cigarette use. Int J Environ Res Public Health. 2014; 11: 10345–10361.
27. 27. Van Gucht D, Baeyens F. Health professionals in Flanders perceive the potential health risks of vaping as lower than those of smoking but do not recommend using e-cigarettes to their smoking patients. Harm Reduct J 2016; 13: 22.
28. 28. Trtchounian A, Talbot P. Electronic nicotine delivery systems: Is there a need for regulation? Tob Control 2011; 20: 47-52.
29. 29. Choi K, Forster J. Characteristics associated with awareness, perceptions, and use of electronic nicotine delivery systems among young US Midwestern adults. Am J Public Health 2013; 103: 556-561.
30. 30. Food and Drug Administration, HHS. Deeming tobacco products to be subject to the Federal Food, Drug, and Cosmetic Act, as amended by the Family Smoking Prevention and Tobacco Control Act; restrictions on the sale and distribution of tobacco products and required warning statements for tobacco products. Final rule. Fed Regist 2016; 81(90): 28973-29106.
31. 31. Ballbè M, Martínez-Sánchez JM, Sureda X, et al. Cigarettes vs. e-cigarettes: passive exposure at home measured by means of airborne marker and biomarkers. Environ Res 2014;135:76–80.
32. 32. Centers for Disease Control and Prevention. QuickStats: Cigarette Smoking Status* Among Current Adult E-cigarette Users,† by Age Group - National Health Interview Survey,§ United States, 2015. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2016; 65(42): 1177.