Nematodlara Dayanıklı Bazı Asma Anaçlarının Yeşil ve Odun Çeliklerle Çoğaltılması Üzerinde Araştırmalar

Öz

Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümünün şişleme kasalarında yürütülen bu denemede Harmony, Salt Creek, 1616 C ve 1613 C anaçlarının yeşil ve odun çelikleri kullanılmıştır. Yeşil çeliklerle yapılan köklendirme çalışmasında, tam çiçeklenme zamanında alınanlarda başarı sağlanamazken, tam çiçekten bir ay sonra alınan yeşil çeliklerin gayet iyi köklendiği, ancak, bunlarında yapraklı olanlarında köklenmenin hayli geliştiği görülmüştür. Harmony, 1616 C ve 1613 C anaçlarının yapraklı ve yap raksız çeliklerinde köklenme çepeçevre denecek şekilde meydana gelmiş (5 puan) ve %90 değerinde bir köklenme oranı saptanmıştır. Salt Creek anacında ise köklenme 3.5 puan olarak gerçekleşmiş ve yapraksız çeliklerde %80; yapraklılarda ise %50 oranında fidan elde edilmiştir. Fidan başına toplam kök sayısı, ortalama kök uzunluğu ve köklenme derecesi bakımından, 1616 C ve 1613 C anaçları daha üstün değerler vermiştir. Odun çelikleriyle çoğaltmada ise, alttan ısıtmanın çeliklerde dikimden yaklaşık 35 gün sonra en az %90 oranında, kaliteli bir köklenmeye neden olduğu, ısıtmasız kasalarda ise köklenmenin dikimden yaklaşık 3 ay kadar sonraya geciktiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nematod
• Asma Anaçları
• Araştırma

Investigations on Propagation of Green (Herbaceous) and Hardwood Cuttings of Some Grape Rootstocks Resistant to Nematodes

Öz

In this research, green (herbaceous) and hardwood cuttings of Harmony, Salt Creek, 1616 C and 1613 C rootstocks were used by employing the mist systems of Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, University of Çukurova. While the green cuttings taken at the bloom time was not successful in rooting, the green cuttings that taken one month later than the previous one had satisfactory root system although presence of one leaf at the uppermost node of the cuttings caused to a good bit delay in rooting of others. The cuttings of Harmony, 1616 C and 1613 C with and without a leaf had 90% (as 5 point) root system almost all around the basal end of the plant. Salt Creek cuttings without the leaf had 80% (as 3.5 point) root system whereas the cuttings with the leaf had only 50% rooting. On the other hand, 1616 C and 1613 C rootstock showed a high performance considering the total number of roots, average length of root and the degree of rooting per plant. The bottom heating caused to a high-quality rooting of hardwood cuttings about 35 days after planting but the cuttings, which did not have bottom heat, took about three months to root.

Anahtar Kelimeler

• Nematode
• Grapevine Rootstocks
• Research

Kaynakça

1. Alley, C.J., 1979. Grapevine propagation. 11. Rooting of Cuttings, effects of IBA and refrigeration on rooting. Amer. J. Enol. Viticult. 30(1):28-32.
2. Anonymous, 1976. Grapevine propagation by herbaceous bud cuttings. (Hort. Abs. 46(4): No:3104.)
3. Anonymous, 1981. Propagation of temperate zone fruit plants. Division of Agricultural Science, Univ. Calif. Rep. Sept. 20 p.
4. Avruda, P.I., 1973. Rooting of vine softwood cuttings in relation to their quality and the time they are taken. (Hort. Abst. 43(3): No:1089.)
5. Calo, A.B. Iannini, A. Costacurta, et al. 1977. Studies on the importance of temperature in the rooting of certain grapevine cultivars. (Hort. Abst. 47(4): No:3435.)
6. Caner, O., 1982. Bahçe Bitkilerinde çelikle çoğaltmaya etki eden faktörler. Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi. Yayın No: 43. Alata-İçel, 29 s.
7. 7.Çelik, H., 1978. Asma çeliklerinde bazı teknik ve hormonal uygulamaların kallus oluşumu, aşı tutma ve köklenme oranına etkileri üzerinde araştırmalar. (Basılmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Ankara, 129 s.
8. Çelik, H., 1984. Türkiye bağcılığında fidan sorunu. Tokat Bağcılığı Sempozyumu, s:50-62. Tokat.

9. Ergenoğlu, F., S. Gürsöz, 1978. Akdeniz Bölgesi bağcılığının fidan sorunu. TÜBİTAK-Türkiye 1. Fidancılık Sempozyumu, Tokat.
10. Ergenoğlu, F., S. Tangolar, 1987. Asmaların çeliklerle çoğaltılması ve köklenme ile sürgünlerin biyokimyasal içerikleri arasındaki ilişkiler. TÜBİTAK-Türkiye 1. Fidancılık Sempozyumu, Tokat.
11. Ertürk, H., S. Özkut, 1973. Ege Bölgesi şartlarında kök ur nematodlarına (Meloidoqyne spp). dayanıklı asma anacı araştırılması. TÜBİTAK TOAG-85. İzmir, 50 s.
12. Fidan, Y., S. Can, 1984. Amerikan asma anaçlarının seçimine etki eden başlıca faktörler. Tokat Bağcılığı. Sempozyumu, s:62-73. Tokat.
13. İlter, E., I. Kısmalı, A. Atila, I. Uzun, 1984. Asma fidanı sorunu ve çözümü için öneriler. Türkiye 2. Bağcılık ve Şarapçılık Sempozyumu, s:23-31. Manisa.
14. Kaşka, N., M. Yılmaz, 1974. Bahçe Bitkileri Yetiştirme Tekniği. (Çeviri: "Plant Propagation" H.T. Hartmann, D.E. Kester) Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları: 79. Ders Kitabı: 2.
15. Kısmalı, I., 1984-a. Bağcılıkta anaçların ortaya çıkardığı sorunlar. Tokat Bağcılığı Sempozyumu, s:39-50. Tokat.
16. Kısmalı, I., 1984-b. Özel Bağcılık ders notu. Bornova-İzmir. 74 s.
17. Kısmalı, I., N. Karakır, 1990. Asma fidanı elde edilmesinde kalite ve randıman artırma olanakları üzerinde araştırmalar. Doğa, 14(2):107-115.
18. Özbakan, A., O. Konarlı, 1969. Flokseraya dayanıklı asma anaçlarının sisleme metodu ile köklendirilmesi konusunda araştırmalar. Yalova Bahçe Kültürleri Araştırma ve Eğitim Merkezi Dergisi 2(3):65-67.
19. Svechota, V., 1979. Results of the cultivation of vine cuttings under film cover. Vitis 18(4):397s.
20. Weaver, R.J., 1976. Grape growing. Department of Viticulture and Ecology. University of California, Davis, USA. 371 s.
21. Winkler, A.J., J.A. Cook, W.M. Kliewer, L.A. Lider, 1979. General Viticulture, University of California Press. Berkeley. 710s.
22. Yılmaz, M., 1970. Çelikle çoğaltma ve bununla ilgili sorunlar. Tarım Bakanlığı Ziraat İşl. Genel Müd. Ankara 26 s.