Savoy Lahanası Genotiplerinin Morfolojik Karakterizasyonu

Öz

Lahana, ülkemiz ve özellikle Karadeniz Bölgesi’nde büyük bir üretim potansiyeline sahip kışlık sebzeler arasında yer almaktadır. Dünyada uzun yıllardan beri yetiştiriciliği yapılan ve savoy adı verilen kıvırcık yapraklı lahananın son yıllarda ülkemizde de yetiştiriciliğine başlanmıştır. Bu çalışma; yurt dışından ve Türkiye’nin farklı bölgelerinden elde edilen ve ileri kendileme kademelerinde olan savoy lahanası genotiplerinin morfolojik özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen çalışmada toplam 17 adet savoy lahanası genotipi, 27 adet morfolojik özellik yönünden incelenmiştir. Genotipler arasında incelenen özellikler bakımından büyük bir varyasyon gözlenmiştir. Genotiplerin bitki boyu 29-65 cm, bitki eni 67-113 cm, dış yaprak eni 28-50 cm, dış yaprak boyu 33-60 cm, baş ağırlığı 950-3600 g, baş çapı 19.1-26.5 cm, baş yüksekliği 13.5-24.3 cm, iç sap uzunluğu 5.1-11.4 cm, iç sapın çapı 2.9-5.0 cm ve olgunlaşma süresi 90-129 gün arasında değişiklik göstermiştir. Genel olarak genotiplerin dış yaprak rengi koyu yeşil, dış yaprakta mumluluk ve kabarıklılık kuvvetli, yaprak şekli dairesel, baş şekli eliptik, üst yaprak rengi yeşil, başın üst kısmı dış yapraklar tarafından örtülü veya yarı örtülü, baş sertliği-sıkılığı orta düzeyde, yaprakların açılma durumu iyi, başın et rengi krem veya sarımsı olarak belirlenmiştir. Bu savoy lahanası genotiplerinden verim ve kalite özellikleri bakımından öne çıkan ve yüksek oranda saflaşmış olanların çeşit geliştirme çalışmalarında değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Savoy lahanası
• morfolojik karakterizasyon
• ıslah

Morphological Characterization of Savoy Cabbage Genotypes

Öz

Cabbage is one of the winter vegetables with a great production potential in our country and especially in the Black Sea Region. The curly leaf cabbage grown in the world for many years and called as savoy has been started to grow in our country in recent years. This study was conducted to determine the morphological characteristics of savoy cabbage genotypes obtained from abroad and different regions of Turkey and at the advanced stages of inbreeding. In the study carried out at the Black Sea Agricultural Research Institute, a total of 17 savoy cabbage genotypes were studied in terms of 27 morphological characteristics. A great variation was observed with respect to morphological characteristics examined among genotypes. Plant height, plant width, width of outer leaf, length of outer leaf, head weight, head diameter, head height, length of interior stem, diameter of interior stem and maturation time of the genotypes ranged from 29 to 65 cm, 67 to 113 cm, 28 to 50 cm, 33 to 60 cm, 950 to 3600 g, 19.1 to 26.5 cm, 13.5 to 24.3 cm, 5.1 to 11.4 cm, 2.9 to 5.0 cm and 90 to 129 days, respectively. In general, it was determined in the genotypes that color of outer leaf was dark green, waxiness and blistering in outer leaf was strong, blade shape of outer leaf was circular, head shape was elliptic, color of clover leaf was green, upper part of head was covered or partially covered by outer leaves, hardness-tightness of head was medium, opening status of leaves was good, internal color of head was cream or yellowish. It is thought that those of these savoy cabbage genotypes, which come to the forefront in terms of yield and quality characteristics and highly purified, can be evaluated in variety development studies.

Anahtar Kelimeler

• Savoy cabbage
• morphological characterization
• breeding

Kaynakça

1. Bozokalfa, M.K., S. Kavak, D. Eşiyok, A. Uğur ve B. Yağmur, 2003. Savoy lahanasında (Brassica oleracea L. var. sabauda) fosfor uygulamalarının verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 40(1):17-24.
2. Eşiyok, D., M.K. Bozokalfa, A. Uğur ve S. Kavak, 2003. Ege Bölgesi koşullarında Savoy lahanası yetiştiriciliği. Gıda Dergisi 1:83-85.
3. Fernandez-Leon, A.M., M. Lozano, D. Gonzalez, M.C. Ayuso and M.F. Fernandez-Leon, 2014. Bioactive compounds content and total antioxidant activity of two Savoy cabbages. Czech Journal of Food Sciences, 32(6):549-554.
4. Kaygısız Aşçıoğul, T., 2009. Bazı lahana genotiplerinin morfolojik ve moleküler tanımlanmasına yönelik araştırmalar (Yüksek Lisans Tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, İzmir, 77s.
5. Kibar, B., O. Karaağaç and H. Kar, 2014. Correlation and path coefficient analysis of yield and yield components in cabbage (Brassica oleracea var. capitata L.). Acta Scientiarum Polonorum-Hortorum Cultus, 13(6):87-97.
6. Sharma, K.C., 2010. Genetic variability, characters association and path analysis in exotic lines of cabbage under mid hill, sub-humid conditions of Himachal Pradesh. Journal of Hill Agriculture, 1:146-150.
7. Singh, J., A.K. Upadhyay, A. Bahadur, B. Singh, K.P. Singh and M. Ra, 2006. Antioxidant phytochemicals in cabbage (Brassica oleracea L. var. capitata). Scientia Horticulturae, 108(3):233-237.
8. Singh, B.K., S.R. Sharma and B. Singh, 2010. Variation in mineral concentrations among cultivars and germplasms of cabbage (Brassica oleracea var. capitata L.). Journal of Plant Nutrition 33:95-104.

9. Soni, S., S. Kumar and S. Maji, 2013. Correlation and path coefficient analysis studies for the yield and its traits in cabbage (Brassica oleracea var. capitata L.). Annals of Horticulture 6:331-336.
10. TÜİK, 2017. Türkiye İstatistik Kurumu, Ankara.
11. Vural, H., D. Eşiyok ve İ. Duman, 2000. Kültür sebzeleri (sebze yetiştirme). Ege Üniversitesi, İzmir. 440s.
12. Yağmur, B., S. Kavak, A. Uğur, M.K. Bozokalfa ve D. Eşiyok, 2003. Potasyum uygulamalarının Savoy lahanasında (Brassica oleracea L. var. sabauda) verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 40(2):113-120.