Derleme

Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı

Cilt: 55 Sayı: 1 8 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı

Öz

Bitki ıslahı için “Modern Çağ” olarak adlandırılan içinde bulunduğumuz dönem, 1950’lerde DNA’nın çift sarmal yapısının keşfinden sonra başlamış olup, gelişen biyoteknolojik yöntemlerle baş döndürücü bir hızla ilerlemektedir. Model organizma ve bitkilerle geliştirilen teknikler, diğer bitki türlerinde olduğu gibi hızlı bir şekilde süs bitkilerinde de uygulanmaktadır. Genom düzenleme, bitki genomunda hedeflenen modifikasyonun hassas bir şekilde düzenlenmesini sağlayarak bitki ıslahı çalışmalarında devrim yaratmıştır. Günümüz gen düzenleme çalışmalarında en sık kullanılan düzenli aralıklarla bölünmüş palindromik tekrar kümeleri (CRISPRs)-ilişkili Cas9 sistemidir. Prokaryot organizmaların pek çoğunda virüslere karşı kullanılan bir bağışıklık mekanizması olarak görev alan bu tekrarlı diziler, süs bitkileri de dahil pek çok türde hedefe yönelik yüksek doğrulukla modifikasyonların yapılmasına imkân sunmaktadır. Birçok süs bitkisinde var olan yüksek kromozom sayısı ve poliploidi, genom büyüklüğü, gen havuzunda spesifik renk genlerinin olmaması, uzun yaşam döngüleri veya etilen hassasiyeti gibi ıslah çalışmalarını sınırlayıcı faktörler bu yeni teknoloji ile aşılabilir hale gelmiştir. Geliştirilmekte olan ortak kılavuz RNA’lar ile CRISPR sistemi kullanarak süs bitkilerindeki homolog genlerin düzenlenmesi, süs bitkileri sektörünün gelişmesi için zaman ve maliyet açısından verimli bir yaklaşım sunmaktadır. Bu derlemede, genom düzenleme teknolojilerinin kökeni ve mekanizmasına genel bir bakış sunularak süs bitkilerinde yapılan genom düzenleme uygulamalarına değinilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmad, F. (2025). Historical perspectives of cutting-edge genome editing techniques. In J. M. Al-Khayri (Ed.), Genome editing for crop improvement: Theory and methodology (pp. 1–16). CABI Books. https://doi.org/10.1079/9781800622517.0001
  2. Altan, H. (2021). Çiftlik hayvanlarının ıslahında kullanılan genom düzenleme sistemleri (ZFN, TALENs ve CRISPR/Cas9). Bioinforange. https://www.bioinforange.com
  3. Anonim. (2023). Bitki ıslahının anlamı ve önemi. Ankara Üniversitesi Açık Ders Malzemeleri.
  4. Araldi, R. P., Khalil, C., Grignet, P. H., Teixeira, M. R., de Melo, T. C., Módolo, D. G., Fernandes, L. G. V., Ruiz, J., & de Souza, E. B. (2020). Medical applications of clustered regularly interspaced short palindromic repeats (CRISPR/Cas) tool: A comprehensive overview. Gene, 745, 144636. https://doi.org/10.1016/j.gene.2020.144636
  5. Cardi, T., & Stewart, C. N. (2016). Progress of targeted genome modification approaches in higher plants. Plant Cell Reports, 35, 1401–1416. https://doi.org/10.1007/s00299-016-1975-1
  6. Cardi, T., D’Agostino, N., & Tripodi, P. (2017). Genetic transformation and genomic resources for next-generation precise genome engineering in vegetable crops. Frontiers in Plant Science, 8, 241. https://doi.org/10.3389/fpls.2017.00241
  7. Chandler, S. F., & Tribe, D. (2022). Modern techniques for plant breeding in ornamentals. In S. K. Datta & Y. C. Gupta (Eds.), Floriculture and ornamental plants, handbooks of crop diversity: Conservation and use of plant genetic resources (pp. 528–557). https://doi.org/10.1007/978-981-15-3518-5_19
  8. Ekici, Z. S. (2022). CRISPR-Cas9 gen düzenleme ile genetiği değiştirilmiş mezenkimal kök hücrelerinin üretimi ve karakterizasyonu [Yüksek lisans tezi, İstinye Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

8 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

3 Kasım 2025

Kabul Tarihi

17 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 55 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Alp, H. A., & Balık, D. S. (2026). Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı. Bahçe, 55(1). https://doi.org/10.53471/bahce.1816350
AMA
1.Alp HA, Balık DS. Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı. Bahçe. 2026;55(1). doi:10.53471/bahce.1816350
Chicago
Alp, Hüsamettin Aycan, ve Dr. Serap Balık. 2026. “Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı”. Bahçe 55 (1). https://doi.org/10.53471/bahce.1816350.
EndNote
Alp HA, Balık DS (01 Haziran 2026) Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı. Bahçe 55 1
IEEE
[1]H. A. Alp ve D. S. Balık, “Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı”, Bahçe, c. 55, sy 1, Haz. 2026, doi: 10.53471/bahce.1816350.
ISNAD
Alp, Hüsamettin Aycan - Balık, Dr. Serap. “Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı”. Bahçe 55/1 (01 Haziran 2026). https://doi.org/10.53471/bahce.1816350.
JAMA
1.Alp HA, Balık DS. Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı. Bahçe. 2026;55. doi:10.53471/bahce.1816350.
MLA
Alp, Hüsamettin Aycan, ve Dr. Serap Balık. “Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı”. Bahçe, c. 55, sy 1, Haziran 2026, doi:10.53471/bahce.1816350.
Vancouver
1.Hüsamettin Aycan Alp, Dr. Serap Balık. Genom Düzenleme Teknolojileri ve Süs Bitkilerinde Kullanımı. Bahçe. 01 Haziran 2026;55(1). doi:10.53471/bahce.1816350

BAHÇE Dergisi
E-posta: editor@bahcejournal.org
Web Sitesi: bahcejournal.org
Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü
Yalova 77100, Türkiye
Bizi takip edin:
X (Twitter) | Linkedin | Facebook | Instagram