Tomato Brown Rugose Fruit Virus (ToBRFV) Hastalığına Tolerantlı Domates Hatlarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada Anamas Tohum firması gen havuzunda bulunan F6 kademesindeki 416 tekli, 80 kokteyl, 97 pembe domates hattı ToBRFV etmeni ile klasik testlemeye tabi tutulmuştur. Domatesler gerçek iki yapraklı döneme geldiğinde elimizde bulunan “ToBRFV-Ant-Tom:MT107885” izolatlarıyla belli aralıklarla bu bitkilere “soft sponge pad” yöntemi ile mekanik inokülasyon yapılmıştır. Hastalık etmeninin belirtilerinin gözlemlenmesine domates bitkilerinin 6. salkım meyveleri kızarıncaya kadar devam edilmiştir. Bitkilerin gelişim dönemlerinin sona ermesi ve gözlemlerin tamamlanması ile birlikte yaprak ve meyvede hastalık simptomu göstermeyen 51 adet domates hattı ToBRFV etmenine karşı tolerant olarak belirlenmiştir. Belirlenen bu hatlardan 30 hat tekli domates, 13 hat kokteyl domates, 8 hat pembe domates grubundadır. Dikimi yapılan genotiplerin yetiştirilme dönemleri boyunca ToBRFV simptomlarına rastlanmamıştır. Genotipleri temsil eden hatların melezlenerek hibrit çeşit elde etmek amacıyla emesküle işlemleri yapılmıştır. Tüm hatların kendi grupları içerisinde birbirleri ile melezlemesi sonucunda tekli domates grubunda 870 hibrit, kokteyl grubunda 156 hibrit, pembe grupta ise 56 hibrit çeşit elde edilmiştir. Elde edilen 1082 hibrit çeşidin 2020 Güz sezonunda ve 2021 Bahar sezonunda seralara dikimleri gerçekleştirilmiştir. Hibrit performansı ile şahitler karşısında öne çıkan ve ToBRFV etmeni belirtilerine rastlanmayan 28 tekli, 15 kokteyl ve 3 pembe domates çeşidi belirlenmiştir. Çeşitlerin geniş çaplı denemelerinin sonunda tescil ve üretim izin başvuruları yapılarak ticarileştirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Dayanıklılık
• genotip
• klasik testleme
• ToBRFV

Development Project of Tolerant Tomato Lines Against To Tomato Brown Rugose Fruit Virus (ToBRFV) Disease

Öz

In this study, 416 singles, 80 cocktail and 97 pink tomato lines in the F6 level in the gene pool of Anamas Tohum company were subjected to the classical test with the ToBRFV factor. When the tomatoes reached the true two-leaf stage, mechanical inoculation was made with the "ToBRFV-Ant-Tom:MT107885" isolates, which we had, at regular intervals, with the "soft sponge pad" method. Observation of the symptoms of the disease factor continued until the 6th cluster fruits of tomato plants were reddened. With the end of the developmental period of the plants and the completion of the observations, 51 tomato lines that did not show any disease symptoms on leaves and fruits were determined to be tolerant against ToBRFV. Among these lines, 30 lines of single tomatoes, 13 lines of cocktail tomatoes and 8 lines of pink tomatoes are in the group. ToBRFV symptoms were not observed during the growing period of the planted genotypes. In order to obtain hybrid varieties by crossing the lines representing the genotypes, emasculation processes were carried out. As a result of hybridization of all lines within their own groups, 870 hybrid varieties were obtained in the single tomato group, 156 hybrid varieties in the cocktail group, and 56 hybrid varieties in the pink group. The 1082 hybrid varieties obtained were planted in greenhouses in 2020 Fall season and 2021 Spring season. 28 single, 15 cocktail and 3 pink tomato cultivars were determined, which stood out against the witnesses with their hybrid performance and did not show signs of ToBRFV. At the end of the large-scale trials of the cultivars, registration and production permit applications will be made and commercialized.

Anahtar Kelimeler

• Resistance
• classic testing
• genotype
• ToBRFV

Kaynakça

1. FAO, 2021. https://www.fao.org/faostat/en/#data/qcl (Erişim:28.07.2022).
2. Fidan, H., Sarikaya, P., Calis, O., 2019. First report of Tomato brown rugose fruit virus on tomato in Turkey. New Disease Reports 39:18.
3. Salem, N., Mansour, A., Ciuffo, M., Falk, B.W., Turina, M., 2016. A new tobamovirus infecting tomato crops in Jordan. Arch Virol 161:503-506. doi.org/10.1007/s00705-015-2677-7.