Biberin Farklı Vejetasyon Dönemlerinde Tuz Stresinin Meydana Getirdiği Morfolojik Değişikliklerin Belirlenmesi

Öz

Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü iklim odasında yürütülmüş ve materyal olarak Jalapeno biber (Capsicum annuum L.) çeşidi kullanılmıştır. Yetiştirme dönemi boyunca iklim odası, 25±1℃ (gündüz/gece) sıcaklıkta, 16/8 saat (ışık/karanlık) foto periyodik düzende, %60-65 nemli ortamda ve 400 µmol m-²s-¹ ışık şiddetinde tutulmuştur. Yetiştirme odasında çıkış ve farklı vejetasyon dönemlerine kadar damla sulama ile Hoagland besin çözeltisi içeren hidroponik sisteme alınmış, daha sonra tuz stresi uygulamalarına başlanmıştır. Bu amaçla biberin üç farklı vejetasyon döneminin başından (sekiz gerçek yapraklı dönem, ilk çiçeklenme dönemi ve hasat döneminde) itibaren besin çözeltilerine dört farklı dozda NaCl konsantrasyonu (0 mM, 50 mM, 75 mM ve 100 mM) ilave edilmiştir. Deneme süresince hasar indeksi, yaprak sayısı (adet), yaprak ağırlığı (g), yaprak kalınlığı (mm), yaprak alanı (cm²), bitki boyu (cm), kök derinliği (cm), meyve sayısı (adet), meyve boyu (mm), meyve çapı (mm), meyve ağırlığı (g) ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar neticesine göre uygulanan farklı tuz konsantrasyonları sonucunda ele alınan kriterlerde tuzluğun 0 mM’dan 100 mM’e doğru artmasıyla elde edilen ortalamaların azaldığı tespit edilmiştir. Zaman ana etkisinde ise hasat dönemine kadar tuz uygulaması yapılan parsellerde en düşük ortalamalar alınırken bunu çiçeklenme dönemi izlemiş, 8 gerçek yapraklı döneme kadar yapılan tuz uygulanan parsellerde en yüksek ortalamalar alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Biber
• tuz stresi
• topraksız kültür
• büyüme ve gelişme

Determination of Chemical Changes Occurred by the Application of Various Salt Concentration in Different Vegetation Periods in Pepper

Öz

This research was made in the growth room of Namik Kemal University Faculty of Agriculture, Department of the Agriculture in 2013 and Jalapeno pepper (Capsicum annuum L.) variety was used as a material. During the growing period the temperature was kept as 25±1℃ photoperiod (light/dark) 16/8 hours, relative humidity 60-65% and light intensity 400 µmol m-²s-¹ in the growth room. Hoagland hydroponic solution was used by drip irrigation in hydroponic system until emergence and different vegetation periods then salt stress applications were made. Three vegetation periods (eight true leaves, first flowering periods and harvesting period) were considered and four NaCl concentration (0 mM, 50 mM, 75 mM and 100 mM) were added to the nutrient solution. During the experiment, damage index, number of leaves, weight of leaf (g), leaf thickness (mm), leaf area (cm²), plant height (cm), root depth (cm), fruit number, fruit length (mm), fruit diameter (mm), fruit weight (g) content was determined. According to the results, it was determined that membrane damage in leaf cells, leaf temperature and Na and C1 amounts in leaf increased as the salinity increased from 0 mM to 100 mm. According to the time main effect was followed by flowering period and reached the maximum levels in plots where salt was applied until eight leaves stage. It was concluded that, high level salt in increasing salinity stress.

Anahtar Kelimeler

• Pepper
• salt stress
• soilless culture
• growth and development

Kaynakça

1. Anonymous, 2011. http://tr.wikipedia.org/wiki/jalepe%c3%blo
2. Atay, A.N., 2006. Harran ovası koşullarında damla sulama sistemi ile sulanan biberin tuza dayanımının belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama, 91s, Şanlıurfa.
3. Daşgan, H.Y., Koç, S., Ekinci, B., Aktaş, H., Abak, K., 2006. Bazı fasulye ve börülce genotiplerinin tuz stresine tepkileri. Alatarım 5(1):23-31.
4. Deveci, M., Uyan, B., 2011. Değişik vejetasyon dönemlerinde farklı su kısıtlarının ıspanakta meydana getirdiği bazı fizyolojik ve morfolojik değişikliklerin belirlenmesi. Türkiye 6. Bahçe Bitkileri Kongresi, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Şanlıurfa.
5. Hoogland ve Arman, 1938. http://en.wikipedia.org/wiki/hoagland_solution
6. Karakuş, M., 2008. Farklı tuz (NaCl) stresi koşullarında prolin uygulamalarının patateste fizyolojik ve morfolojik özelliklere etkileri. Doktora Tezi. Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri, 99s. Şanlıurfa.
7. Kuşvuran, Ş., 2010. Kavunlarda kuraklık ve tuzluluğa toleransın fizyolojik mekanizmaları arasındaki bağlantılar. Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri, Adana.
8. Kuşvuran, Ş., Yaşar, F., Abak, K., Ellialtıoğlu, Ş., 2008. Tuz stresi altında yetiştirilen tuza tolerant ve duyarlı Cucumis sp.’nin bazı genotiplerinde lipid peroksidasyonu, klorofil ve iyon miktarlarında meydan gelen değişimler. Tarım Bilimleri Dergisi 18(1):11-18.

9. Öztürk, A., 1994. Taban suyu derinliği ve sulama suyu kalitesinin biber verimine etkisi. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama, 107s. Ankara.
10. Öztürk, L., Küfrevioğlu, İ., Demir, Y., 2008. In Vivo and in vitro effects of ethephon on oxidative enzymes in spinach leaves. Acta Physiol. Plant., 30:105-110.
11. Şalk, A., Arın, L., Deveci, M., Polat, S. 2008. Özel Sebzecilik. Onur Grafik, Matbaa ve Reklam, İstanbul.
12. Tepe, A., Kaya, H., Batmaz, G., Özkan, C.F., Demirtaş, E.I., 2011. Tuzlu sulama suyu uygulamalarının bazı biber saf hatlarının verimleri üzerine etkisi. Derim 28(1):1-11.
13. Tezcan, A., 2009. Tuzlu sulama suyu oksijen içeriğinin biber bitkisi verimi ve gelişmesine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarımsal Yapılar ve Sulama, Ankara.
14. Yılmaz, E., Tuna, A.L., Bürün, B., 2011. Bitkilerin tuz stresi etkilerine karşı geliştirdikleri tolerans stratejileri. Celal Bayar Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 7(1):47-66, Manisa.