Gala Buckeye Elma Çeşidinde Dinlenmenin Kırılmasına Yönelik Çalışmalar

Öz

Araştırma 2021-2022 döneminde Mersin ilinin Tarsus ilçesinde (36°50'58.9"N-35°02'54.8"E) bulunan ve denizden yüksekliği 5 m olan üretici parselinde yürütülmüştür. M9 elma anacı üzerine aşılı, Spindel budama sistemi uygulanmış, 10 yaşında Gala Buckeye çeşidinde dinlenmenin kırılması için farklı uygulamalar yapılmıştır (Levante, Erger + Active Erger, Brotstart, Dormex (Hidrojen Siyanamid) ve Kontrol (su)). Uygulamaların başarı durumlarını saptamak amacıyla, fenolojik gözlemler ve pomolojik analizler yapılmış ve verim değerleri incelenmiştir. Deneme alanının soğuk birikimi 506 soğuk birimi ve 698 saat olarak iki farklı yöntemle hesaplanmış olup, çeşidin sıcaklık toplamı 37835 saat olarak saptanmıştır. Uygulamaların dinlenmeden çıkış, verim ve kalite üzerinde kontrole göre olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir. Homojen çiçeklenme sağlaması ve meyve tutumunda Levante ve Erger + Active Erger uygulamaları, Dormex uygulamasından daha iyi sonuç verirken tüm uygulamaların verim bakımından kontrolden daha iyi etki gösterdiği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Elma
• dinlenme
• soğuklama
• verim ve kalite

Studies on Dormancy Breaking in Gala Buckeye Apple Variety

Öz

The research was carried out in the producer’s parcel, which is located in the Tarsus district of Mersin province (36°50'58.9"N-35°02'54.8"E) and has a height of 5 m from the sea in the 2021-2022 period. Spindel pruning system was applied, grafted on M9 apple rootstock, different applications were made to break dormancy in 10 years old Gala Buckeye variety (Levante, Erger + Active Erger, Brotstart, Dormex and Control (water)). In order to determine the success of the applications, phenological observations and pomological analyzes were made and yield values were examined. The cold accumulation of the experimental area was calculated with two different methods as 506 chill units and 698 hours, and the total temperature of the variety was determined as 37835 hours. It was determined that the applications had a positive effect on rest recovery, productivity and quality compared to the control. While Levante and Erger+ Active erger applications gave better results than Dormex application in providing homogeneous flowering and fruit set, all applications were found to have a better effect than control in terms of yield.

Anahtar Kelimeler

• Apple
• dormancy
• chilling
• yield and quality

Kaynakça

1. Özbek, S. 1978. Özel meyvecilik. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:128, Ders Kitabı:11, Adana, s:195-220.
2. FAO, 2021. https://www.fao.org/faostat/en/#data/
3. Küden, A., İmrak, B., Sarıer, A. 2014. Apple growing in Turkey. New Approaches in Apple and Cherry Growing and Breeding Techniques, Work Shop Turkey-Adana, pp:37-41.
4. Küden, A., İmrak, B., Çömlekcioglu, S., Küden, A. 2023. Apple cultivation-recent advances. Intech Open; 2023. Available from: http://dx.doi. org/10.5772/intechopen.110459.
5. Barrit, B.H. 1992. Intensive orchard management. ISBN:0-9630659-1-2, 211 p.
6. Küden, A.B., Küden, A., Kaşka, N. 1997. Cherry growing in the subtropics. Acta Horticulturae 441:71-74.
7. Gündüz, M. 1999. Yaş meyve ve sebze sektörü; çeşitler, fiyat ve bilgi kaynakları. Ankara, 42 s.
8. Kaşka, N. 1997. Türkiye’de elma yetiştiriciliğinin önemi, sorunları ve çözüm yolları. Yumuşak Çekirdekli Meyveler Sempozyumu, 2-5 Eylül 1997, Yalova, s:1-12.

9. Ağaoğlu, Y.S., Çelik, H., Çelik, H., Fidan, Y., Gülşen, Y., Günay, A., Halloran, N., Köksal, İ., Yanmaz, R. 2019. Genel bahçe bitkileri. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:1645.
10. Brooks, R.M., Olmo, H.P. 1972. Register of new fruit and nut varieties. University California Press.
11. Hauagge, R., Cummins, J.N. 1991. Phenotypic variation of length of bud dormancy in apple cultivars and related Malus species. Journal American Society Horticultural Science 116:100-106.
12. Cesarraccio, C., Spano, D., Snyder, L., Duce, P. 2004. Chilling and forcing model to predict bud burst of crops and forest species. Agricultural and Forest Meteorology 126:1-13.
13. El Sabagh, A.S., Othman, S.A., Abdal, A.N. 2012. Performance of anna apple cultivar grown on two different rootstocks in response to hydrogen cyanamide winter spraying. World Journal of Agricultural Sciences 8(1):1-12.
14. Küden, A. 2007. Modern elma ve kiraz yetiştiriciliği entegre projesi. (TOGTAG-3064) Sonuç Raporu, s:13.
15. Jackson, J.E., Bepete, M. 1995. The effect of hydrogen cyanamide (Dormex) on flowering and cropping of different apple cultivars under tropical conditions of sub-optimal winter chilling. Scientia Horticulture 60:293-304.
16. İmrak, B., Küden, A.B., Küden, A., Sarıer, K., Çimen, B. 2016. Chemical applications affected dormancy breaking in Modi apple cultivar under subtropical conditions. Acta Sci. Pol. Hortorum Cultus 15(6):265-277.
17. Richardson, E.A., S.D. Seeley, D.R. Walker 1974. A model for estimating the completion of rest for ‘Redhaven’ and ‘Elberta’ peach trees. HortScience 9:331-332, pp:195-220.
18. Küden, A.B., Kaşka, N. 1992. Ilıman iklim meyveleri yetiştiriciliği açısından Adana ve Pozantı’daki soğuklama sürelerinin çeşitli yöntemlerle saptanması. Doğa, Türk Tarım ve Ormancılık Dergisi 16(1):50-62.
19. Anderson, J.L., Richardson, E.A., Kesner, D. 1986. Validation of chill unit and flower bud phenology models for “Montmorency” sour cherry. Acta Hort. 184:71-78.
20. Ağaoğlu, Y.S., 1986. Üzümsü Meyveler. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:984, s:29-143, Ankara.
21. Anderson, J.L., Rıchardson, E.A. 1987. The Utah chill unit/flower bud phenology models for deciduous fruit: Their implication for production in subtropical areas. Acta Hortic. 199:45-50.
22. İmrak, B., Küden, A., Sarıer, A.K., Küden, A.B. 2009. Apple growing in greenhouse under subtropic conditions. Tabad (Research Journal of Agricultural Sciences) 2(1):187-193.
23. İmrak, B. 2016. Farklı renkte örtü sistemlerinin Galaxy Gala elma çeşidinde meyve kalite ve fotosentetik parametreler üzerine etkileri. Alatarım 15:29-38.
24. Özkaya, O., Dündar, Ö. 2009. Influence of 1-methylcyclopropene (1-MCP) on ‘Fuji’ apple quality during long-term storage. Journal of Food, Agriculture and Environment 7:146-148.