Taze Soğanda (Allium cepa) Azot ve Humik Asit Uygulamasının Verim ve Kalite Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışma 2013-2014 üretim sezonunda Ordu ekolojik şartlarında Ordu Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait ısıtmasız serada yürütülmüştür. Çalışmada topraksız ortamda yetiştirilen taze soğan bitkilerinde azot ve hümik asit uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkisi test edilmiştir. Çalışmada azotun, 0 (kontrol), 5, 10 ve 15 kg/da ve hümik asitin 0 (kontrol), %0.2 dozları kullanılmıştır. Çalışmada Kartopu soğan çeşidinin 1.0-1.5 cm ve 1.5-2.0 cm çaplı arpacıkları 10.10.2013 tarihinde 3:1 oranında hazırlanan torf perlit ile doldurulmuş 50×16×14 cm ebatlarındaki plastik saksılara dikilmişlerdir. Bitkilerde hasat, arpacık dikiminden sonra 60. günde kökleriyle beraber sökülerek yapılmıştır. Araştırmada verim, yaprak sayısı, bitki boyu, aks boyu, aks çapı, yaprak rengi (kroma, hue), kök ve yaprak kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Çalışmada verim üzerine azot uygulama dozlarının ve arpacık büyüklüğünün etkisi istatistiksel olarak önemli bulunmuştur. Verim değerleri bakımından 15 kg/da azot dozu uygulaması 2162,50 g/m² ile en yüksek verimi vermiştir. Benzer şekilde yaprak sayısı üzerine azot uygulama dozları ve arpacık büyüklüğü istatistiksel olarak etki etmişlerdir. Azotun 10 ve 15 kg/da dozları en fazla yaprak sayısını vermiştir.

Anahtar Kelimeler

• Taze soğan
• humik asit
• azot uygulamaları
• verim
• yaprak sayısı
• kuru ağırlık

Effect of Nitrogen and Humic Acid Treatments on Yield and Quality Parameters in Scallion (Allium cepa)

Öz

This study was carried out at the Ordu ecological condition in unheated plastic greenhouse in 2013-2014 growing season. In this study, effects of nitrogen and humic acid applications above the yield and quality was tested in soilless grown on scallion plants. In this research, applications of nitrogen, 0 (control), 5, 10 and 15 kg/da and humic acid 0 (control), 0.2% doses were used. The shallots plantings of the study were conducted on 10.10.2013. Kartopu onion cultivars in the study 1.0-1.5 cm and 1.5-2.0 cm long diameter were used. Plants were harvested 60 days after shallots planting with roots by ripping. In the research; yield, number of leaves, plant height, axle diameter, axle length, root length, root density, leaf color (chroma, hue), root and leaf dry weights were determined. Nitrogen application doses and the size of the shallots effected the yield statistically. In terms of yield values, 15 kg/da doses of nitrogen application gave the highest yield (2162,50 g/m²). Doses of nitrogen applications and size of the shallots have statistically impact on number of leaves. The dose of 10 and 15 kg/da have given maximum number of leaves. Effects of nitrogen, humic acid applications and the size of shallots to leaf and root dry weight values were found statistically significant.

Anahtar Kelimeler

• Scallion
• humic acid
• nitrogen treatments
• yield
• leaf number
• dry matter

Kaynakça

1. Abdel Razzak, H.S., El-Sharkawy, G.A., 2013. Effect of bio fertilizer and humic acid applications on growth, yield, quality and storability of two garlic (Allium sativum L.) cultivars. Asian Journal of Crop Science, 5:48-64.
2. Adani, F., Genevini, P., Zaccheo, P., Zocchi, G., 1998.The effect of commercial humic acid on tomato plant growth and mineral nutrition, Journal of Plant Nutrition, 21:561-575.
3. Akıncı, Ş., 2011. Hümik asitler, bitki büyümesi ve besleyici alımı. Marmara Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 23(1):46-56.
4. Baloch, M.A., Baloch, A.F., Baloch, G., Ansari, A.H., Qayyum, S.M., 1991. Growth and yield response of onion to different nitrogen and potassium fertilizer combination levels. Sarhad Journal of Agriculture, Pakistan.
5. Bayraktar, K., 1981. Sebze Yetiştirme. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Yayın No:169, Ders Kitabı, Cilt 2, İzmir, 479s.
6. Boroujerdnia, M., Ansari, N.A., 2007. Effect of different levels of nitrogen fertilizer and cultivars on growth, yield and yield components of romaine lettuce (Lactuca sativa L.). Middle Eastern and Russian Journal of Plant Science and Biotech., 1(2):47-53.
7. Chen, Y., Aviad, T., 1990. Effects of humic substances on plant growth. Humic Substances in Soil and Crop Sciences, 161-182, ASA and SSSA, Madison, Wis, USA.
8. Eyheraguibel, B., Silvestre, J., Morard, P., 2008. Effects of humic substances derived from organic waste enhancement on the growth and mineral nutrition of maize. Bioresource Technology. 99:4206-4212.

9. FAO, 2013. Food and Agriculture Organization of The United Nations Statistics Division (Erişim: 11 Ağustos 2015).
10. Gezgin, S., Dursun, N., Gökmen, F., 2009. Artan dozlarda uygulanan farklı hümik asit kaynaklarının marulun verim ve besin elementleri içeriğine etkileri. Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü, 49s, Konya.
11. Gülser, F., 2005. Effects of ammonium sulphate and urea on NO₃ and NO₂ accumulation, nutrient contents and yield criteria in spinach. Scientia Horticulturae, 106(3):330-340.
12. Karaman, M.K., Şahin, S., Gebologlu, N., Turan, M., Güneş, A., Tutar, A., 2012. Hümik asit uygulaması altında farklı domates çeşitlerinin (Lycopersicon esculentum L.) demir alım etkinlikleri. SAÜ Fen Edebiyat Dergisi 1:301-308.
13. Karic, E., Vukasinovic, S., Znidarcic, D., 2005. Response of leek (Allium porrum L.) to different levels of nitrogen dose under agroclimate conditions of Bosnia and Herzegovina. Acta Agric. Slov., 85(2):219-226.
14. Kaynaş, K., 1992. Farklı gübre uygulamalarının soğanda verim ve depolama kalitesine etkisi. I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Cilt 2. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, İzmir.
15. Obsuwan, K., Namchote, S., Sanmanee, N., Panishkan, K., Dharmvanij, S., 2011. Effect of various concentrations of humic acid on growth and development of eggplant seedlings in tissue cultures at low nutrient level. World Academy of Science, Engineering and Technology 56:276-278.
16. Padem, H., Ocal, A., 1999. Effects of humic acid applications on yield and some characteristics of Processing tomato. ISHS 6th International Symposium on the Processing Tomato. Pamplona, Navarra, Spain, 25-28 May 1998. Acta Horticulturae, 487:159-163.
17. Serenella, N., Pizzeghelloa, D., Muscolob, A., Vianello, A., 2002. Physiological effects of humic substances on higher plants. Soil Biology & Biochemistry, 34:1527-1536.
18. Rostamforoudi, B., Kashi, A., Babalaro, M., Zamani, H., 1999. Effect of different urea levels on nitrate accumulation, modifications of phosphor and potassium in bulb and leaf of onion cultivars. Iran J. Agr. Sci., 3:487-493.
19. TÜİK, 2013. Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri 2013 (Erişim: 11 Ağustos 2015).
20. Uğur, A., Ekbiç, E., Zambi, O., Uyar, M., Aksoy, R., 2014. Azot ve hümik asit uygulamalarının marulda verim ve kalite üzerine etkileri. 10.Sebze Tarımı Sempozyumu, Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tekirdağ.
21. Ulukan, H., 2008. Tarla bitkileri tarımında hümik asit uygulaması. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi 11(2):119-128.