Çileklerde Yavaş Çözünen ve Kimyasal Gübrelerin Eksibe Kumlarında Verim, Kalite ve Erkencilik Üzerine Etkileri

Öz

Bu çalışma 1985-1987 yıllan arasında Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsünde yapılmıştır. Denemeye alınan 4 çilek çeşidinde (Pocahontas, Tioga, Tufts ve Vista), 2 gübre tipi (yavaş çözünen: SD-996 ve kimyasal gübreler: Amonyum sülfat, Potasyum sülfat ve Triple süper fosfat) ile bunların 3 farklı dozunun (25 g/m², 50 g/m² ve 100 g/m²) verim, erkencilik ve meyve kaliteleri üzerine etkileri incelenmiştir. İki yılın bitki başına verim sonuçları istatiksel olarak karşılaştırıldığında çilek çeşitleri üzerine değişik yapıdaki gübrelerden çok, dozların etkili olduğu bulunmuştur. Pocahontas çeşidinde 50 g/m²’lik doz tanığa göre en yüksek verimi sağlarken öteki çeşitlerde 100 g/m²’lik doz en iyi sonucu vermiştir. Erkencilik ve kaliteli ürün eldesine ortalama değerlere göre, çeşit faktörü, gübre tip ve dozlarından daha etkili olmuştur. Tufts en erkenci çeşit olup, bunu Vista ile Pocahontas izlemiştir. Ancak gübre dozları azda olsa tanığa göre kaliteyi artırmışlardır. Tufts ve Vista en fazla 1. kalite meyve eldesine neden olurlarken Tioga bunları izlemiş, Pocahontas çeşidinden ise öteki çeşitlere göre daha düşük kaliteli meyveler alınmıştır. Ortalama değerlere göre yaprak analiz sonuçları 1986 yılında azot, fosfor ve potasyum düzeylerinin tüm uygulamalarda normalin altında, 1987 yılında ise azotun optimum düzeyde, fosfor ve potasyumun ise düşük düzeyde olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Çilek
• Kimyasal Gübre
• Eksibe Kumları
• Verim
• Kalite
• Erkencilik

Effects of Slow Release and Chemical Fertilizers on Yield, Quality, and Earliness of Strawberries Grown in Eksibe Sands

Öz

The study was carried out at The Alata Horticultural Research Institute between 1985 and 1987. In the experiments 4 strawberry varieties (Pocahontas, Tioga, Tufts and Vista), 2 fertilizer forms [1. Slow-release fertilizer-SD-996 2. Chemical fertilizers (ammonium sulphate, potassium sulphate and triple super phosphate] and their 3 doses (25 g/m², 50 g/m² and 100 g/m²) were used. When the yields of two years were compared statistically, the effect on yield was not due to the forms of fertilizers but their doses. In Pocahontas 50 g/m² dose produced the highest yield in comparison to control white in the other varieties, 100 g/m² dose was the most effective. According to the average figures, the varieties themselves played more important role on the precocity and quality of the fruits than the forms and doses of fertilizers used. However, a slight improvement in the quality was observed due to the doses. First quality fruits were obtained from Tufts and Vista; they were followed by Tioga while Pocahontas produced lower quality fruits than the other three varieties. The results of leaf analysis have shown that the levels of N, P and K were below normal in all treatments in 1986. I 1987 the level of N was improved to optimum while P and K levels were still low.

Anahtar Kelimeler

• Strawberry
• Chemical Fertilizer
• Excipient Sands
• Yield
• Quality
• Earliness

Kaynakça

1. Chapman, H.D., P.F. Pratt, 1961. Methods of Analysis for soils, plants and waters. University of California Division of Agricultural Sciences. 3095.
2. Çınar, S. 1975. Çilekte çeşit, verim, gübre miktar ve tatbik zamanı ile plastik örtünün fayda ve mahzurları. Tarsus Bölge Toprak Araştırma Yayın No:65.
3. Genç, Ç., O. Konarlı, 1977. Çileklerde ticari gübrelerin verim, kalite ve yapraklardaki bitki besin madde miktarlarına etkileri. TÜBİTAK Yayın No:408 TOAG. Seri No:84, s:13-14.
4. Elmstrom, G.W., J.G.A. Fiskell, F.G. Martin, 1975. Slow-release fertilizers for a uniform supply of N and K to watermelon. Soil and Crop Science Society of Florida. 34:8-91
5. Jackson, M.L. 1962. Soil chemical analysis. Prentice Hall, New York.
6. Kaşka, N., Ö. Gezerel, 1983. Yeni tesis edilmiş çilek bahçelerinde kimyasal bakımdan değişik yapıdaki azotlu gübrelerin verim ve yaprakların bitki besin madde düzeylerine etkisi. Doğa Bilim Dergisi: Tarım ve Ormancılık, 7:237-242.
7. Kaşka, N., A. Yazgan, M. Pekmezci, O. Konarlı, O. Yalçın, 1979. Çileklerde değişik yaz ve kış dikim zamanlarının turfada çilek üretimi ve verim üzerine etkileri. TÜBİTAK Yayın No:417. TOAG. Seri No:88, s:80.
8. Kaşka, N., A.I. Yıldız, S. Paydaş, M. Biçici, N. Türemiş, A. Küden, 1986. Türkiye için yeni bazı çilek çeşitlerinin Adana’da yaz ve kış dikim sistemleriyle örtü altı yetiştiriciliğinin verim ve kalite üzerine etkileri. Doğa Bilim Dergisi, D-2-ID(1):84-102.

9. Kaşka, N., E. Özdemir, S. Paydaş, A.I. Özgüven, 1988. Alata’da yeni bazı çilek çeşitleri üzerinde araştırmalar. Doğa, Tu Tar. ve Or. D.C. 12(1):1-10.
10. Kwong, S.S., D. Boynton, 1959. Time of sampling leafage and fraction as factors influencing the concentrations of nutrient elements in strawberry leaves. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci. 73:168-173.
11. Locascio, S.J., J.G.A. Fiskell, 1971. Effects of sulfur-coated urea and potassium chloride on watermelon production and soluble salts. Soil and Crop Science Society of Florida. 30:113-122.
12. Locascio, S.J., J.G.A. Fiskell, H.W. Lundy, 1974. Watermelon response to sulfur coated urea mulches and nitrogen rates. Proceedings of the Florida State Horticultural Society 86:201-204.
13. Mengüç, V., H. Ölez, H. Poyraz, 1968. Çilek ve çilek yetiştiriciliği. Dizer Konca Matbaası. İstanbul. 565.
14. Olsen, S.R., C.V. Cole, F.S. Watanabe, L.A. Dean, 1954. Estimation of available Phosphorus in soils by extraction with sodium bicarbonate. USDA Circular No:939. Washington D.C.