BATEM Sarısı ve BATEM Pınarı Limon Çeşitlerinin Farklı Tozlanma Koşullarında Meyve Kalite Kriterlerinin Değişimi

Öz

Turunçgillerde doğal olarak gerçekleşen tozlanma ve döllenme olaylarında dış ortam koşullarının tozlanma ve döllenme için uygunluğu ve tozlayıcı çeşit ile tozlanan çeşitlerin karşılıklı uyum sağlamaları önemlidir. Çalışmada Enstitümüzde seleksiyon yoluyla elde edilmiş ve 2011 yılında tescil edilen BATEM Sarısı ve BATEM Pınarı limon çeşitlerinin; kendileme, serbest tozlanma ve kontrollü tozlama koşullarında meyve kalite özelliklerindeki değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2011 ve 2012 yıllarında yürütülen çalışmada bu çeşitlerde kendileme ve serbest tozlanma yanında İnterdonato, Kütdiken, İtalyan Memeli, Meyer ve Lamas çeşitleri ile kontrollü tozlamalar yapılmıştır. Elde edilen meyvelerde meyve kalite kriterlerindeki değişimi belirlemek için pomolojik kriterler incelenmiştir. Her iki çeşit için de farklı tozlama çalışmalarının meyve kalite kriterleri üzerine önemli etkisi olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Turunçgil
• limon
• tozlanma
• meyve kalitesi

The Variation of Fruit Quality at Different Pollination Combinations in BATEM Sarısı and BATEM Pınarı Lemon Varieties

Öz

Suitability ecological conditions and parental varieties at natural pollination and fertilization in citrus has important. The study was carried out in Western Mediterranean Agricultural Research Institute’s fruit department station in 2011-2012 years. In the study, it was determined that effect of self-cross, open pollination and crossing on fruit quality characters of BATEM Pınarı and BATEM Sarısı lemon varieties Interdonato, Kutdiken, Italyan Memeli, Meyer and Lamas varieties was used as pollinator at crossing. Pomological analysis was made to determine fruit quality parameters in different pollination combinations. Fruit quality parameters at BATEM Pınarı and BATEM Sarısı lemon varieties were effected significantly by different pollination combinations.

Anahtar Kelimeler

• Citrus
• lemon
• pollination
• fruit quality

Kaynakça

1. AKİB, 2015. Akdeniz İhracatçı Birlikleri. Yaş Meyve Sebze Sektörü İhracat Rakamları Değerlendirmesi 2013-2014 Ocak-Aralık Dönemi. (http://www.akib.org.tr/files/downloads/arastirmaraporlari/ysm/yms_pdf).
2. Burger, D.W., 1985. Pollination effects on fruit production of ‘Star Ruby’ grapefruit (Citrus paradisi Macf.) Scientia Horticulturae, 25(1):71-76.
3. Demir, G., Turgutoğlu, E., Kurt, Ş., 2014. Assessment of pollen viability and germination in seven varieties of lemon. Ekin J. of Crop Breeding and Genetics, 1(1):47-49.
4. Futch, S.H., Jackson, L.K., 2003. Cross-pollination planting plans. Institute of Food and Agric. Sci. (www.ifas.ufl.edu/body_ch082).
5. Lupo, A., Eisikowiitch, D., Brosh, P., 1991. Pollination in Murcott cultivar of citrus the influence on seed number and productivity Acta Horticultarae, 288:275-277.
6. Özsan, M., Bahçecioğlu, H.R., 1970. Akdeniz bölgesinde yetiştirilen turunçgil tür ve çeşitlerinin değişik ekolojik şartlar altında gösterdikleri özellikler üzerinde araştırmalar. Tübitak-Toag Yayın No:10. Ankara. 111s.
7. Thomas, R.J., Goswami, A.M., Saxena, S.K., Sharma, H.C., Shanti, C., 2000. Effect of different pollen parents on fruit set and physicochemical qualities of lemon cv. Kagzi kalan. Indian Journal of Horticulturae 57(3):231-235.
8. Tuzcu, Ö., 2001. Turunçgil Yetiştiriciliği. Lisans Ders Notları. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Adana (Yayınlanmamış).

9. TÜİK, 2015. Bitkisel Üretim İstatistikleri. (www.tuik.org.tr).
10. Venkateswarlu, G., Lavania, M.L., Misra, K.K., 1984. Effect of various pollen parents on the physicochemical qualities of lemon. Progressive Horticulture 16(3/3):202-208.