Güzyemişi (Elaeagnus umbellata Thunb.) Tohumlarının Çimlenmesi Üzerine Soğukta Bekletme ve Sıcak Su Uygulamalarının Etkisi

Öz

Güzyemişi (Elaeagnus umbellata Thunb.) iğdegiller familyasına giren bir tür olup Kore, Çin, Japonya, Tayvan, Nepal, Pakistan, Hindistan ve Afganistan’da yaygındır. Güzzeytini, japon iğdesi ve kochakuri de denilen güzyemişi, kışın yaprağını döker, çok gövdeli çalı formundadır, havanın serbest azotunu toprağa fiske eder ve verimsiz topraklarda hızlı büyüme gösterir. Asitli topraklar başta olmak üzere birçok toprak tipinde yetişebilmektedir. Yaprakları hayvan yemi olarak kullanılmakta, çalı formundaki bitkisi, gümüşi renkteki yaprakları ve koyu kırmızı meyveleri ile süs bitkisi olarak park-bahçelerde değerlendirilmekte, siper, ses bariyeri, maden alanlarının geri kazanılması, erozyon ile mücadele, karayolu ve orman ağaçlandırma çalışmalarında ve cevizler için azot kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Ormancılık faaliyetleri ve süs bitkisi olarak kullanılmış olan güzyemişinden selekte edilen çeşitler ile yeni bir bahçe bitkisi olarak tarımı yapılmaya başlanmıştır. Güzyemişinin kırmızı meyvelerinin likopen içeriği (58 mg/100 g. taze meyve) domatese (3 mg/100 g taze domates) göre 18 kat daha yüksek olduğu için fonksiyonel gıda olarak tüketimi yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada farklı sürelerde soğukta bekletilerek sıcak su uygulamasına tabi tutulan güzyemişi tohumlarındaki çimlenme oranı saptanmış ve 60 gün +5°C’de bekletilerek sıcak su uygulanmayan güzyemişi tohumlarındaki çimlenme oranı %57.00 olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Güzyemişi
• katlama
• soğuk
• çimlenme
• sıcak su

Effect of Dry-Cold Stratification and Hot Water on The Germination of Autumn Olive Berry (Elaeagnus umbellata Thunb.) Seeds

Öz

Autumn berry (Elaeagnus umbellata Thunb.) is the member of Elaeagnaceae (Oleaster) family and native to China, Korea, Japan, Taiwan, Nepal, Pakistan, India and Afghanistan. Autumn berry is a deciduous shrub or small tree and it is known as Japanese silverberry, umbellate oleaster, autumn olive, autumn Elaeagnus, or spreading oleaster. Because it fixes atmospheric nitrogen in its roots, it often grows vigorously and competitively in infertile soils. It adapts to several soil conditions from acidic, alkaline, and salty to clayey soils. Because it fixes atmospheric nitrogen in its roots, it often grows vigorously and competitively in infertile soils. It adapts to several soil conditions from acidic, alkaline, and salty to clayey soils. It thrives full sunny conditions and do not tolerate shade sides. Leaves of autumn berry are good as ornamental due to its foliage color and brilliant red berry fruits with silvery spots. Autumn berry is also good for wildlife food, mine reclamation, erosion control, soil preservation, screens, barriers, landscape plants, forestation, and nurse plant and nitrogen source for walnuts, shrubs for highway slopes and banks. It widely uses as ornamental and forestation plant but now selected cultivars are using for horticultural and cash crop around the world. Its red berries contain 18 times higher lycopene (58 mg/100g fresh w.) than tomatoes (3 mg/100 g fresh w.). Autumn berry is good alternative berry fruit for human heath due to its high lycopene content, it is called as a functional food for life. In the present study, the effect of dry-cold stratification and hot water application on germination determined and 60 days stratification without hot water gave the highest germination rate (57.00%).

Anahtar Kelimeler

• Beef tomatoes
• breeding
• storage
• quality

Kaynakça

1. Ahmad, S.D., Sabır, M.S., Juma, M., Asad, H.S., 2005. Morphological and biochemical variations in Elaeagnus umbellata Thunb. from mountains of Pakistan. Acta Bot. Coat. 64(1): 121-128.
2. Anonymous, 2012. Invasive Species, Best Control Practices: Autumn Olive, Elaeagnus umbellata. Michigan Dep. of Nat. Sci., Michigan Nat. Feat. Invent.: 2/2012, 40p.
3. Black, B., Fordham, I., 2007. Autumn olive: weed or new cash plant. New York Beryy News, 6(1): January, 24, 3p.
4. Byers, P., 2001. An Autumn olive a day keeps the doctor away. The Berry Basket, Newsletter for Missouri Small Fruit And vegetables Growers. Winter, 4(4): 14-15.
5. Clark, J., Hemery, G., 2006. The use of autumn olive (Elaeagnus umbellata Thunb.) in British forestry. Quarteryly J. Forestry. 100, 285-288.
6. Çelik, H., Karabulut, B., Söyler, B., Çelik, D., Demirel G., Işık, Y., 2012. Güzyemişi (Eleagnus umbellata Thunb.)’nin bazı pomolojik özellikleri ile tohumlarının çimlenmesi üzerine dışsal giberellin uygulaması ve soğukta katlamanın etkileri. IV. Ulusal Üzümsü Meyveler Semp. 3-5 Ekim, Akdeniz Üniv., Antalya. Bildiriler Kitabı: 314-323.
7. Fordham, I.M., Clevidence, B.M., Wiley, E.R., Zimmermann, R.H., 2001. Fruit of autumn olive: A rich source of lycopene. HortScience 36(6): 1136-1137.
8. Fordham, I.M., Zimmermann, R.H., Clevidence, B.M., Wiley, E.R., 2003. Autumn olive: A potantial alternative crop. Acta Hort. 626: 437-439.

9. Fowler, L.J., Fowler, D.K., 1987. Stratification and temperature requirements for germination of autumn olive (Elaeagnus umbellata) seed. Tree Planters’ Notes, 38(1): 14-17.
10. Funk, D.T., Schlesinger, R.C., Ponder, P., 1979. Autumn-olive as a nurse plant for black walnut. Bot. Gaz. 140 (suppl.)110-114.
11. Göktürk, A., Ölmez, Z., Temel, F., Yahyaoğlu, Z., 2007. Bazı önişlemlerin iğde (Elaeagnus angustifolia L.) tohumlarının çimlenmesi üzerine etkileri. SDÜ Orman Fak. Derg., 2:3241.
12. Hamilton, D.F., Carpenter, P.L., 1975. Regulation of seed dormancy in Elaeagnus umbellata by endogenous growth substances. Canadian Journal of Botany, 53: 2303-2311.
13. Hamilton, D.F., Carpenter, P.L., 1976. Factors influencing low-temperature after-ripening in seed of Elaeagnus umbellata Thunb. J. Amer. Soc. for Hort. Sci., 101(2): 171-175.
14. Janick, J., Paul, R.E., 2008. Elaeagnaceae, Elaeagnus spp. Russian olive and silverberry. The Encyclopedia Fruit and Nuts. CABI: 338-339.
15. Mostoller, E.L., 2008. Site characteristics and plant invasion: Light limitation of invasive establishment and impacts of Elaeagnus umbellata on soil nitrogen availability and cooccuring species. Univ of Massachussetts, Thesis.
16. Olson, D.F., Barbour, J.L., 2008. Elaeagnus L. elaeagnus. In: Bonner, F.T. and Karrfalt, R.P. (Eds.). The Woody Plant Seed Manual, USA Agr. Dept. Forest Serv. Agr. Handbook, 727: 484-487.
17. Olson, D.F., Barbour, R.J., 2008. Elaeagnus L., In: Woody Plant Seed Manual. USDA Forest Service, National Seed Labotatory, Seed Technology Center Publications, USA. www.nsl.fs.fed.us/wpsm /Elaeagnus.pdf, (Erişim: 20.07.2008).
18. Özgen, M., Scherens, J.C., Fordham, I.M., 2009. Yüksek likopen içerikli sonbahar yemişinin (Elaeagnus umbellata) fitokimyasal özellikleri. III. Ulusal Üzümsü meyveler Sempozyumu, Bildiriler Kitabı, 210p.
19. Perkins-Veazie, P., Black, B., Fordham, I., Howard, L., 2005. Lycopen and total phenol content of autumn olive (Elaeagnus umbellata) selections. HortScience, 40(3): 883-884.
20. Reich, L., 2005. Uncommon Fruits For Every garden. Timber Press, 288p. Elaeagnus: 115-120.
21. Sabir, M.S., Ahmad, D.S., Hussain, I.M., Tahir, K.M., 2007. Antibacterial activity of Elaeagnus umbellata (Thunb.) a medicinal plant from Pakistan. Saudi Med. J., 28(2): 259-263.
22. Scott, T.L., 2010. Plant medicine. The ecological benefits and healing abilities of invasives. Healing Arts Press, 268-272.
23. Smith, C.L., 1998. Exotic Plant Guidelines. NC State Park and Recreation
24. Stark, C., 2000. Control of Elaeagnus umbellata- (Autumn Olive). Restoration and Rerclamation Review. Student on-line J. 6(3): 1-6.
25. Wang, S.Y., Fordham, I.M., 2007. Differences in chemical composition and antioxidant capacity among different genotypes of autumn olive (Elaeagnus umbellata Thunb.). Food Technol. Biotechnol. 45(4): 402-409.