Ülkemizde Yetiştiriciliği Yapılan Bazı Üzüm Çeşit ve Anaçları ile Bunların Klonlarının Bazı Virüsler Yönünden Arındırılması

Öz

Bu çalışma kapsamında ülkemizde yetiştiriciliği yapılan önemli üzüm çeşitleri ve anaçları ile bunların klonlan virüsler açısından testlenmiş ve arındırılmıştır. Asmada sertifikalı fidan üretiminde esas Arabis mosaic nepovirus, Grapevine fanleaf nepovirus, Grapevine fleck virus, Grapevine virus A, Grapevine leafroll closterovirus -1,-2,-3,-6,-7, Raspberry ringspot nepovirus, Strawbeery latent ringspot nepovirus, Tomato black ring nepovirus yönünden testlemeler yapılmış ve testlenen materyalin bir kısmı GFkV, GLRaV-1,2,3, GLFV açısından bulaşık olarak bulunmuştur. Virüslerle bulaşık olduğu belirlenen materyalden hazırlanan kalemler ve çelikler 10 litrelik plastik saksılara dikilmiş ve köklendirilip fidan elde edilmiştir. Bunu takiben bu asmalar 8 saat süreyle %60-70 oransal nem ve 30℃ sıcaklıkta ve karanlıkta, 16 saat süreyle, %60-70 oransal nem, 38℃ sıcaklıkta ve 4000-5000 lüx aydınlatmalı iklim rejiminde 40 gün süreyle termoterapi uygulamasına tabi tutulmuştur. Termoterapiyi takiben, materyalden alınan sürgün uçlarından meristem kültürü yapılmıştır. Çalışma sonucunda bazı virüslerle bulaşık olduğu belirlenen toplam 31 üzüm çeşit ve klonunun söz konusu virüslerden arındırıldığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Asma
• üzüm
• virüs
• termoterapi
• meristem kültürü

The Purging From Some Viruses of Some Grape Varieties, Rootstocks and Its Clones That Produced in Turkey

Öz

In this study, the important grape varieties, rootstocks and its clones that produced in Turkey were tested against viruses and the infected material were purged. Materials were tested against to Arabis mosaic nepovirus, Grapevine fanleaf nepovirus, Grapevine fleck virus, Grapevine virus A, Grapevine leafroll clostero virus -1,-2,-3,-6,-7, Raspberry ringspot nepovirus, Strawberry latent ringspot nepovirus, 'Tomato black ring nepovirus that are the main object of seedlings certification system. It is stated that, 31 grape varieties, rootstocks and its clones were infected with GFkV, GLRaV-1,2,3 and GLFV. After this the infected materials are subjected to purification applications. In this purpose, firstly, cuttings are planted in to the 10-liter plastic pots and they were left grow until seedlings were obtained. Then the materials were subjected to thermotherapy. Thermotherapy treatments applied to this material for 40 days with 38℃ and 4000-5000 lux lighting for 16 hours, and 30℃ and dark climate conditions. The humidity was 60-70% all the time during the study. Meristem culture followed the thermotherapy applications. Then, all of the 31-grape variety, rootstocks and clones were tested against to the viruses that mentioned above. It is determined that, all the materials were uninfected with viruses at the end of the study.

Anahtar Kelimeler

• Vine
• grape
• virus
• thermotherapy
• meristem culture

Kaynakça

1. Akbaş, B., Erdiller, G., 1993. Researches on grapevine virus diseases and determination of their incidences in Ankara. J. Türk. Phytopath., 22(2-3):55-64.
2. Akbaş, B., Erdiller, G., 1998. Karaman, Konya ve Nevşehir ili bağ alanlarında görülen virüs hastalıkları. 8. Türkiye Fitopatoloji Kongresi, Ankara, 149-153.
3. Akbaş, B., Kunter, B., İlhan, D., 2007. Occurrence and distribution of grapevine leafroll-associated viruses 1, 2, 3 and 7 in Turkey. J. of Phytopath., 155(2):122-124.
4. Azeri, T., 1990. Detection of grapevine leafroll virus in different grapevine varieties by indexing. J. Türk. Phytopath. 19(3):103-110.
5. Azeri, T., Çiçek, Y., 1995. Introdüksiyon ve klon seleksiyonuyla elde edilmiş bazı bağ çeşitleri ve anaçlarındaki virüs ve virüs benzeri hastalıkların saptanmasına yönelik araştırmalar. 7. Türkiye Fitopatoloji Kongresi, 374-377, Adana.
6. Barlas, M., Skene, K.G.M., Woodham, R.C., Krake, L.R., 1982. Regeneration of virus free grapevines using in vitro apical culture. Ann. Appl. Biol., 101:291-295.
7. Bonfıglioli, R., Hoskins, N., Edwards, F., 2001. Grapevine leafroll viruses in New Zealand viticulture. Riversun Tech Bull Issue No. 5. Gisbome, New Zealand, 8p.
8. Brückbauer, H., 1979. Untersuchungen zur thermotherapie der reben. verhalten von rebsorten bei hohen temperaturen. Wein-Wiss. 34:264-278.

9. Çağlayan, K., 1997. Incidence of grapevine leafroll, grapevine virus a and tomato black ring virus in the vineyards of Hatay province. J. Türk. Phytopath. 26(2-3):121-128.
10. Goussard, P.G., 1984. Responses to plant growth regulators of abicied shoot apices of grapevines (vitis) in in vitro culture and heat inactivation of grapevine fanleaf viruses in apices. Phd. Thesis in Agriculture, University of Stellenbosch, 136p.
11. Gürsoy, Y.Z., 1991. Asma yaprak kıvrılma virüsünün (grapevine leafroll virüs tip I ve III) bazı üzüm çeşitlerinde EFISA testi ile saptanması. 6. Türkiye Fitopatoloji Kongresi, 401-406, İzmir.
12. Köklü, G., Digiaro, M., Savino, V., 1998. A survey of grapevine viruses in Turkish Thrace. Phytopathology Mediterranean, 37:140-142.
13. Kriedemann, P.E., Seward, R.J., Downton, W.J.S., 1976. Vine response to carbon dioxide enrichment during heat therapy. Aust. Jour. Plant Physiol. 3:605-618.
14. Feonhardt, W., Wawrosch, C.H., Aver, A., Kopp, B., 1998. Monitoring of virüs diseases in Austria grapevine varieties and virus elimination using in vitro thermotherapy. Plant Cell, Tissue and Organ Culture, 52:71-74
15. Fing, K.S., 2010. Effectiveness of chemo-and thermotherapeutic treatments on Pepino mosaic virus in tomato seed. Plant Disease, 94(3):325-328.
16. Martelli, G.P., 1987. Virus and virus-like diseases of grapevine in Turkey. Rome (Italy), 60p. Published by FAO.
17. Mervat, M., El Far M., Ashoub, A., 2009. Utility of thermotherapy and meristem tip for freeing sweet potato from viral infection. Australian J. Basic and Applied Sci., 3(1):153-159.
18. Özaslan, M., Baloğlu, S., Yılmaz, M.A., 1991. Kahramanmaraş bölgesinde lokal olarak yetiştirilen üzüm çeşitlerinde virüs hastalıkları. Türkiye Fitopatoloji Kongresi, 401-406, İzmir.
19. Özaslan, M., Baloğlu, S., Yılmaz, M.A., 1993. The effect of virus diseases on grape production in Kahramanmaraş region in Turkey. 11. Meeting of the ICVG. Extended Abstracts, 6-9 Sep. 1993, Montreux, Switzerland, 70-71.
20. Özaslan, M., Yılmaz, M.A., 1994. Virus diseases of grapevine in Southeaster Anatolian Region in Türkiye. 9. Congress of The Mediterranean Phyto pathological Union, 425-427, Kuşadası-Aydın, Türkiye.
21. Özaslan, M., Yılmaz, M.A., 1995. Adana, Tarsus, Gaziantep, Şanlıurfa ve Adıyaman bölgelerinde yetiştirilen bağlara zarar veren virüs hastalıkları. Türkiye Fitopatoloji Kongresi, 306-312, Adana.
22. Sabry, Y.M.M., Maher, H.H., Mahmoud, H.A.G., 2009. Evaluation of some therapies to eliminate potato y potyvirus from potato plants. International Journal of Virology 5(2):64-76.
23. Stellmach, G., 1980. Moderate heat propagation of grapevines for eliminating transmissible disorders. Proc. 7. Meat of ICVG. Niagara falls, NY, USA, Agriculturea Canada, 325-328, Ottawa.