Türkiye İçin Yeni Bir Süs Bitkisi: Protea

Öz

Türkiye, süs bitkileri yetiştiriciliğine uygun iklim, coğrafi koşullar, pazar ülkelerine yakınlığı ve ucuz işgücüne sahip olması gibi nedenlerle önemli avantajlara sahiptir. Mevcut durumda karanfil, gerbera ve gül üretimi toplam kesme çiçek üretiminin yaklaşık %80’ini oluşturmaktadır. Bu üretim desenin farklı süs bitkileri ile zenginleştirilmesi ve özellikle dünya süs bitkisi piyasası tarafından istenilen bitkilerin yetiştirilmesi ülkemizin bu sektördeki pazar payını arttıracaktır. Bu amaçla proteaların, ülkemiz kesme çiçek sektörünün genişletilmesine katkı sağlayabileceğini söyleyebiliriz. Proteaların yaprak ve çiçek renklerinin gösterişli olması nedeniyle yetiştiriciliği yaygınlaşmaktadır. Ticari olarak Leucadendron türü genellikle yaprakları için yetiştirilirken, Leucospermum ve protea türleri çiçekleri için yetiştirilmektedir. Akdeniz iklimine oldukça uygun bir tür olduğu söylenebilir. Bu derlemenin amacı, protea süs bitkisinin ülkemiz süs bitkileri sektörüne tanıtmak ve genel yetiştirilme olanakları ile kültürel ve teknik işlemleri hakkında bilgiler sunmaktır.

Anahtar Kelimeler

• Protea
• bitkisel özellikleri
• yetiştirme teknikleri
• kullanım alanları

A New Ornamental Plant for Turkey: Protea

Öz

Turkey has a lot of important advantages due to there are suitable climate and geographical conditions, proximity to market countries and cheap labor. At present, carnations, gerberas and roses production are accounted for approximately 80% of the total cut flower production. The design of the plant production can be enhanced by the production of differ ornamental plants and especially ornamental plants desired by the world market country. Therefore, it will be increasing its market share in this sector. For this purpose, we can say that proteas can be contribute to the expansion of the cut flower industry in Turkey. Proteas that have flashy of the leaves and flowers colors are widespread in the world. Commercially, Leucadendron species are grown for leaves, and Leucospermum and Protea species are grown for their flowers. We can indicate that Mediterranean ecological conditions are suitable for proteas. The purpose of this paper, protea ornamental plants are introduced to ornamental plants sector and are gave some information about general growing conditions, cultural techniques and practices.

Anahtar Kelimeler

• Protea
• plant traits
• growing techniques
• usage areas

Kaynakça

1. Ackerman, A., Shchori, Y., Gilad, S., Mitchnik, B., Pinta, K., Ben-Jaacov, J., 1995. Development of Leucospermum tolerant to calcareous soils for the protea industry. J. Int. Protea Assoc. 29:24-29.
2. Anonim, 2013. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı. http://www.tarim.gov.tr/konular/bitkisel-uretim/tarla-ve-bahce-bitkileri/urunler-ve-uretim (Erişim: 04.01.2015).
3. Anonymous, 2013. Protea. www.daff.gov.za/docs/proteabrochure.pdf (Erişim: 30.03.2015).
4. Bay, G., 2011. Süs Bitkileri Sektör Raporu. Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, 1-9.
5. Ben-Jaacov, J., Silber, A., 2007. Proteaceous ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum and Protea. (Eds. J.Janick). Leucadendron: A major proteaceous floricultural crop. Scripta Horticulturae, 5:113-160.
6. Brits, G.J., 1995. Selection criteria for protea flowering potted plants. Acta Hort. 387:47-54.
7. Coetzee, J.H., Middelmann, M.C. 1997. SWOT analysis of the fynbos industry in South Africa with special reference to research. Acta Hort. 453:145-152.
8. Coetzee, J.H., Littlejohn, G.M., 2007. Proteaceous ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum, and Protea. (Eds. J.Janick). Protea: A Floricultural Crop from the Cape -Floristic Kingdom. Scripta Horticulturae, 5:77-112.

9. Criley, R.A., 2001. Proteaceae; Beyond the big three. Acta Horticulturae, 545:79-85.
10. Criley, R.A., 2007. Proteaceous ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum and Protea (Eds. J.Janick). Leucospermum: Botany and Horticulture. Scripta Horticulturae 5:27-75.
11. Harre, J., 1995. Protea Growers Handbook: Commercial Cut Flower Version. Fisher Print, Feilding. 69s.
12. Gazit, E. 2002. Cut foliage. A special publication. Planning Authorities, Israel Ministry of Agriculture. P.O. Box 30 Bet Dagan, Israel.
13. Kazaz ve ark., 2013. Türkiye kesme çiçek sektörünün ürün desenlerine göre iller ve bölgeler düzeyindeki durumu. 5. Süs Bitkileri Kongresi, 06-09 Mayıs 2013, Yalova.
14. Kızıloğlu, R., Uzunöz, M., Topla, İ., 2012. Yalova ilinde kesme çiçek yetiştiriciliğinin üretim maliyeti ve karlılığı. Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 43(1):65-68.
15. Littlejohn, G.M., 2001. The challenges of breeding wild flower cultivars for use in commercial floriculture: African Proteaceae. Acta Hort. 552:25-37.
16. Malan, D.G., 1995. Crop Science of Proteaceae in Southern Africa: Progress and challenges. 3. International Protea Research Symposium 387, 55-62.
17. Matthews, L.J., 2002. The Protea book-A guide to cultivated Proteaceae. Canterbury University Press, Canterbury, New Zealand.
18. Özkan, B., Karagüzel, O., 1997. Antalya'da kesme çiçek üretiminin mevcut durumu. Derim Dergisi 14(2):50-61
19. Rabie, M., 2000. Protea production around the World. Journal of the Ontemational Protea Association. 40:7.
20. Rebelo, A.G., 1995. Sasol Proteas: A field guide to the Proteas of Southern Africa. Fernwood Press, Vlaeberg.
21. Rourke, J.P., 1980. The proteas of Southern Africa. Pumell, Cape Town.
22. Sedgley, M., 1996. Banksia. In: Johnson, K.A., Burchett, M.D., (Eds.), Australian Native Plants-Horticulture and Uses. 20-37, University of New South Wales Press, Sydney, Australian.
23. Sedgley, M., 2007. Proteaceous ornamentals: Banksia, Leucadendron, Leucospermum and Protea. (eds. J.Janick). Banksia: New proteaceous cut flower crop. Scripta Horticulturae, 5:9-26.
24. Yazgan, M.E., Korkut, A.B., Barış, E., Erkal, S., Yılmaz, R., Erken, K., Gürsan, K., Özyavuz, M., 2005. Süs bitkileri üretiminde gelişmeler. Ziraat Mühendisleri Odası 6. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi, Ankara.
25. Webb, M., 2005. Growing proteas. Department of Agriculture and Food Farm note. No:79/96.