Ceviz Yan Ürünlerinin Yıldız Çalısı (Pittosporum tobira) ve Taflan (Euonymus japonicus ‘Aurepictus’) Çeliklerinin Köklenmesi Üzerine Etkisi

Öz

Ekonomik önemi gün geçtikçe artan, besleyici değeri yüksek bir ürün olan ceviz, hastalık ve zararlı konusunda diğer meyve ağaçlarına göre nispeten daha dirençli olması, ürünün muhafazasının kolay ve depolama süresinin uzun olması çiftçi tarafından cevize olan talebi arttırmıştır. Bunun sonucunda da daha fazla ürün üretilmekte ve daha fazla yan ürün elde edildiği görülmektedir. Çalışmada, yan ürünlerin en uygun şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada 2 dış mekân süs bitkisi türü (Yıldız Çalısı ve Taflan), 2 farklı ortam (perlit, perlit+ ceviz posası), 3 uygulama (yeşil ceviz suyu, kuru ceviz suyu, kontrol) kullanılmıştır. Ortam ve uygulamaların etkileri sonuncunda, ilk kallus oluşumu, kallus yüzdesi, ilk kök oluşumu, köklenme yüzdesi, kök boyu ve kök sayısı değerleri belirlenmiştir. “Taflan” çeliklerinde ilk kallus oluşumu perlit + ceviz kabuğu ortamında kuru ceviz kabuğu suyu uygulamasında elde edilirken, ilk kök oluşumu perlit ortamında yeşil ceviz suyu uygulamasında belirlenmiştir. “Yıldız Çalısı” çeliklerinin köklenme yüzdesi (%53.05), kök boyu (2.3 cm) ve kök sayısı (2.68 adet) iken “Taflan” çeliklerinin köklenme yüzdesi (%61), kök boyu (4.2 cm) ve kök sayısı (3.77 adet) tespit edilmiştir. “Yıldız Çalısı” çeliklerinde ilk kallus ve ilk kök oluşumu perlit ortamında kontrol uygulamasında elde edilmiştir. Kallus yüzdesi her iki çelikte de istatistik olarak önemli bulunmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çelik
• kallus
• organik atık

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı

Proje Numarası

1919B012331796

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı 2023 yılı 2. dönem kapsamında 1919B012331796 numaralı projenin bir bölümüdür. Desteklerinden dolayı Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’na (TÜBİTAK) teşekkürlerimi sunarım.

The Effect of Walnut Byproducts on The Rooting of Yildiz Çalisi (Pittosporum tobira) and Taflan (Euonymus japonicus ‘Aurepictus’) Cuttings

Öz

Walnut, which is a product with high nutritional value and whose economic importance is increasing day by day, is relatively more resistant to diseases and pests than other fruit trees, easy to preserve the product and long storage time, has increased the demand for walnut by farmers. As a result, more products are produced and more by-products are obtained. In this study, it is aimed to utilize the by-products in the most appropriate way. In the study, 2 outdoor ornamental plant species (Yıldız Çalısı and Taflan), 2 different media (perlite, perlite + walnut pulp), 3 treatments (green walnut juice, dry walnut juice, control) were used. As a result of the effects of media and treatments, initial callus formation, callus percentage, initial root formation, rooting percentage, root length and number of roots were determined. The first callus formation in “Taflan” cuttings was obtained in perlite + walnut shell medium in dry walnut shell juice treatment, while the first root formation was determined in green walnut juice treatment in perlite medium. Rooting percentage (53.05%), root length (2.3 cm) and number of roots (2.68 pieces) of “Yıldız Çalısı” cuttings, while rooting percentage (61%), root length (4.2 cm) and number of roots (3.77 pieces) of “Taflan” cuttings were determined. The first callus and first root formation in “Yıldız Çalısı” cuttings were obtained in the control treatment in perlite medium. Callus percentage was not statistically significant in both cuttings.

Anahtar Kelimeler

• Steel
• callus
• by-products

Proje Numarası

1919B012331796

Kaynakça

1. Eroğlu, A. 2016. Yalova ilinde dış mekân süs bitkilerinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri (Yüksek Lisans Tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, 94 s.
2. TUİK, 2023. Bitkisel üretim istatistikleri. Türkiye İstatistik Kurumu (https://data.tuik.gov.tr/bulten/ ındex?p=bitkisel-uretim-1.tahmini-2023-49534) (Erişim Tarihi: Ağustos 2024).
3. SÜSBİR, 2022. Süs bitkileri sektör raporu (https:// www.susbir.org.tr/belgeler/raporlar/susbitkileri-sektor-raporu-2022.pdf) (Erişim: Ağustos 2024).
4. Kınık, Ç. 2021. Bazı tarımsal atıkların süs bitkilerinde fide yetiştirme ortamı olarak kullanım olanaklarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Bakteriyoloji Bilim Dalı, 42 s.
5. Wenjing Zhou, Z.S., Ruihua, G. 2018. Phytochemical compositions and bioactivities of Juglans regia Shell and Green Husks. Medicine Research, 2, 180007.
6. Erdem, N. 2018. Ceviz ve kereviz ekstraktlarının antimikrobiyal etkisinin in vitro ortamda incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gıda Mühendisliği Anabilim Dalı, 70 s.
7. Kurt, A. 2006. Üç farklı bölgeden toplanan yeşil ceviz kabuğunun dört bakteri ve bir maya türü üzerinde gösterdiği antimikrobiyal aktivitenin tayini (Yüksek Lisans Tezi). Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı, 82 s.
8. Baluken, H. 2022. Yeşil ceviz kabuğu ekstraktının karanfil çiçeğinin vazo ömrüne etkisi (Yüksek Lisans Tezi). Bingöl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Anabilim Dalı, 82 s.

9. Anşin, R., Terzioğlu, S. 1998. Doğu Karadeniz bölgesinin özellikle Trabzon yöresinin egzotik ağaç ve çalıları. Karadeniz Teknik Üniversitesi Matbaası, Genel Yayın No: 192, Fakülte Yayın No: 29, Trabzon.
10. Mamıkoğlu, N.G. 2015. Türkiye’nin ağaçları ve çalıları. NTV Yayınları, 6. Baskı, Ankara.
11. Bayraktar, A. 2017. Bazı süs bitkisi türlerinin çelik ile köklendirilmesinde farklı ortam ve hormon etkilerinin araştırılması (Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 152 s.
12. Gülgün, B., Yıldırım, T., Güneş, A. 2007. Peyzaj düzenleme çalışmalarında çit bitkisi olarak kullanılan ekonomik öneme sahip Euonymus japonica Thunb. cv. aureapictus ve Ligustrum vulgare L.’nin farklı üretim zamanlarının çeliklerin köklenme oranlarına etkilerinin saptanması üzerine bir araştırma. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi 17(2), 61-73.
13. Chavoshi, S.H. 2017. Bazı geniş ve iğne yapraklı süs bitkilerinin çelik ile köklendirilmelerinde sera ortamı ve hormon etkilerinin belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi). Karadeniz Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, 150 s.
14. Şimşek, A. 2018. Süs bitkisi fidanı üretiminde aeroponik (aerofog) sistemi ile diğer klasik köklendirme ortamlarının karşılaştırılması. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 22(2), 760-767.