Galit F₁ Domates Çeşidinde 4-CPA’nın Verim, Erkencilik, Kalite ve İçsel 4-CPA Düzeylerine Etkileri

Öz

Önemli sebze türlerinden biri olan domatesin örtü altında yetiştiriciliğinde birtakım sorunlar bulunmaktadır. Bunların arasında en önemlisi kış aylarındaki düşük sıcaklıklar nedeniyle meyve tutumunun olmamasıdır. Bu durumda seraların ısıtılması gerekmektedir. Ancak bu ısıtma oldukça pahalıya mal olmaktadır. Bu nedenle düşük sıcaklıkta meyve tutumunu sağlamak için 4-CPA gibi büyümeyi düzenleyici maddelerin kullanımı halen gündemdedir. Araştırma sera koşullarında yetiştirilen Galit Fı domates çeşidi ile kurulmuştur. 4-CPA uygulaması açan çiçeklere bir ve iki kez olmak üzere 0, 15, 30 ve 60 ppm dozlarında uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda bitki başına verim, meyve şekli ve kalitesi incelenmiştir. Ayrıca elde edilen meyvelerde densitometrik olarak TLC’de 4-CPA analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre bitki başına en yüksek verim 30 ppm 4-CPA’nın çiçeklere bir kez püskürtülmesinden elde edilmiştir. Yapılan analizlerde ise meyvelerde ng cinsinden bile 4-CPA kalıntısına rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Galit
• F₁ Domates
• 4-CPA
• Verim
• Erkencilik
• Kalite

Effects Of 4-CPA on Yield, Earliness, Quality and Endogenous 4-CPA Level of F₁ Tomato Variety ‘Galit’

Abstract

One of the most important vegetable species is tomato which has some problems in the protected cultivation. The most important problem among these is the impossibility of fruit set under low temperature in winter. Thus, the greenhouses should be heated. But this heating is much expensive. For this reason, plant growth regulators, such as 4-CPA is still used in order to achieve fruit set under low temperature conditions. In this study, the treatment was carried out utilizing Galit F₁ tomato variety grown under greenhouse condition. 0, 15, 30 and 60 ppm doses 4-CPA were applied on opened flowers by one or twice. At the end of experiment, the yield per plant, fruit shape, and quality were investigated. In addition to these, amounts of endogenous 4-CPA into ripened fruits were analyzed by using densitometric TLC method. According to the results, the highest yield per plant was obtained 30 ppm doses of 4-CPA applied once.4-CPA analyses determined by densitometric method after TLC have shown that 4-CPA in the ripened fruits were not determined even at ng level.

Keywords

• Galit
• F₁ Tomato
• 4-CPA
• Yield
• Earliness
• Quality

Kaynakça

1. Abak, K., F. Dönmez, 1990. Sera Sebzeciliğinde Hormon Kullanımı ve Hormonların İnsan Sağlığına Etkileri. İçel’de Tarım 5:6.
2. Abak, K., A. Sevgican, H. Çolakoğlu, N. Eryüce, A. Gül, N. Baytorun, G. Çelikel, M. Paksoy, 1994. Sera Tarımında Topraksız Yetiştirme Üzerinde Araştırmalar. TÜBİTAK-TOAG 884 no.lu Proje Sonuç Raporu, Ağustos 1994, Ankara.
3. Abak, K., N. Sarı, M. Paksoy, O. Kaftanoğlu, H. Yeninar, 1995. Efficiency of Bumble bees on the yield and quality of eggplant and tomato grown in glasshouse. Acta Horticulturae 412:268-274.
4. Anonymous, 1995. CAMAG Application Notes “Instrumental Thin-Layer Chromatography” A-28.6:1-13.
5. Bayraktar, K., F. Macit, B. Eser, 1973. Serada Patlıcan Yetiştiriciliğinde Muhtelif Kimyasal Maddelerin Meyve Tutumuna ve Kantitatif Vasıflara Etkileri Üzerinde Çalışmalar. TÜBİTAK 4. Bilim Kongresi 5-8 Kasım, Ankara.
6. Butz, S., H.J. Stan, 1995. Screening of 265 Pesticides in Water by Thin-Layer Chromatography with Automated Multiple Development. Analy. Chem. 67(3):620-630.
7. Cığız, G., 1985. Domateslerde Hormon, Sarsma ve Soğuklatma Uygulamalarının Meyve Tutumu ve Kaliteleri Üzerine Etkileri (Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
8. Çelikel, G., 1994. Organik ve İnorganik Bazı Ortamların Serada Topraksız Yetiştiricilikte Kullanılabilirliği ile Domates, Biber, Patlıcanda Bitki Gelişmesi Verim, Erkencilik ve Kalite Üzerine Etkileri (Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana, 269s.

9. Drakes, G.D., T.V. Sims, S.J. Richardson, D. Derbyshine, G. Hayman, Tomato production-hydroponic growing systems. MAAF Publ., Northumberland, 43p.
10. Eser, B., T. Yoltaţ, F. Macit, 1981. Sera Domates Yetiştiriciliğinde Çeşitli Büyümeyi Düzenleyici Maddelerin Meyve Tutumu ve Verime Etkisi Üzerine Araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 181(18)(1,2,3):201-209.
11. Ercan, N., H. Vural, M. Akıllı, M. Pekmezci, 1992. Domateste vibratör ve el ile tozlamanın meyve tutumu, tohum sayısı ve meyve ağırlığına etkileri üzerinde bir araştırma. Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2:343-347.
12. Gül, A., 1991. Topraksız Kültür Yöntemiyle Yapılan Sera Domates Yetiştiriciliğine Uygun Agregat Seçimi Üzerinde Araştırmalar (Doktora Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
13. Günay, A., 1981. Serler. Cilt:2. Özel Sebze Yetiştiriciliği, Çağ Matbaası, Ankara.
14. Hamad, K.K., K.S. Abdul, 1987. Biology Department, Salahaddin Univ. Iraq, Iraqi Journal of Agri. Sci. Zonco. 5(3):25-36.
15. Hauck, H.E., M. Mack, S. Reuke, H. Herbert, 1989. Hydrophilic Surface Modified HPTLC Precoated Layers in Pesticide Analysis. J. Planar. Chrom. 2:268-275.
16. Jensen, M.H., W.L. Collins, 1985. Hydroponic vegetable Production. Horti-cultural Reviews. (Ed. J. Janick), 7:483-553.
17. Kassler, D., J. Anckow, G. Baars, 1983. Yield increase of greenhouse tomatoes with the use of Ujotin. Journal of Horticultural Science 2(11):324-326.
18. Koçer, G., B. Eser, 1992. Sera domates üretiminde farklı form ve dozlardaki 2,4-D uygulamalarının etkilerinin mukayesesi üzerinde bir çalışma. Türkiye 1. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, 2:349-351.
19. Lipari, V., G. Mauromicale, 1980. The effect of Auxinic Substances Applied at Different Concentrations on the Production of Tomatoes Under Glass. Journal of Horticultural Science 63(3):215-244.
20. Maas, E.F., R.M. Adanson, 1985. Soilless culture of commercial greenhouse tomatoes. Canada Minister of Agric. Publ. 1460/E, Ottawa, 27p.
21. Monteiro, A.A., 1983. Tomato Fruit Growth in Relation to Methods of Improving Fruit-Setting. Acta Horticulturae 137:307-315.
22. Onur, T., Ü. Ertekin, 1981. Domateste Hormon Kullanarak Meyve Tutumu. Ülkesel Proje. Kod No:111-333-4-072 Uygulama Proje Kod No:06-3-03, Aksu-Antalya.
23. Özgüven, A.I. ve N. Kaţka, 1992. Çileklerde GA₃ Uygulamalarının İçsel Hormon Düzeylerine Etkileri 2. ABA, IAA, Z+ZZ, I Ado, I-Ade Üzerine Etkileri. Doğa Bilim Dergisi 16(2): 422-433.
24. Özgüven, A.I., 1993. Bozuk Şekilli Domateslerde İçsel Oksin İçerikleri. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 8(2):61-68.
25. Paksoy, M., 1995. Domateste Topraksız Yetiştiricilikte Değişik Substrat Karışımlarının ve Bitki Kök Bölgesi Isıtmasının Bitki Gelişimi, Verim, Erkencilik ve Ürün Kalitesine Etkileri. (Doktora Tezi), Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana, 223s.
26. Siegel, U., M. Schmitt, H. Jork., 1989. HPTLC Spectroscopic Determination of Eight Phenoxy carboxylic Acid Herbicides. J. Planar Chromatography. Vol.2, August.
27. Sjut, V., F. Bangerth, 1978. Endogenous Hormones in Artificially Induced Parthenocarpy fruits. Symposium on growth Regulators in Fruit Production Acta. Horticulturae 80:163-169.
28. Thomas, T.H., 1982. BCPC Publication. London Road. pp:144-151.
29. Torfs, P., 1986.Türkiye 1. Yaprak Gübreleri ve Bitki Hormonları. Semineri Notları, Antalya.
30. Winser, G.W., M. Scwarz, 1990. Soilless culture for horticultural crop production. FAO Plant Production and Protection Paper 10. 188p.
31. Yalçın. O., 1978. Seralarda patlıcan yetiştiriciliği, Sebzecilik Araştırma Enstitüsü, Araştırma Raporları, Antalya.
32. Zuang, I.I., M. Musard, J. Dunaolin, J.P. Thicoipe, M. Letard, P. Waysse, Dr. Adam, 1996. Cultures Lequmieres sur substrats. Installation et Conduit, Paris, 276p.