Hicaz Nar Çeşidinde Farklı Dönemlerde Açan Çiçeklerde Meyve Tutumu ve Meyve Kalite Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada çiçeklenme dönemi oldukça uzun olan Hicaz nar çeşidinde ilk çiçeklenme, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonu dönemlerinde A tipi (morfolojik erdişi, fizyolojik erkek) ve B tipi (morfolojik ve fizyolojik erdişi) çiçeklerin 3 farklı dönemdeki çiçek tozu canlılık ve çimlenme düzeyleri ile çiçek tozu üretim miktarları saptanmıştır. Ayrıca, farklı dönemlere ait çiçeklerde yapılan kendileme çalışmaları sonucunda elde edilen meyve tutumu, meyve kalite özellikleri, oluşan normal ve abortif tohum sayıları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, farklı dönemlerde oluşan çiçeklerin çiçek tozu canlılık düzeyleri ilk çiçeklenme ve çiçeklenme sonu dönemlerinde daha yüksek (%54.91 ile %57.08) bulunmuştur. Çiçek tozu çimlendirme denemelerinde ise çiçeklenme sonu dönemi (%41.64) öne çıkmıştır. Çiçek tozu canlılığı açısından ilk çiçeklenme döneminde B tipi, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonunda ise A tipi çiçeklerin daha yüksek değerler ortaya koyduğu belirlenmiştir. A tipi çiçeklerde her üç dönemde de B tipi çiçeklere oranla daha yüksek çiçek tozu çimlenme düzeylerine ulaşılmıştır. Meyve tutma değerleri incelendiğinde en yüksek değer %73.48 ile çiçeklenme sonu dönemine ait çiçeklerden elde edilmiştir. Yapılan kendileme çalışmaları sonrasında oluşan normal dane sayıları 433.4 adet (tam çiçeklenme) ile 644.3 adet (çiçeklenme sonu) arasında, 100 dane ağırlığı ise 31.8 g ile 41.8 g arasında değişim göstermiştir. Ayrıca meyve iriliğinin de çiçeklenme sonuna doğru azaldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hicaz nar
• çiçek tozu
• kendileme
• meyve tutumu
• kalite

Investigations Over Fruit Set and Fruit Quality Characteristics of Hicaz Pomegranate Cultivar in Different Flowering Periods

Öz

In this study, Hicaz pomegranate cultivar which has a very long flowering period was used for determining pollen viability, pollen germination and amount of pollen production in A type (morphologically perfect, physiologically male) and B type (morphologically and physiologically perfect) flowers in 3 different flowering period. At the same time, self-pollination treatments were made for each period in order to determine fruit set and fruit quality properties with developed and undeveloped seed numbers. As a result, pollen viability levels which collected from different flowering periods were higher in first bloom and at the end of bloom (54.91% and 57.08%, respectively). Pollen germination level was highest at the end of bloom period (41.64%). In terms of pollen viability, B type flowers were better in first bloom, while A type flowers were better in full and end of bloom. Pollen germination levels were higher in A type flowers than B type ones for each three period. The highest fruit set level was obtained from the end of bloom period with 73.48%. The developed seed numbers were differed between 433.4 (full bloom) and 644.3 (end of bloom) while 100 aril weight was 31.8 g and 41.8 g. Besides these, fruit weight was decreased towards the end of bloom.

Anahtar Kelimeler

• Hicaz pomegranate cultivar
• pollen
• self-pollination
• fruit set
• quality

Kaynakça

1. Anvari, S.F., 1977. Untersuchungen über das Pollenschlauchwachstum und die Entwicklung der Samenanlagen in Beziehung zum Fruchtansatz bei Sauerkirchen (Prunus cerasus L.). Diss. Univ. Hohenhein, 105.
2. Ben-Arie, R., Segal, N., Guetalfat-Reich, S., 1984. The maturation and ripening of the “Wonderful” pomegranate. J. Amer. Soc. Hort. Sci., 109:898-902.
3. Derin, K., Eti, S., 2001. Determination of polen quality, quantity and effect of cross pollination on fruit set and quality in the pomegranate. Turkish J. of Agric. and Forestry. 25:169-173.
4. El-Sese, A.M., 1988. Effect of time of fruit setting on the quality of some pomegranate cultivars. Assiut J. Agric. Sci. 19(3):55-69.
5. Engin, H., Hepaksoy, S., 2003. Bazı nar çeşitlerinin çiçek tozu çimlenme güçlerinin belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 40(3):9-16
6. Eti, S., 1990. Çiçek tozu miktarını belirlemede kullanılan pratik bir yöntem. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 5(1):49-58.
7. Gözlekçi, Ş., Kaynak, L., 1998. Investigations on the pollen production and quality in some standard pomegranate (Punica granatum, L.) cultivars. Options Mediterraneannes, 42:79-86.
8. Nath, N., Randhava, G.S., 1959. Studies on floral biology in the pomegranate. 1. Flowering habit, flowering season, development and sex ratio in flowers. Indian Journal Horticulture, 16:61-68.

9. Norton, J.D., 1966. Testing of plum pollen viability with tetrazolium salts. Proc. Amer. Soc. Hort. Sci., 89:132-134.
10. Onur, C., 1988. Narın anavatanı ve kültür tarihi. Derim 5(4):148-149.
11. Özçağıran, R., 2003. Nar. Bornova, İzmir. (Basılmamış).
12. Seday, U., Uzun, A., Yılmaz, C., Eti, S., 2013. Production and quality of pollen in terms of fruit set on some self-pollinated pomegranate cultivars. Bulgarian Journal of Agricultural Science. 19(3):513-517.
13. Sharma, N., Bist, H.S., 2003. Studies on polen characters and pollination behavior of pomegranate (Punica granatum L.) cultivars in mid-hills of Himachal Pradesh. Haryana J. of Hort. Sci., 32(1/2):11-14.
14. Tibet, H., Baktır, İ., 1991. Narlarda çiçeklenme. Derim 8(4):166-73.
15. Yılmaz, C., 2007. Nar. Hasad Yayıncılık Ltd. Şti., 190s.