Farklı Tuz Konsantrasyonlarının ve Uygulamaların Çilek Gelişimi Üzerine Etkileri

Öz

Tarım alanlarındaki yoğun tarımsal uygulamalar ve sulama nedeniyle ortaya çıkan tuzluluk, ürünün ve toprağın verimliliğini sınırlayan en önemli etkenlerden biridir. Bu çalışmada, San Andreas çilek çeşidinde, farklı tuz stresi koşullarında (0, 30 ve 60 mM/L NaCl), aminosiklopropan karboksilat deaminaze (ACCD) aktivitesine sahip bakteri kombinasyonu (Bacillus cereus RCP 3/1 + Rhizobium radiobacter RCR 11/2) ile bazı Glomus türlerini içeren mikorizal fungus uygulamalarının sonucunda meydana gelen yaprak ve kök yaş ağırlığı, kök uzunluğu ve yaprak rengi (L, a, b) değerlerindeki değişimler üzerine etkileri araştırılmıştır. Bitkilere tuz çözeltileri uygulamaya başlanmasından itibaren 0., 15., 30., 45. ve 60. günlerde yapılan sökümlerde alınan değerlendirmeler sonucunda yaprak ve kök yaş ağırlıklarının tuz konsantrasyonları ve uygulamalar bakımından istatistiksel olarak farklı çıkmadığı, ancak söküm günleri dikkate alındığında günler arasında önemli farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Tuz konsantrasyonlarının ve söküm günlerinin kök uzunluğuna etkisi istatistiksel olarak önemli bulunurken, uygulamaların etkisi önemsiz çıkmıştır. Tuz konsantrasyonu arttıkça yaprak renginin sarılığı artmıştır. Sonuç olarak Gün × Tuz × Uygulama interaksiyonu dikkate alındığında yaprak yaş ağırlığı bakımından mikoriza + bakteri uygulaması; kök yaş ağırlığı, kök uzunluğu ve yaprak rengi özellikleri için bakteri uygulaması öne çıkan uygulamalar olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çilek
• tuz stresi
• bakteri
• mikoriza

Effect of Different Salt Concentration and Application on Growth of Strawberry

Öz

Salinity in agricultural areas because of intensive practices and irrigation is one of the most important elements effecting yields of soil and limiting product yield. This study, some growth changes occurring as a result of bacteria (Bacillus cereus RCP 3/1 + Rhizobium radiobacter RCR 11/2) promoting plant development including aminocyclopopane carboxylate deaminase (ACCD) enzyme and mycorrhizal fungus applications including some Glomus species at different salt stress conditions (0, 30 and 60 mM/L NaCl) were researched at different harvesting days in San Andreas strawberry variety. Leaf fresh weight (g) and root fresh weight (g) of strawberry cv. San Andreas plants under salt (0, 30 and 60 mM/L NaCl) stress and applications (control, mycorrhiza, bacteria and myc + bac) were no statistically significant differences but were significant that made in the leaf samples taken during the uprooting made on day 0 and the 15th, 30th, 45th and 60th days. The effect of applications on root length were no statistically significant differences but were significant during uprooting in days and salt concentrations. Root length decreased with increasing salt concentration. Yellowing of leaf color increased with increasing salt concentration. According to Day × Salt × Application interaction, while leaf fresh weight gave the highest value in the mycorrhiza + bacteria application, root fresh weight, root length and leaf color gave bacteria application.

Anahtar Kelimeler

• Strawberry
• salt stress
• rhizosphere microorganisms
• arbuscular mycorrhizal fungi

Kaynakça

1. Adak, N., 2010. Camarosa çilek çeşidinde değişik EC düzeylerinin verim ve kalite üzerine etkileri. Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Derim Dergisi, 27(2):22-33.
2. Akça, Y., Samsunlu, E., 2012. The effect of salt stress on growth, chlorophyll content, proline and nutrient accumulation and K/Na ratio in walnut. Pakistan J. Botany, 44(5):1513-1520.
3. Bernstein, L., 1980. Salt Tolerance of Fruit Crops. United States Department of Agriculture. Agriculture Information Bulletin Number 292, 8 p.
4. Cemek, B., Ünlukara, A., Karaman, S., Gökalp, Z., 2011. Effects of evapotranspiration and soil salinity on some growth parameters and yield of lettuce (Lactuca saliva var. crispa) Zemdırbyste-Agrıculture, 98(2):139-148.
5. Çakmakçı, R., 2009. Stres koşullarında ACC deaminaze üretici bakteriler tarafından bitki gelişiminin teşvik edilmesi. Atatürk Üniv. Ziraat Fak.Derg. 40(1):109-125.
6. Çakmakcı, R., Dönmez, M.F., Ertürk, Y., Erat, M., Haznedar, A., Sekban, R., 2010. Diversity and metabolic potential of culturable bacteria from the rhizosphere of Turkish tea grown in acidic soils. Plant Soil. 332:299-318.
7. Ekmekçi, E., Apan, M., Kara, T., 2005. Tuzluluğun bitki gelişimine etkisi, OMÜ Zir. Fak. Dergisi, 20(3):118-125.
8. Epstein, E., Nortlyn, J.D., Rush, D.W., Kıngbury, R.W., Keller, D.B., Cunningeham, G.A., Wrona, A.F., 1980. Saline culture of crops. A Genetic Approach. Sci., 210:399-404.

9. Erenoğlu, B., Burak, M., Şeniz, V., Fidancı, A., 2003. Melezleme ıslahı ile elde edilen bazı çilek çeşitlerinin In Vitro şartlarında tuza (NaCl) mukavemetleri üzerinde araştırmalar. Ulusal Kivi ve Üzümsü Meyveler Sempozyumu, 23-25 Ekim 2003, Karadeniz Teknik Üniversitesi Ordu Ziraat Fakültesi, Ordu, 288-294.
10. Fan, L., Dalpé, Y., Fang, C., Dubé, C., Khanizadeh, S., 2011. Influence of arbuscular mycorrhizae on biomass and root morphology of selected strawberry cultivars under salt stress. Botany, 89(6):397-403.
11. Franco, J.A, Esteban, C., Rodriguez, C., 1993. Effect of salinity on various growth stages of muskmelon cv. Revigal. J. Hort. Sci. 68:899904.
12. Greenway, H., Munns, R., 1980. Mechanism of salt tolerance in nonhalophytes. Annu. Rev. Plant Physiol 31:149-190.
13. Harley, J.L., Smith, S.E., 1983. Mycorrhizal Symbiosis. Academic Press. London.
14. Kaya C., Higgs D., Saltali K., Gezerel, O., 2002. Response of strawberry grown at high salinity and alkalinity to supplementary potassium. J. Plant Nutrition. 25(7):1415–1427.
15. Khanouja, S.D., Chaturvedi, K.N.J., Garg, V.K., 1980. Effect of exchangeable sodium percentage on the growth and mineral composition of Thom son Seedless grapevine. Scientia Horticulturae, 12(1):47-53.
16. Küçükyumuk, C., Yıldız, H., Ünlükara, A., 2014. Tuz stresinin farklı anaçlar üzerine aşılı kirazın vejetatif gelişimine etkilerinin belirlenmesi. Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi. Cilt 1, Sayı 2:154-161.
17. Martinez Barroso, M.C., Alvarez, C.E., 1997. Toxicity symptoms and tolerance of strawberry to salinity in the irrigation water. Scientia Horticulturae. 71:177–188.
18. Mohammad, M., Shibli, R., Ajlouni, M., Nimri, L., 1998. Tomato root and shoot responses to salt stress under different levels of phosphorus nutrition, J. Plant Nutrition, 21(8):1667-1680.
19. Munns, R., 2002. Comparative physiology of salt and water stress. Plant Cell Env., 25:239-250.
20. Ruiz, J.M., Blasco, B., Rivero, R.M., Romero, L., 2005. Nicotine-free and salt-tolerant tobacco plants obtained by grafting to salinity-resistant rootstocks of tomato. Physiol. Plant, 124:465- 475.
21. Sivritepe, N., 1995. Asmalarda tuza dayanıklılık testleri ve tuza dayanımda etkili bazı faktörler üzerinde araştırmalar. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi, 176s.
22. Tıpırdamaz, R., Ellialtıoğlu Ş., 1994. Domates genotiplerinde tuza dayanıklılığın belirlenmesinde değişik tekniklerin kullanımı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fak., Yayın No:1358, Bilimsel Araştırma ve İnceleme 752, 21s.
23. Tuteja, N., 2007. Mechanisms of high salinity tolerance in plants. Methods in Enzymology, 428:419-438.
24. Turkmen, O., Sensoy, S., Demir, S., Erdinç, C., 2008. Effects of two different AMF species on growth and nutrient content of pepper seedlings grown under moderate salt stres. African J. Biotechnology, 7(4):392-396.
25. Ünlükara A., Kurunç A., Kemez G., Yurtseven E., 2008. Growth and evapotranspiration of okra (Abelmoschus esculentus L.) as influenced by salinity of ırrigation water. J. Irrigation and Drainage, 134:160-166.
26. Yılmaz. E., Tuna. A.L., Bürün. B., 2011. Bitkilerin tuz stresi etkilerine karşı geliştirdikleri tolerans stratejileri. Celal Bayar Üniv. Fen Bilimleri Dergisi. 7(1):47-66.
27. Yıldız, K., Uzal, Ö., Yılmaz, H., 2008. Consequences of NaCl salinity on growth and ion accumulation in selected strawberry cultivars. Europ. J. Hort. Sci., 73(2):69–72.
28. Yurtseven. E., Öztürk. A., Kadayıfçı. A., Ayan. B., 1996. Sulama suyu tuzluluğunun biberde (Capsicum annuum) farklı gelişme dönemlerinde bazı verim parametrelerine etkisi. Ankara Üniv. Ziraat Fak. Tarım Bilimleri Dergisi, 2(2):5-9.