Turunçgiller Üzerinde Tek Düzen ve Örnekleme Araştırmaları

Öz

Bu araştırmalar, turunçgiller konusunda yapılan çalışmalardan elde edilen verilerle yapılmıştır. Tek düzen araştırmaları için ele alınan veriler, üzerinde gübre denemesi yapılan Satsuma mandarini (C.unshiu Marc.), ağaçlarının 3 yıllık ön değerleri; örnekleme çalışmaları için ele alınan veriler Satsuma mandarini seleksiyon projesinin üç yıllık değerleri ile Yerli mandarin (C.deliciosa Tenore), Klemantin mandarini (C.reticulata Blanco), Red Bulush Altıntopu (C.paradisi Macf.), Washington Navel portakalı (C.sinensis Osbeck) ve Interdonato limonu (C.limon Burm f.) çeşitleri üzerinde yapılan pomolojik gözlemlerden elde edilen rakamsal değerlerdir. Metot olarak, değişme katsayısı (CV) ve iki ortalama arasındaki önemli farkın (d)’nin % değerleri sonuçların kıymetlendirilmesinde kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; mandarin ağaçlarında deneme yaşı başlangıcının 10 (on) yaş olması ve 6 ağaçlı bir parselde 5 yinelemeli bir deneme kurulması uygun bulunmuştur. Koruyucu ve yan sıraların verim üzerine etkisi bulunmamıştır. Örnekleme çalışmalarına konu olan mandarin, altıntop, portakal ve limon türlerine giren çeşitler üzerinde ele alınan pomolojik özelliklerin her biri için örnek sayıları saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Turunçgil
• Tek Düzen
• Örnekleme

The Uniformity Trial and Sampling Number of Citrus Fruits

Öz

The study was conducted to determine plot shape and sampling number on citrus experiments. The varieties used were Yerli (Cutris deliciosa Tenure), Clementine (Citrus reticulata Blanco), and Satsuma (Citrus unshiu Marcovitch) mandarins; Redblush grapefruit (Citrus paradisi Macfadyen), Interdonato lemon (Citrus limon (L.) Burm f.) and Washington navel orange (Citrus sinensis (L.) Osbeck). The results were obtained from pomological observations at different localities and times. Percentage of Coefficient of Variation (CV) and differences of the two means (d) were used as methods of evaluation. To the results, the ages of trees to be used in experiments should be minimum 10 years or over. The experimental design containing 6 trees in the plot with 5 replications is suitable for the purposes. The tree border lines have no effects. Suitable numbers of fruits in each sampling characters for different varieties were also determined.

Anahtar Kelimeler

• Citrus
• Uniform
• Sampling

Kaynakça

1. Bevington, K.B., J.H. Duncan, 1978. The influence of rootstock on the performance of Ellendale Tangor. Proc. Int. Soc. Citriculture, pp:124-126.
2. Burns, R.M., R.F. Sedlacek, 1982. Tristeza experiments: performance of rootstocks inoculated with virus. The Citrus and Subtropical Fruit Journal. No:589, pp:4-9.
3. Dokuzoğuz. M., I. Karaçalı, 1972. Balçova, Gümüldür ve Bornova Bölgelerinde "Satsuma" mandarininin pomolojik özellikleri üzerinde karşılaştırmalı araştırmalar. Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi Dergisi 5(3-4):7-24.
4. El-Zeftawi, B.M., I.R. Thornton, 1975. Effects of rootstocks and fruit stripping on alternate bearing of Valencia orange trees. J. Hort. Sci. 50:219-226.
5. El-Zeftawi, B.M., I.R. Thornton, 1978. Varietal and rootstock effects on mandarin quality. Australian J. Exp. Aqric. Animal Husb. 18:597-602.
6. Fung Kon Song, W.E., T. Nandan-Amattarani, 1975. Citrus rootstock performance with old and nucellar orange tops on heavy clay soils of the Coastal Plain in Surinam. De Surinaamse Land. bouw, 23(1):109-118.
7. Holtzhausen, L.C., W.A. Eshuyse, P.J. Muller, 1977. Citrus reticulata and a few other species as rootstocks for the nucellar "Palmer" navel orange. Proc. Int. Soc. Citrieulture, 2:549-557.
8. Hutchison, D.J., 1977. Influence of rootstock on the performance of Valencia sweet orange. Proc. Int. Soc. Citriculture 2:523-525.

9. Kalender, G., G. Sjöstrom, 1973. Satsuma mandarinlerin olgunluğu. Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi Dergisi 6(1-2):70-83.
10. Kırcalıoğlu, A., 1975. Örnek sayısı ve tekerrür sayısının saptanması. Bitki 2(3):343-353.
11. Kırcalıoğlu, A., 1979. Buğday verim denemelerinde parsel şekli, parsel alanı, blok şekli ve yineleme sayısının saptanması. Ege Bölge Zirai Araştırma Enstitüsü, Yayın No:14/23.
12. Krezdorn, A.H., 1977. Influence of rootstock on mandarin cultivars. Proc. Int. Soc. Citriculture, 2:513-518.
13. Manas, O., 1973. Memleketimizde çeşitli bölgelerde önemli bazı kültür bitkileriyle yapılacak verimle ilgili araştırmalarda en uygun parsel şekli, genişliği ve tekerrür adedinin saptanması. TÜBİTAK TOAG No:215, Ankara.
14. Menon, T.C.M., B.N. Tyagı, 1973. Optimum size and shape of plots in experiments with mandarin orange (C.reticulata Blanco) Hort. Abst. Vol.:43. Abst. No.:361.
15. Özsan, M., H.R. Bahçecioğlu, 1970. Akdeniz bölgesinde yetiştirilen turunçgil tür ve çeşitlerinin değişik ekolojik şartlar gösterdikleri özellikler üzerinde araştırmalar. TÜBİTAK, TOAG Yayın No:10.
16. Pearce, S., 1976. Field experimentation with fruit trees and other perennial plants. CAB Technical Communication No:23 (Revised), England.
17. Stafford, L.M., 1972. Influence of rootstock on navel orange yield ant tree growth at Mildura, Victoria. Australian J. Exp. Aqric. Animal Husb. 12:203-208.
18. Turpin, J.W., J.E. Cox, J.H. Duncan, 1978. Rootstock trials for lemans in New South Wales. Proc. Int. Soc. Citriculture. pp:126-128.
19. Ulubelde, M., S. Erkan, H. Sarp, 1982. The selection of the clones of Satsuma mandarin (Citrus unshiy Marc.) for early ripening ant virus-free plants in "The abstracts of 1. International Horticultural Congress, Vol.:1, Abst.:1366", 29 August-4 September, 1982, Hamburg, Federal Republic of Germany.
20. Wutscher, H.K., A.V. Shull, 1972. Performance of 13 Citrus cultivars as rootstocks for grapefruit. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 97(6):778-781.
21. Wutscher, H.K., A.V. Shull, 1973. The performance of Valencia orange trees on 16 rootstocks in South Texas. Proc. Trop. Reg. Ame. Soc. Hort. Sci. 17:66-73.
22. Wutscher, H.K., A.V. Shull, 1975. Yield, fruit quality growth and leaf nutrient levels of 14-year-old grapefruit, Citrus paradisi Macf., trees on 21 rootstocks. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 10(3):290-294.
23. Wutscher, H.K., A.V. Shull, 1976. Performance of Orlando tangelo on 16 rootstocks. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 101(1):88-91.
24. Wutscher, H.K., 1977. The influence of rootstock on yield and quality of red grapefruit in Texas. Proc. Int. Soc. Citriculture, 2:526-529.
25. Wutscher, H.K., D. Dube, 1977. Performance of young nucellar grapefruit on 20 rootstocks. J. Ame. Soc. Hort. Sci. 102(3):267-270.
26. Wutscher, H.K., A.V. Shull, 1978. The performance of 29 mandarins and mandarin hybrids in South Texsas. J. Amer. Soc. Hort. Sci. 103(1):124-127.
27. Yazgan, A., 1970. Çilekte meyve ağırlığının saptanmasında numune miktarı. Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi Dergisi, 3(1):37-42.
28. Yen, A.S., 1953. Antalya Bahçe Kültürleri İstasyonunun 15.12.1952 tarihinde Mersin’de toplanan 1. Narenciye Kongresinde sunduğu etüt ve deneme neticeleri. Tarım Vekâleti Neşriyat ve Haberleşme Müdürlüğü, Sayı:696.